Category: Lớp 11

Giáo án hóa 11 bài 12 alkane chân trời sáng tạo
Giáo án hóa 11 bài 12 alkane chân trời sáng tạo

GIÁO ÁN THEO CV 5512

BÀI 12: ALKANE

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức:

– Nêu được khái niệm về alkane, nguồn alkane trong tự nhiên, công u chung của alkane.

– Trình bày được quy tắc gọi tên theo danh pháp thay thế; áp yu guyuyyuyuuquuyfqyu được tên cho một số
alkane (C1 – C10) mạch không phân nhánh và một số alkane mạch nhánh chứa không quá 5
nguyên tử C.

– Trình bày và giải thích được đặc điểm về tính chất vật lí (nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, tỉ khối, tính tan) của một số alkane.

– Trình bày được đặc điểm về liên kết hoá học trong phân tử alkane, hình dạng phân tử của methane, ethane; phản ứng thế, cracking, reforming, phản ứng oxi hoá hoàn toàn, phản ứng oxi hoá không hoàn toàn.
- Thực hiện được thí nghiệm: cho hexane vào dung dịch thuốc tím, cho hexane tương tác với nước bromine ở nhiệt độ thường và khi đun nóng (hoặc chiếu sáng), đốt cháy hexane; quan sát, mô tả các hiện tượng thí nghiệm và giải thích được tính chất hoá học của alkane.
– Trình bày được các ứng dụng của alkane trong thực tiễn và cách điều chế alkane trong công nghiệp.

– Trình bày được một trong các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí là do các chất trong khí thải của các phương tiện giao thông; Hiểu và thực hiện được một số biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường do các phương tiện giao thông gây ra.

2. Năng lực

* Năng lực chung:

– Năng lực tự chủ và tự học: Kĩ năng tìm kiếm thông tin trong SGK, quan sát video thí nghiệm.

– Năng lực giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm tìm hiểu về tính chất của alkane.

– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Trình bày được các ứng dụng của alkane trong đời sống, sản xuất.

* Năng lực hóa học:

a. Nhận thức hoá học: Học sinh đạt được các yêu cầu sau:

Trình bày được:

– Khái niệm alkane, tên gọi alkane.

– Công thức phân tử, công thức cấu tạo alkane.

b. Tìm hiểu tự nhiên dưới góc độ hóa học được thực hiện thông qua các hoạt động: Thảo luận, quan sát thí nghiệm tìm ra tính chất của alkane.

c. Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải thích được: Thực hiện được một số biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường do các phương tiện giao thông gây ra.

3. Phẩm chất:

– Chăm chỉ, tự tìm tòi thông tin trong SGK về nội dung bài học.

– HS có trách nhiệm trong việc hoạt động nhóm, hoàn thành các nội dung được giao.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

– Hình ảnh, video về thí nghiệm hoá học tính chất của alkane.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Kiểm tra bài cũ: Không

1. Hoạt động 1: Khởi động

a) Mục tiêu: Tạo hứng thú và kích thích sự tò mò của học sinh vào chủ đề học tập. Học sinh tiếp nhận kiến thức chủ động, tích cực, hiệu quả.

b) Nội dung: HS quan sát hình ảnh, trả lời câu hỏi vào bài.

c) Sản phẩm: HS rút ra kết luận

d) Tổ chức thực hiện:

Gv chiếu hình ảnh một số ứng dụng của alkane.

GV giới thiệu: Gas dùng làm nhiên liệu đun nấu trong gia đình, thành phần chủ yếu là propane và buntane. Đây là các alkane ở thể khí ở điều kiện thường nhưng được hóa lỏng ở áp suất cao. Vậy alkane là gì? Chúng có vai trò như thế nào trong đời sống và sản xuất? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu qua bài học hôm nay.

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

* Tìm hiểu khái niệm, danh pháp, tính chất vật lí

a) Mục tiêu:

– Nêu được khái niệm về alkane, nguồn alkane trong tự nhiên, công thức chung của alkane.

– Trình bày được quy tắc gọi tên theo danh pháp thay thế; áp dụng gọi được tên cho một số
alkane (C1 – C10) mạch không phân nhánh và một số alkane mạch nhánh chứa không quá 5
nguyên tử C.

– Trình bày và giải thích được đặc điểm về tính chất vật lí (nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, tỉ khối, tính tan) của một số alkane.

b) Nội dung: Tìm hiểu khái niệm alkane

– GV cho HS hoạt động cá nhân: Nghiên cứu SGK để hoàn thành phiếu học tập số 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

1. Vì sao alkane được gọi là khí hồ ao?

2. Hãy nhận xét đặc điểm cấu tạo phân tử của các alkane. Vì sao alkane còn được gọi là hydrocarbon bão hòa hay là hydrocarbon no?

3. Nêu bậc của carbon trong alkane sau

4. Phân tử của một alkane trong sáp nến có 52 nguyên tử hydrogen. Xác định số nguyên tử carbon trong phân tử trên.

– Hoạt động chung: HS hoạt động nhóm cặp đôi, đại diện nhóm lên trình bày, các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung.

– GV nhận xét, đánh giá kết quả hoạt động.

c) Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động:

– Sản phẩm: HS ghi câu trả lời vào vở để hoàn thành các câu hỏi trong phiếu học tập số 1.

d) Tổ chức thực hiện: GV cho HS hoạt động nhóm.

*Tìm hiểu danh pháp:

a) Mục tiêu:

– Trình bày được quy tắc gọi tên theo danh pháp thay thế; áp dụng gọi được tên cho một số
alkane (C1 – C10) mạch không phân nhánh và một số alkane mạch nhánh chứa không quá 5
nguyên tử C.

b) Nội dung:

GV hướng dẫn HS gọi tên

+ Chọn mạch chính là mạch dài nhất, đánh số TT Ả rập sao cho tổng số vị trí các nhánh là nhỏ nhất.

– Tên nhánh là tên gốc alkyl

– Gốc alkyl gọi theo tên alkane nhưng đổi ane thành yl.

– Giữa phần số và chữ phải dùng dấu ‘’ -’’

– Khi đọc tên nhảnh phải kèm STT của nhánh

Tên alkane = vi trí mạch nhánh – tên nhánh + tên mạch chính + ane

Lưu ý : Nếu có 2 nhánh giống nhau thì dùng tiếp đầu ngữ là đi, 3 nhóm là tri, 4 là tetra…

– Khi có 2 nhánh khác nhau thì thứ tự gọi tên theo thứ tự ABC.

+ Một số chất có tên thông thường như isobutan, isopentan, neopentan

c) Sản phẩm:

– Hs gọi tên được một số alkane.

d) Tổ chức thực hiện:

– GV hướng dẫn HS gọi tên.

– HS viết các CTCT của C₅H₁₂và gọi tên.

*Tìm hiểu tính chất vật lý của alkane

a) Mục tiêu:

– Trình bày và giải thích được đặc điểm về tính chất vật lí (nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, tỉ khối, tính tan) của một số alkane.

b) Nội dung:

– GV cho HS hoạt động cặp đôi hoàn thành phiếu học tập số 2

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

1. Dựa vào bảng 12.1, chứng minh 4 alkan đầu dãy là thể khí?

2. Khi tăng số nguyên tử carbon alkane chuyển từ thể khí sang lỏng, rắn. Giải thích?

3. Vì sao người ta dùng xăng để rửa sạch các vết bẩn dầu mỡ.

c) Sản phẩm:

– Sản phẩm: Kết quả phiếu học tập số 2.

d) Tổ chức thực hiện:

– GV cho HS hoạt động cặp đôi. Yêu cầu 1 số nhóm báo cáo, các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

* Tìm hiểu tính chất hóa học của alkane.

a) Mục tiêu:

– Trình bày được đặc điểm về liên kết hoá học trong phân tử alkane, hình dạng phân tử của methane, ethane; phản ứng thế, cracking, reforming, phản ứng oxi hoá hoàn toàn, phản ứng oxi hoá không hoàn toàn.
- Thực hiện được thí nghiệm: cho hexane vào dung dịch thuốc tím, cho hexane tương tác với nước bromine ở nhiệt độ thường và khi đun nóng (hoặc chiếu sáng), đốt cháy hexane; quan sát, mô tả các hiện tượng thí nghiệm và giải thích được tính chất hoá học của alkane.
b) Nội dung:

– Mỗi nguyên tử carbon đều năm ở tâm một tứ diện, mỗi đỉnh là các nguyển tử H hoặc C, góc liên kết gần 109,5^o

– GV chuẩn bị các video thí nghiệm theo hướng dẫn thí nghiệm 1, 2,3 trong sách giáo khoa. HS làm việc nhóm 6 người, quan sát thí nghiệm, trả lời các câu hỏi trong phiếu học tập số 3.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

1. Giải thích hiện tượng xảy ra trong thí nghiệm 1?

2. Viết các PTHH xảy ra khi

– Cho methane tác dụng với Clorine.

– 2 – methylbutane tác dụng với Cl₂ trong điều kiện chiếu sáng, thu được tối đa bao nhiêu dẫn xuất monochloro?

3. Viết 3 PTHH khi craking decane?

4. Quan sát, nhận xét màu ngọn lửa khi đốt cháy hexane ở thí nghiệm 2.

5. Thí nghiệm 3: Sau bước 2 của thí nghiệm, so sánh hiện tượng xảy ra giữa 2 ống nghiệm.

c) Sản phẩm:

1. Phản ứng thế

2. Phản ứng cracking

3. Phản ứng reforming

– Là quá trình biến đổi cấu trúc phân tử các alkane mạch không phân nhánh, mạch hở, không thơm thành các hydrocarbon có nhánh hoặc vòng.

4. Phản ứng oxi hóa

d) Tổ chức thực hiện: HS làm việc theo nhóm 6 người, GV gợi ý, hỗ trợ HS. Các nhóm lên trình bày sản phẩn, GV nhận xét.

* Tìm hiểu ứng dụng và điều chế alkane trong công nghiệp

a) Mục tiêu:

– Trình bày được các ứng dụng của alkane trong thực tiễn và cách điều chế alkane trong công nghiệp.

– Trình bày được một trong các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí là do các chất trong khí thải của các phương tiện giao thông; Hiểu và thực hiện được một số biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường do các phương tiện giao thông gây ra.

b) Nội dung:

– GV chiếu video, hình ảnh về ứng dụng của alkane

– HS Trình bày phương pháp điều chế alkane trong công nghiệp.

– Trình bày được một trong các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí là do các chất trong khí thải của các phương tiện giao thông.

c) Sản phẩm:

– Ứng dụng alkane: Dung môi hữu cơ, chất đốt, dầu nhờn, nhiên liệu…

– Điều chế: Từ dầu mỏ, bằng phương pháp chưng cất phân đoạn, ta thu được alkane ở các phân đoạn khác nhau.

3. Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu:

– Củng cố, khắc sâu các kiến thức đã học về khái niệm, đặc điểm cấu tạo, tính chất hóa học của alkane.

– Tiếp tục phát triển các năng lực:

                        + Năng lực tự học

                        + Năng lực hợp tác

                        + Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học

                        + Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề

b) Nội dung:

            – Giáo viên cho học sinh hoạt động cá nhân, hoạt động cặp đôi để giải quyết câu hỏi trong phiếu học tập số 4.

            – Hoạt động chung cả lớp: Giáo viên mời một số học sinh trình bày kết quả, lời giải, học sinh khác góp ý bổ sung; Giáo viên giúp học sinh nhận ra sai sót cần chỉnh sửa và chuẩn hóa kiến thức.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4

Câu 1. Phát biểu nào là đúng khi nói về hydrocarbon no. Hydrocarbon no

            A. là hydrocarbon chỉ chứa liên kết đơn trong phân tử

            B. là hydrocarbon mà trong phân tử chỉ chứa nối đôi

            C. là hợp chất hữu cơ mà trong phân tử chỉ chứa 1 liên kết đôi

            D. là hợp chất trong phân tử chỉ có 2 nguyên tố C và H

Câu 2. Công thức cấu tạo CH₃– CH(CH₃)- CH₂– CH₃ ứng với tên gọi nào sau đây?

     A. Methylpentane              B. neopentane                    C. pentane                         D. 2- methylbutane

Câu 3. Cho các câu sau:

(a) Hydrocarbon no là hydrocarbon trong phân tử chỉ có liên kết đơn

(b) Alkane là hidrocacbon no, mạch cacbon không vòng.

(c) Hydrocarbon no là hợp chất trong phân tử chỉ có hai nguyên tố là cacbon và hiđro.

(d) Alkane chỉ có đồng phân mạch cacbon. Những câu đúng là:

     A. (a), (b), (d)                    B. (a), (c), (d)                    C. (a), (b), (c)                    D. (a), (b), (c), (d)

Câu 4. Tên thay thế (theo IUPAC) của (CH₃)₃C-CH₂-CH(CH₃)₂ là

     A. 2,2,4-trimethylpentane                                            B. 2,2,4,4-tetramethylbutane

     C. 2,4,4,4-tetramethylbutane                                       D. 2,4,4-trimethylpentane

Câu 5. Có mấy đồng phân ứng với công thức phân tử C₄H₁₀:

     A. 3                                    B. 2                                    C. 1                                    D. 4

Câu 6. (TH) Tên gọi của chất có CTCT sau là:

     A. 2 –metyl – 2,4-dietylhexan                                          B. 2,4-dietyl-2-metylhexan

     C. 5-etyl-3,3-dimetylheptan                                              D. 3-etyl-5,5-dimetylheptan

Câu 7. Một hỗn hợp 2 alkane liên tiếp trong dãy đồng đẳng có tỉ khối hơi với H₂ là 24,8. Công thức phân tử của 2 alkane là:

     A. CH₄ và C₂H₆B.C₂H₆ và C₃H₈C_.C₃H₈ và C₄H₁₀_D.C₄H₁₀ và C₅H₁₂

Câu 8. Đốt cháy một hỗn hợp hydrocarbon X thu được 2,24 lít CO₂ (đktc) và 2,7 gam H₂O. Thể tích O₂ đã tham gia phản ứng cháy (đktc) là

     A. 2,80 lít.                         B. 3,92 lít.                          C. 4,48 lít.                         D. 5,60 lít.

Câu 9. Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm CH₄, C₃H₆ và C₄H₁₀ thu được 4,4 gam CO₂ và 2,52 gam H₂O. Giá trị của m là

     A. 1,48.                              B. 2,48.                              C. 14,8.                              D. 24,8.

Câu 10. Đốt cháy hết x lít metan rồi cho sản phẩm cháy hấp thụ hết vào dung dịch Ca(OH)₂ dư, thu được 10g kết tủa. Thể tích x lít khí CH₄ đem đốt có thể là:

     A. 4,48 lít                          B. 2,24 lít                           C. 6,72 lít                           D. 2,24 lít hoặc 6,72 lít

c) Sản phẩm:

– Sản phẩm: Kết quả của bài tập, câu trả lời cho các câu hỏi trong phiếu học tập

d) Tổ chức: HS làm việc cá nhân/ cặp đôi.

4. Hoạt động 4: Vận dụng và tìm tòi mở rộng

a) Mục tiêu:

– Giúp học sinh vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề liên quan đến thực tiễn.

b) Nội dung:

– Cho HS tìm hiểu rả lời các câu hỏi:

Em hãy thực hiện một số biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường do các phương tiện giao thông gây ra. Chụp ảnh và gửi lại cho GV

c) Sản phẩm:

– Báo cáo/trả lời của HS.

d) Tổ chức thực hiện: GV hướng dẫn HS về nhà làm .

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

56.-CTST-BAI-12-ALKANE-VU-PHUONG Download

Mời các thầy cô và các em xem thêm

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề dạy học hóa học 11
13/08/2023
Giáo án hóa 11 bài 11 cấu tạo hóa học hợp chất hữu cơ chân trời sáng tạo
Giáo án hóa 11 bài 11 cấu tạo hóa học hợp chất hữu cơ chân trời sáng tạo

BÀI 11 :

CẤU TẠO HOÁ HỌC CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ
1. THUYẾT CẤU TẠO HOÁ HỌC
2. Thuyết cấu tạo hoá học trong hợp chất hữu cơ
3. Trong phân tử hợp chất hữu cơ, các nguyên tử liên kết với nhau theo đúng hóa trị và theo một thứ tự nhất định. Thứ tự liên kết đó gọi là cấu tạo hóa học. Sự thay đổi thứ tự liên kết đó, tức là thay đổi cấu tạo hóa học, sẽ tạo ra hợp chất khác.
4. Ví dụ 1: Cùng công thức phân tử C₂H₆O có hai công thức cấu tạo (thứ tự liên kết khác nhau) ứng với 2 hợp chất sau:
5. Đimetyl ether : H₃C−O−CH₃, chất khí,nhiệt độ sôi là 78,3 , không tác dụng với Na.
6. Ethanol : H₃C−CH₂−O−H, chất lỏng, nhiệt độ sôi là -24,8 , tác dụng với Na giải phóng hiđro.
7. Trong phân tử hợp chất hữu cơ, cacbon có hóa trị 4. Nguyên tử cacbon không những có thể liên kết với nguyên tử các nguyên tố khác mà còn liên kết với nhau thành mạch cacbon.
8. Ví dụ 2:
1. Tính chất của các chất phụ thuộc vào thành phần phân tử (bản chất, số lượng các nguyên tử) và cấu tạo hóa học (thứ tự liên kết các nguyên tử).
2. Ví dụ 3:
– Phụ thuộc thành phần phân tử: CH₄ là chất khí dễ cháy, CCl₄ là chất lỏng không cháy; CH₃Cl là chất khí không có tác dụng gây mê, còn CHCl₃ là chất lỏng có tác dụng gây mê.

– Phụ thuộc cấu tạo hóa học: CH₃CH₂OH và CH₃OCH₃ khác nhau cả về tính chất hóa học.
- Biểu diễn cấu tạo phân tử của hợp chất hữu cơ
- Công thức cấu tạo biểu diễn thứ tự và cách thức liên kết giữa của các nguyên tử trong phân tử.
- Công thức cấu tạo đầy đủ là công thức biểu diễn đầy đủ liên kết trên một mặt phẳng
- Công thức cấu tạo thu gọn:các nguyên tử, nhóm nguyên tử cùng liên kết với một nguyên tử cacbon được viết thành một nhóm.
- Công thức khung phân tử : dùng nét gạch để biểu diễn liên kết giữa các nguyên tử cacbon với nhau và giữa cacbon với nguyên tử khác mà không phải hydrogen.
- Trong công thức khung phân tử chỉ ghi ghi kí hiệu các nguyên tử khác C và H ( trừ H nằm ở trong nhóm chức )
- ĐỒNG ĐẲNG, ĐỒNG PHÂN
- Đồng đẳng
   – Đồng đẳng là những hợp chất có thành phần phân tử hơn kém nhau một hay nhiều nhóm CH₂, nhưng có tính chất hoá học tương tự nhau.

   – Các chất thuộc cùng dãy đồng đẳng hợp thành một dãy đồng đẳng có công thức chung.

   b. Đồng phân

    – Đồng phân là các chất hữu cơ có cùng công thức phân tử nhưng cấu tạo khác nhau nên tính chất hóa học khác nhau.

    – Có 2 loại là đồng phân: đồng phân cấu tạo và đồng phân lập thể .
- Đồng phân cấu tạo: gồm đồng phân mạch cacbon, đồng phân nhóm chức, đồng phân vị trí nhóm chức
- Đồng phân lập thể: là đồng phân khác nhau về vị trí không gian của các nguyên tử, nhóm nguyên tử.
- Ví dụ 4:
O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

55-CTST-BAI-11-CAU-TAO-HOA-HOC-CUA-HOP-CHAT-HUU-CO-HOC-CUNG-CO-TIEN Download

Mời các thầy cô và các em xem thêm

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề dạy học hóa học 11
13/08/2023

Giáo án hóa 11 bài 10 công thức phân tử hợp chất hữu cơ chân trời sáng tạo

Bài 10: CÔNG THỨC PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ

I. MỤC TIÊU

1. Năng lực

a. Năng lực chung

– Năng lực tự chủ và tự học: Kỹ năng tìm kiếm thông tin trong sách giáo khoa và tranh ảnh để xác định phân tử khối của hợp chất hữu cơ và công thức phân tử hợp chất hữu cơ.

– Năng lực giao tiếp và hợp tác: Hoạt động nhóm và cặp đôi một cách hiệu quả theo đúng yêu cầu của GV, đảm bảo các thành viên trong nhóm đều được tham gia và trình bày báo cáo.

– Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thông qua thảo luận với các thành viên trong nhóm, liên hệ thực tiễn nhằm giải quyết các vấn đề trong bài học.

b. Năng lực hóa học

– Nhận thức hoá học: HS cần đạt được các yêu cầu sau:

+ Sử dụng kết quả phổ khối lượng (MS) để xác định phân tử khối của hợp chất hữu cơ.

+ Nêu được khái niệm về công thức phân tử hợp chất hữu cơ.

+ Lập được công thức phân tử hợp chất hữu cơ từ dữ liệu phân tích nguyên tố và phân tử khối.

– Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hoá học: Được thực hiện thông qua các hoạt động thảo luận, quan sát quan sát hình ảnh về phổ khối lượng để nêu thông tin về phân tử khối của hợp chất hữu cơ.

– Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để lập công thức phân tử hợp chất hữu cơ từ dữ liệu phân tích nguyên tố và phân tử khối.

2. Phẩm chất

– Chăm chỉ, tự tìm tòi nghiên cứu thông tin trong SGK, có ý thức tự giác trong học tập.

– Có ý thức trách nhiệm trong học tập thông qua quá trình làm việc nhóm, hoàn thành các nội dung được giao phù hợp với khả năng của bản thân.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

– Phiếu học tập phát cho học sinh (phụ lục).

-Bảng phụ và bút lông cho hoạt động thảo luận nhóm.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. Hoạt động 1. Hoạt động khởi động

a. Mục tiêu

– Giới thiệu phổ khối lượng (MS) từ dữ liệu phân tích nguyên tố và phân tử khối để xác định công thức phân tử hợp chất hữu cơ.

b. Nội dung

– Giới thiệu cho HS về phổ khối lượng (MS).

Phương pháp phổ khối lượng (MS) được bắt đầu nghiên cứu từ cuối thế kỉ XIX. Năm 1930, Cỏnad đã đưa ra thông báo đầu tiên về nguyên cứu phổ khối lượng các hợp chất hữu cơ. Phổ khối lượng (MS) thường được sử dụng để xác đinh nguyên tử khối, phân tử khối của các chất và hàm lượng các đồng vị bền của một nguyên tố với độ chính xác cao. Xác định được phân tử khối là một trong những yếu tố quan trọng trong việc lập công thức phân tử hợp chất hữu cơ. Vậy công thức phân tử hợp chất hữu cơ được lập như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay.

c. Sản phẩm

– HS lắng nghe.

d. Tổ chức thực hiện

– GV giới thiệu cho HS hiện tượng liên bài học từ đó dẫn vào bài học.

2. Hoạt động 2. Hình thành kiến thức

Hoạt động 1: Xác định phân tử khối của hợp chất hữu cơ Mục tiêu: Sử dụng kết quả phổ khối lượng để xác định phân tử khối của hợp chất hữu cơ.
Hoạt động của GV và HS		Sản phẩm dự kiến
Chuyển giao nhiệm vụ: GV chia cả lớp làm 6 nhóm tổ chức cho HS hoạt động nhóm hoàn thành nội dung phiếu học tập số 1. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 HS quan sát hình ảnh về phổ khối lượng của naphtalene và phenol sau đó thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu học tập số 1. Câu 1: Hãy xác định giá trị phân tử khối của naphtalene và phenol. Câu 2: Phổ khối lượng cho biết thông tin về phân tử khối của hợp chất hữu cơ như thế nào? HS thực hiện nhiệm vụ: HS nghiên cứu thông tin trong SGK hoàn thành nội dung phiếu học tập số 1. HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ: – GV gọi đại diện một nhóm báo cáo kết quả. – GV gọi đại điện một nhóm khác nhận xét. Sau đó, GV nhận xét và kết luận Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận. – Phổ khối lượng có thể cho biết thông tin về phân tử khối của hợp chất hữu cơ thông qua mảnh ion phân tử thường ứng với tín hiệu có giá trị m/z lớn nhất.		PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Câu 1: – Naphtalene có phân tử khối 128. – Phenol có phân tử khối 94. Câu 2: Phổ khối lượng có thể cho biết thông tin về phân tử khối của hợp chất hữu cơ thông qua mảnh ion phân tử thường ứng với tín hiệu có giá trị m/z lớn nhất.
Hoạt động 2: Công thức phân tử hợp chất hữu cơ Mục tiêu: Lập công thức phân tử hợp chất hữu cơ từ dữ liệu phân tích nguyên tố và phân tử khối.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Chuyển giao nhiệm vụ: GV chia cả lớp làm 6 nhóm tổ chức cho HS hoạt động nhóm hoàn thành nội dung phiếu học tập số 2. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Câu 1: Từ phổ khối lượng, làm thế nào để xác định được phân tử khối của hợp chất hữu cơ cần khảo sát? Câu 2: Một hợp chất hữu cơ có 32% C; 6,67% H; 18,67% N về khối lượng còn lại là O. Phân tử khối của chất này được xác định thông qua phổ khối lượng với peak ion phân tử có giá trị m/z lớn nhất. Lập công thức phân tử của Y. HS thực hiện nhiệm vụ: HS nghiên cứu thông tin trong SGK hoàn thành nội dung phiếu học tập số 2. HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ: – GV gọi đại diện một nhóm báo cáo kết quả. – GV gọi đại điện một nhóm khác nhận xét. Sau đó, GV nhận xét và kết luận Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận. – Cách thiết lập công thức phân tử: Dựa vào thành phần phần trăm khối lượng các nguyên tố: Cho CTPT C_xH_yO_z ta có tỉ lệ: x = y = z = t = + x, y, z, t lần lượt là số nguyên tử C, H, O, N. + %m_C, %m_H, %m_O, %m_N lần lượt là % khối lượng của các nguyên tố C, H, O, N trong hợp chất hữu cơ.	PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Câu 1: Dựa vào phổ khối lượng biết phân tử khối dựa vào peak có cường độ tương đối lớn nhất hiển thị trong phổ khối lượng. Câu 2: %m_O = 100% – 32% – 6,67% – 18,67% = 42,66%. Đặt công thức phân tử của Y là C_xH_yO_zN_t. Từ phổ khối lượng của Y xác định được: M_Y = 75. x = y = z = t = Công thức phân tử của Y: C₂H₅O₂N.

2. Hoạt động 3: Luyện tập

a. Mục tiêu

– Củng cố lại kiến thức đã học về công thức phân tử hợp chất hữu cơ.

– HS vận dụng các kiến thức vừa được học ở hoạt động hình thành kiến thức mới để giải quyết bài tập.

– GV biết được HS nắm kiến thức ở mức độ nào?

b. Nội dung

– Hệ thống hóa nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy.

– HS làm việc cá nhân trả lời 3 câu hỏi trắc nghiệm thông qua trò chơi “Quizizz” HS tham gia trả lời các câu hỏi trên điện thoại.

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM LUYỆN TẬP

Câu 1: Khi phân tích một hợp chất hữu cơ (X) có thành phần như sau: %C = 52,17%; %H = 13,04% và %O = 34,78%. Xác định công thức phân tử của (X) là

A. C₂H₆O. B. C₃H₈O. C. CH₄O. D. C₄H₁₀O.

Câu 2: Hợp chất X có % khối lượng cacbon, hiđro, và oxi lần lượt bằng 54,54%, 9,10% và 36,36%. M_X bằng 88 g/mol. CTPT của X là

A. C₄H₁₀O. B. C₄H₈O₂. C. C₅H₁₂O. D. C₄H₁₀O₂.

Câu 3: Chất hữu cơ X có phần trăm khối lượng C, H, O lần lượt bằng 40%, 6,67%, 53,33%. Biết trong X có 2 nguyên tử oxygen. Công thức phân tử của X là

A. CH₂O₂. B. C₂H₃O₂. C. C₂H₄O₂. D. C₃H₆O₂.

c. Sản phẩm

– HS trả lời được câu hỏi bài tập.

Câu 1: Phương án A.

Câu 2: Phương án B.

Câu 3: Phương án C.

d. Tổ chức thực hiện

– Phương pháp, kĩ thuật:

+ GV sử dụng trò chơi đưa câu hỏi học tập.

+ HS dựa trên kiến thức vừa được học trả lời.

– Cách tiến hành: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Quizizz”. GV chiếu các câu hỏi, HS làm việc cá nhân trả lời trên điện thoại.

– Tiêu chí đánh giá: Mỗi câu trả lời đúng đạt 10 điểm. Yêu cầu của hoạt động này là ¾ số học sinh trong lớp trả lời đúng.

4. Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng – Hướng dẫn học sinh về nhà

a. Mục tiêu

– Giúp HS vận dụng kiến thức đã được học trong bài để giải quyết các câu hỏi, nội dung gắn liền với thực tiễn và mở rộng thêm kiến thức của HS về công thức phân tử hợp chất hữu cơ.

b. Nội dung

– HS giải quyết câu hỏi thực tiễn liên quan về công thức phân tử hợp chất hữu cơ.

Acetone là hợp chất hữu cơ dùng để làm sạch dụng cụ trong phòng thí nghiệm, tẩy rửa sơn móng tay và là chất đầu trong nhiều quá trình tổng hợp hữu cơ. Kết quả phân tích nguyên tố của acetone như sau: 62,07% C; 27,59% O về khối lượng còn lại là hydrogen. Phân tử khối của acetone được xác định thông qua phổ khối lượng với peak ion phân tử có giá trị m/z lớn nhất bằng 58. Lập công thức phân tử của acetone.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện

– Chuyển giao nhiệm vụ: GV hướng dẫn HS về nhà làm nội dung bài tập.

– Thực hiện nhiệm vụ: HS vận dụng kiến thức đã được học ở hoạt động hình thành kiến thức mới để làm bài tập.

– Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ: HS trả lời câu hỏi bài tập ở nội dung kiểm tra bài cũ trong tiết học sau.

– Đánh giá và kết luận: GV nhận xét câu trả lời.

IV. PHỤ LỤC (Hồ sơ dạy học)

1. Phiếu học tập số 1 cho hoạt động tìm hiểu xác định phân tử khối của hợp chất hữu cơ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 HS quan sát hình ảnh về phổ khối lượng của naphtalene và phenol sau đó thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu học tập số 1. Câu 1: Hãy xác định giá trị phân tử khối của naphtalene và phenol. …………………………………………………………………………………… …………………………………………………….. Câu 2: Phổ khối lượng cho biết thông tin về phân tử khối của hợp chất hữu cơ như thế nào? …………………………………………………………………………………… ……………………………………………………..

2. Phiếu học tập số 2 cho hoạt động tìm hiểu công thức phân tử hợp chất hữu cơ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Câu 1: Từ phổ khối lượng, làm thế nào để xác định được phân tử khối của hợp chất hữu cơ cần khảo sát? …………………………………………………………………………………… …………………………………………………….. Câu 2: Một hợp chất hữu cơ có 32% C; 6,67% H; 18,67% N về khối lượng còn lại là O. Phân tử khối của chất này được xác định thông qua phổ khối lượng với peak ion phân tử có giá trị m/z lớn nhất. Lập công thức phân tử của Y. …………………………………………………………………………………… …………………………………………………….. …………………………………………………………………………………… …………………………………………………….. …………………………………………………………………………………… ……………………………………………………..

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

54.-CTST-BAI-10-CTPT-HCHC-TIEU-VY Download

Mời các thầy cô và các em xem thêm

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề dạy học hóa học 11

13/08/2023

Giáo án hóa 11 bài 9 phương pháp tách và tinh chế hợp chất hữu cơ chân trời sáng tạo

BÀI 9: PHƯƠNG PHÁP TÁCH VÀ TINH CHẾ HỢP CHẤT HỮU CƠ

(Thời lượng : 2-3t)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức:

– Trình bày được nguyên tắc và cách thức tiến hành các phương pháp tách biệt và tinh chế hợp chất hữu cơ: chưng cất, chiết, kết tinh và sơ lược về sắc kí cột.

– Phân biệt được cách sử dụng các phương pháp chưng cất, chiết, kết tinh.

– Vận dụng được các phương pháp: chưng cất thường, chiết, kết tinh để tách biệt và tinh chế một số hợp chất hữu cơ trong cuộc sống.

2. Năng lực:

* Năng lực chung:

– Năng lực tự chủ và tự học: Kĩ năng tìm kiếm thông tin trong sách giáo khoa, internet để tìm hiểu các phương pháp tách biệt và tinh chế hợp chất hữu cơ.

– Năng lực giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm thực hiện được các thí nghiệm về chưng cất thường: ethanol từ hỗn hợp ethanol và nước, chiết tinh dầu quýt.

– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Giải thích được cơ sở hóa học của các phương pháp tách biệt và tinh chế hợp chất hữu cơ. Vận dụng phương pháp chưng cất trong nấu rượu truyền thống; phương pháp chiết trong ngâm rượu thuốc, làm đường phèn bằng phương pháp kết tinh…

* Năng lực hóa học:

a. Nhận thức hoá học: Học sinh đạt được các yêu cầu sau:

– Trình bày được nguyên tắc và cách thức tiến hành các phương pháp: chưng cất, chiết, kết tinh và sơ lược về sắc kí cột.

b. Tìm hiểu tự nhiên dưới góc độ hóa học được thực hiện thông qua các hoạt động: Thảo luận, quan sát thí nghiệm chưng cất thường: ethanol từ hỗn hợp ethanol và nước, chiết tinh dầu quýt.

c. Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải thích được cơ sở hóa học của các phương pháp tách biệt và tinh chế hợp chất hữu cơ: vận dụng phương pháp chưng cất trong nấu rượu truyền thống; phương pháp chiết trong ngâm rượu thuốc, làm đường phèn bằng phương pháp kết tinh…

3. Phẩm chất:

– Yêu nước: Yêu thiên nhiên, yêu con người.

– Trách nhiệm: Bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường.

– Trung thực: Tôn trọng lẽ phải, thái độ thực nghiệm nghiêm túc.

– Chăm chỉ: Chăm học, ham học, có tinh thần tự học, chăm làm, tích cực tham gia hoạt động học tập cùng bạn bè.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

– Hình ảnh về các sản phẩm trong đời sống đã vận dụng phương pháp tinh chế, tách.

– Link video TN kết tinh đường (https://www.youtube.com/watch?v=p_aESvFzugc)

– Phiếu bài tập.

– Hóa chất: Cồn 25⁰ đến 30⁰, hỗn hợp tinh dầu quýt và nước; hexane, đá bọt.

– Dụng cụ: Ống sinh hàn, nhiệt kế, bình cầu, ống dẫn nước vào, ống dẫn nước ra, thiết bị đun nóng, giá đỡ, phễu chiết, bình tam giác, chổi rửa ống nghiệm, ống hút…

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Kiểm tra bài cũ: Không

1. Hoạt động 1: Khởi động

a) Mục tiêu: Tạo tình huống có vấn đề và tâm lý hứng thú cho HS khi bắt đầu bài học mới.

b) Nội dung: HS quan sát hình ảnh, trả lời câu hỏi của GV và giải thích.

c) Sản phẩm: Các câu trả lời của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

GV cho HS quan sát hình ảnh, đặt câu hỏi.

Sâm

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Câu 1: Hình 1: Đây là một loại rượu quý.

Câu 2: Hình 2: Tên một loại đường phổ biến trong đời sống.

Câu 3: Hình 3: Phương pháp sản xuất truyền thống một loại thức uống có men.

HS làm việc cá nhân, GV gợi ý, hỗ trợ HS.

c) Sản phẩm:

Đáp án 1: Rượu ngâm nhân sâm.

Đáp án 2: Đường phèn.

Đáp án 3: Nấu rượu.

GV: Vì sao rượu ngâm nhân sâm lại quý? Người ta dùng phương pháp gì để tạo ra đường phèn từ đường? Nấu rượu? Chúng ta nghiên cứu bài học:

PHƯƠNG PHÁP TÁCH VÀ TINH CHẾ HỢP CHẤT HỮU CƠ.

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới.

Hoạt động 2.1: Nguyên tắc và cách thức tiến hành các phương pháp tách biệt và tinh chế hợp chất hữu cơ.

Mục tiêu: Trình bày được nguyên tắc và cách thức tiến hành các phương pháp tách biệt và

tinh chế hợp chất hữu cơ: chưng cất, chiết, kết tinh và sơ lược về sắc kí cột.

Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp thành các cụm nhỏ. Mỗi cụm gồm 4 trạm. Mỗi trạm HS hoạt động cặp đôi, nghiên cứu SGK tìm hiểu thông tin hoàn thành các phiếu học tập.

Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn nhiệm vụ theo cặp đôi ( Ghi vào phiếu hoặc dùng bút chì ; bút dạ gạch chân trong SGK). Sau 5 phút chuyển phiếu học tập giữa các trạm của cụm mình. Sau 3 lần chuyển. Mỗi nhóm hoàn thành hết 4 nội dung phiếu học tập.

Phiếu học tập số 1: Phương pháp chưng cất Nguyên tắc: Cách tiến hành: Chú ý: Vd:	Phiếu học tập số 2: Phương pháp chiết Nguyên tắc: Cách tiến hành: Chú ý: Vd:
Phiếu học tập số 3: Phương pháp kết tinh Nguyên tắc: Cách tiến hành: Chú ý: Vd:	Phiếu học tập số 4: Phương pháp sắc kí cột Nguyên tắc: Cách tiến hành: Chú ý: Vd:

Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS đưa ra nội dung kết quả thảo luận của nhóm.

Nhóm nào trả lời đúng được cộng điểm

Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận: như sản phẩm dự kiến.

Phiếu học tập số 1: Phương pháp chưng cất

Nguyên tắc: Dựa trên sự khác nhau về nhiệt độ sôi của các chất lỏng trong hỗn hợp ở áp suất nhất định.

Cách tiến hành: Đun nóng hỗn hợp chất lỏng, chất có nhiệt độ sôi thấp hơn sẽ chuyển thành hơi sớm hơn và nhiều hơn. Sau đó làm lạnh, hơi ngưng tụ thành dạng lỏng chứa chủ yếu chất có nhiệt độ sôi thấp hơn.

Chú ý: Thường dùng để tách các chất lỏng có nhiệt độ sôi khác nhau. – Khi chưng cất chất lỏng dễ cháy cần đun nóng bằng cách chưng cách thủy, cách dầu

Vd: Nấu rượu thủ công, chưng cất tinh dầu.

Sản phẩm dự kiến:

Phiếu học tập số 2: Phương pháp chiết

Nguyên tắc: Dựa trên độ hòa tan khác nhau của các chất đó trong hai môi trường không hòa tan vào nhau

Cách tiến hành: Vd: chiết lỏng- lỏng ( 4 bước); chiết lỏng – rắn (3 bước) ( Nội dung trang 54 SGK.

Chú ý: Dùng để tách các chất có độ hòa tan khác nhau trong các môi trường không tan vào nhau.

Vd: Ngâm rượu thuốc; chiết xăng ra khỏi hỗn hợp xăng – nước…

Phiếu học tập số 3: Phương pháp kết tinh

Nguyên tắc: Dựa trên độ tan khác nhau và sự thay đổi độ tan theo nhiệt độ của chúng để tách và tinh chế.

Cách tiến hành: Hòa tan hỗn hợp chứa chất cần tinh chế vào dung môi thích hợp ở nhiệt độ cao, lọc nóng để thu được dung dịch bão hòa rồi để nguội hoặc làm lạnh từ từ. Chất rắn cần tinh chế sẽ tách ra. Lọc, rửa và làm khô sau đó kết tinh lại nhiều lần trong cùng dung môi hoắc các dung môi khác

Chú ý: Dùng để tách chất từ hỗn hợp chất rắn dựa trên độ tan khác nhau của các chất trong dung môi và sự thay đổi độ tan của chúng theo nhiệt độ. – Kết tinh lại nhiều lần để thu được chất tinh khiết.

Vd: Làm đường cát, đường phèn từ mía;

Phiếu học tập số 4: Phương pháp sắc kí cột

Nguyên tắc: Dựa trên sự khác biệt về tốc độ di chuyển của các chất trong pha động khi tiếp xúc trực tiếp với 1 pha tĩnh do sự khác nhau khả năng hấp thụ trên pha tĩnh.

Cách tiến hành: Thường dùng pha tĩnh là bột silicagel hoặc Al₂O₃..được nhồi trong 1 ống thủy tinh thẳng đúng ( cột); pha động là dung môi thích hợp được đổ vào phía trên pha tĩnh. Trong quá trình pha động dịch chuyển, chất có tốc độ dịch chuyển lớn hơn sẽ cùng dung môi ra khỏi cột trước. Làm bay hơi dung môi sẽ thu được chất cần tách.

Chú ý: Chỉ dùng để nghiên cứu, phân tách chất có màu

Vd:

GV giới thiệu thêm: Chưng cất:

+ Phương pháp chưng cất phân đoạn. Vd chưng cất dầu mỏ.

+ Phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước. vd: tách tinh dầu bưởi, sả…

+ Phương pháp chưng cất dưới áp suất thấp.

Hoạt động 2.2:

Mục tiêu: Thực hiện được các thí nghiệm về chưng cất thường, chiết. ( Tổ chức ở phòng thực hành)

GV Chia lớp làm 3 trạm. Mỗi trạm làm (xem) 1 thí nghiệm + trả lời câu hỏi.

TN1: Thí nghiệm chưng cất ethanol từ hỗn hợp ethanol và nước. theo hình 9.1.

TN 2: Thí nghiệm chiết tinh dầu quýt.

TN3: Quét mã QrCode để xem thí nghiệm kết tinh tinh thể đường.. (https://www.youtube.com/watch?v=p_aESvFzugc)

Giao nhiệm vụ học tập:

– Lượt 1: Trạm 1:TN1, Trạm 2:TN2, Trạm 3: TN3.

– Lượt 2,3: các dụng cụ để yên – người di chuyển theo chiều dấu mỗi tên. Mỗi trạm có 10 phút làm hoặc xem TN và hoàn thành nội dungcâu hỏi được giao

TN1:

TN2:

TN3: Quét mã QrCode để xem thí nghiệm kết tinh tinh thể đường

Câu hỏi cho TN1

Câu 1: Khi chưng cất dung dịch ethanol và nước chất nào sẽ chuyển thành hơi sớm hơn? Khi gặp lạnh hơi ngưng tụ thành chất lỏng chứa đủ yếu tố chất nào? Biết nhiệt độ sôi của ethanol và nước lần lượt là 78,3⁰C và 100⁰C.

Câu 2: Giải thích vì sao trên ống sinh hàn, đầu nước vào và đầu nước ra phải đặt đúng vị trí như hình 9.1 mà không được đặt ngược lại.

Câu 3: Hãy cho biết vai trò của đá bọt trong thí nghiệm 1

Câu hỏi cho TN2: Giải thích hiện tượng xảy ra trong thí nghiệm 2?

Câu hỏi cho TN3:

1/ Trong quy trình sản xuất đường từ cây mía, phương pháp kết tinh được sử dụng trong công đoạn nào?

Thực hiện nhiệm vụ:

HS quan sát hoặc làm thí nghiệm, thảo luận, hoàn thành các nội dung câu hỏi.

Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS đưa ra nội dung kết quả thảo luận của nhóm. Nhóm nào trả lời đúng được cộng điểm.

Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận: như sản phẩm dự kiến.

Sản phẩm dự kiến: TN 1:

Câu 1: Ethanol sẽ chuyển thành hơi sớm hơn, khi gặp lạnh hơi ngưng tụ thành chất lỏng chứa chủ yếu là ethanol do nhiệt độ sôi của ethanol thấp hơn so với nước.

Câu 2: Nếu lắp ngược lại sẽ gây ra hiện tượng thiếu nước cho ống sinh hàn, khiến ống bị nóng có thể gây vết nứt và làm giảm hiệu quả của sự ngưng tụ.

Câu 3: Đá bọt điều hòa quá trình sôi giúp dung dịch sôi đều và tránh hiện tượng quá sôi, trào.

TN2: Tinh dầu quýt hòa tan trong dung môi hexan và không tan trong nước nên nổi trên bề mặt nước. Dựa vào tính tan, ta có thể tách được tinh dầu quýt ra khỏi nước

TN3: Trong quy trình sản xuất đường từ cây mía, phương pháp kết tinh được sử dụng trong công đoạn 5: từ dung dịch đường cô cạn thành đường kính

3. Hoạt động 3: Luyện tập

Mục tiêu: Củng cố lại phần kiến thức đã học về các phương pháp tách biệt và tinh chế hợp chất hữu cơ: chưng cất, chiết, kết tinh và sơ lược về sắc kí cột.

Nội dung:

a. Làm sáng tỏ vấn đề đã đặt ra ở phần khởi động: Các phương pháp người ta đã dùng trong 3 hình ảnh khởi động?

Đáp án: Hình 1: Sử dụng phương pháp chiết.

Hình 2: Phương pháp kết tinh.

Hình 3: Phương pháp chưng cất.

b. Trò chơi rung chuông vàng: Học sinh hoạt động cá nhân để trả lời các câu hỏi trắc nghiệm sau

Câu 1:

Đáp án: Chất (c) có tốc độ dịch chuyển lớn nhất vì chất c di chuyển xuống nhanh nhất.

Câu 2: Rượu thuốc là bài thuốc trong y học cổ truyền. Hãy cho biết cách ngâm rượu thuốc đã áp dụng phương pháp tách và tinh chế nào?

Đáp án: Cách ngâm rượu thuốc đã áp dụng phương pháp chiết.

Câu 3: Mật ong để lâu thường có những hạt chất rắn xuất hiện ở đáy chai đó là hiện tượng gì?

Đáp án: Mật ong để lâu thường có những hạt chất rắn xuất hiện ở đáy chai đó là hiện tượng kết tinh đường glucose và fructose do nước trong mật ong bay hơi.

Câu 4: Trình bày phương pháp tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp gồm benzene và aniline. Cho biết nhiệt độ sôi của benzene là 80,1⁰ C; aniline là 184,1⁰ C.

Đáp án: Do nhiệt độ sôi của 2 chất khác nhau nên có thể dung phương pháp chưng cất để tách riêng 2 chất. Đun hỗn hợp trong bình chưng cất thì hơi benzene sẽ bay hơi trước vì nhiệt độ sôi củabenzene nhỏ hơn aniline, hơi benzene được dẫn qua ống sinh hàn để chuyển thành lỏng.

Lưu ý: do benzene và aniline là chất có tính độc nên chưng cất phải làm trong tủ hút.

Câu 5: Cây neem (cây thường xanh Ấn Độ) hay còn gọi là cây nim, sầu đâu (tên khoa học là Azadirachta) được người Ấn Độ dùng hơn 4000 năm để làm đẹp và chữa bệnh. Các chiết xuất từ lá neem có thể ức chế sự sao chép của virus Dengue, kháng virus nên có tác dụng điều trị bệnh sốt xuất huyết hiệu quả. Người ta hái một ít là neem tươi, rửa sạch, cho vào nồi đun kỹ, lọc lấy nước để sử dụng. Hãy cho biết cách làm trên thuộc phương pháp tách và tinh chế nào?

Đáp án: Cách làm trên thuộc phương pháp chiết.

4. Hoạt động 4: Vận dụng

Mục tiêu: Giúp học sinh vận dụng các kỹ năng, kiến thức để tự vận dụng kiến thức vào thực tế: Làm kết tinh tinh thể đường, nuôi cấy tinh thể.

Nội dung: Hãy thực hiện thí nghiệm kết tinh tinh thể đường. Quay video quá trình làm. Trình bày quy trình thực hiện và giới thiệu sản phẩm với các bạn trong lớp học.

Sản phẩm: Video sản phẩm của HS.

Tổ chức thực hiện: GV hướng dẫn HS về nhà làm và hướng dẫn HS tìm nguồn tài liệu tham khảo qua internet, thư viện….

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

53-CTST-BAI-9-CAC-PHUONG-PHAP-CHIET-TACH-Nhan-Nguyen Download

Mời các thầy cô và các em xem thêm

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề dạy học hóa học 11

13/08/2023

Giáo án hóa 11 bài 8 hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ chân trời sáng tạo

BÀI 8: HỢP CHẤT HỮU CƠ VÀ HÓA HỌC HỮU CƠ

Thời gian thực hiện: 1 tiết

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

HS Biết được:

– Khái niệm hoá học hữu cơ và hợp chất hữu cơ, đặc điểm chung của các hợp chất hữu cơ.

– Phân loại hợp chất hữu cơ theo thành phần nguyên tố (hiđrocacbon và dẫn xuất).

– Nêu được khái niệm nhóm chức và một số loại nhóm chức cơ bản.

– Sử dụng được bảng tín hiệu phổ hồng ngoại (IR) để xác định được

2. Năng lực:

2.1. Năng lực chung:

– Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực tìm hiểu về phenol, tự chủ trong kĩ năng tìm kiếm thông tin trong SGK, quan sát hình ảnh về mô hình và cấu tạo của phenol.

– Năng lực giao tiếp và hợp tác: Sử dụng ngôn ngữ khoa học để nêu được khái niệm phenol; đặc điểm chung của phenol. Kỹ năng làm việc nhóm tìm hiểu về tính chất hóa học, điều chế và ứng dụng của phenol.

– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thảo luận với các thành viên trong nhóm nhằm giải quyết các vấn đề trong bài học để hoàn thành nhiệm vụ học tập (trả lời phiếu học tập, thực hành thí nghiệm, …)

2.2. Năng lực hóa học:

a. Nhận thức hoá học:

– Nêu được khái niệm về phenol, tên gọi, công thức cấu tạo một số phenol đơn giản, đặc điểm cấu tạo và hình dạng phân tử của phenol.

– Nêu được tính chất vật lí của phenol.

– Trình bày được tính chất hoá học cơ bản của phenol: phản ứng thế H ở nhóm –OH, phản ứng thế ở vòng thơm.

– Thực hiện được (hoặc quan sát video, hoặc qua mô tả: thí nghiệm của phenol với sodium hydroxide, sodium carbonate, với nước bromine) với HNO₃ đặc trong H₂SO₄ đặc; mô tả hiện tượng thí nghiệm, giải thích được tính chất hoá học của phenol.

– Trình bày được ứng dụng của phenol và điều chế phenol (từ cumene và từ nhựa than đá).

b. Tìm hiểu tự nhiên dưới góc độ hóa học: Nhận biết được thành phần của một số hợp chất có chứa phenol.

c. Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải thích được tác hại của phenol, sự ảnh hưởng của phenol đến môi trường.

3. Phẩm chất

– Tham gia tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.

– Cẩn thận, trung thực và thực hiện an toàn trong quá trình làm thực hành.

– Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập hoá học.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

III. Tiến trình dạy học

Kiểm tra bài cũ: Không,

1. Hoạt động 1: Khởi động

a) Mục tiêu: Tạo cho HS hứng thú tìm hiểu về hợp chất hữu c

b) Nội dung: Tìm hiểu về hợp chất hữu cơ xung quanh chúng ta, từ đó rút ra tầm quan trọng của hợp chất hữu cơ đối với đời sống con người

c) Sản phẩm:

– Một số hình ảnh về hợp chất hữu cơ

Ứng dụng trong sản xuất mĩ phẩm

Tinh bột

d) Tổ chức thực hiện:

Giao nhiệm vụ học tập: GV thực hiện trò chơi “Ai nhanh hơn”

Luật chơi: Lớp chia làm 4 nhóm. Trong vòng 60s, các nhóm liệt kê vật làm từ hợp chất hữu cơ ở xung quanh chúng ta. Nhóm nào liệt kê nhiều hơn nhóm đó dành chiến thắng.

Báo cáo, thảo luận: Các nhóm thảo luận để đưa ra được nhiều đáp án nhất. Ghi đáp án vào bảng phụ.

Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận về nhóm thắng cuộc.

GV dẫn dắt từ các hợp chất hữu cơ đó để tìm hiểu bài ngày hôm nay.

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Hoạt động 1: I. HỢP CHẤT HỮU CƠ VÀ HÓA HỌC HỮU CƠ Mục tiêu: Nêu được khái niệm hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ, đặc điểm chung và phân loại hợp chất hữu cơ.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
● Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm 4 nhóm, hoàn thành phiếu bài tập sau: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 1. Quan sát hình 8.1 và hình 8.2 trong sgk và cho biết sự khác nhau về thành phần nguyên tố của hợp chất hữu cơ và hợp chất vô cơ. 2. Nêu khái niệm về hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ Xác định hợp chất nào là hợp chất hữu cơ, hợp chất nào là hợp chất vô cơ trong các hợp chất sau : Na₂CO₃, MgO, CH₃COONa, C₂H₅Br, CHCl₃, HCOOH, BaCl₂, CaSO₄. 3. Nêu một số hợp chất hữu cơ có ứng dụng trong đời sống và sản xuất. ● Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo 4 nhóm. ● Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS đưa ra nội dung kết quả thảo luận của nhóm. ● Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận ● Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm 4 nhóm, hoàn thành phiếu bài tập sau: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 1. Xác định loại liên kết trong các chất ở hình 8.3 (sgk/47) 2. So sánh nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi của các chất hữu cơ với các chất vô cơ trong bảng 8.1 (sgk/47) 3. Quan sát bảng 8.2, nhận xét về tính tan của hợp chất hữu cơ trong dung môi nước và một số dung môi hữu cơ. 4. Quan sát hình 8.4 và kênh chữ trong sgk, nêu nhận xét về đặc điểm tính chất hóa học của hợp chất hữu cơ ? ● Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo 4 nhóm. ● Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS đưa ra nội dung kết quả thảo luận của nhóm. ● Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận ● Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm 4 nhóm, hoàn thành phiếu bài tập sau: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 1. Dựa vào hình 8.5 và 8.6, em hãy nhận xét về thành phần nguyên tố của hydrocarbon và dẫn xuất hydrocarbon ? 2. Cho các hợp chất hữu cơ sau: CH₃COONa, C₂H₅Br, C₂H_6,CHCl₃, HCOOH, C₆H₆. ● Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo 4 nhóm. ● Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS đưa ra nội dung kết quả thảo luận của nhóm. ● Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận	1. Khái niệm hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ – Hợp chất hữu cơ là hợp chất của carbon, trừ một số hợp chất như các oxide của carbon, muối carbonate, các carbide… – Hóa học hữu cơ là ngành hóa học chuyên nghiên cứu các hợp chất hữu cơ. 2. Đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ – Đặc điểm liên kết: Liên kết trong hợp chất hữu cơ thường là liên kết cộng hóa trị – Tính chất vật lí: Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp, không tan hoặc ít tan trong nước, tan nhiều trong dung môi hữu cơ. – Tính chất hóa học: dễ cháy, kém bền với nhiệt, phản ứng chậm, không hoàn toàn và không theo một hướng nhất định. 3. Phân loại các hợp chất hữu cơ Hợp chất hữu cơ được chia ra làm 2 loại: hydrocarbon và dẫn xuất hydrocarbon Hydrocarbon là hợp chất hữu cơ mà trong phân tử chỉ có hai nguyên tố là carbon (C) và hydrogen (H). …Dẫn xuất hydrocarbon là hợp chất hữu cơ mà trong phân tử ngoài hai nguyên tố là carbon và hydro còn có các nguyên tố khác: oxygen, nitrogen, clorine….
Hoạt động 2: II. Nhóm chức và phổ hồng ngoại (IR) Mục tiêu: – Nêu được khái niệm nhóm chức và một số loại nhóm chức cơ bản. – Sử dụng được bảng tín hiệu phổ hồng ngoại (IR) để xác định được
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
● Giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu HS tìm hiểu các nội dung sau: – So sánh thành phần nguyên tố và cấu tạo phân tử của entanol và dimethyl ether. Nhận xét về khả năng phản ứng của 2 chất này với sodium. – Liệt kê các loại nhóm chức và công thức nhóm chức và lấy ví dụ. – Hoàn thành câu hỏi sách giáo khoa trang 49 ● Thực hiện nhiệm vụ: Tìm hiểu cá nhân ● Báo cáo, thảo luận: HS trình bày nội dung đã tìm hiểu ● Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận ● Giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu HS tìm hiểu các nội dung sau: – Nêu khái niệm phổ hồng ngoại. – Nêu tín hiệu phổ hồng ngoại của một số nhóm chức cơ bản. – Hoàn thành câu hỏi luyện tập sách giáo khoa trang 50. ● Thực hiện nhiệm vụ: Tìm hiểu cá nhân ● Báo cáo, thảo luận: HS trình bày nội dung đã tìm hiểu ● Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận	1. Tìm hiểu khái niệm nhóm chức và một số loại nhóm chức cơ bản. Nhóm chức là nguyên tử hoặc nhóm nguyên tử gây nên tính chất hóa học của hợp chất hữu cơ. 2. Dự đoán một số nhóm chức cơ bản dựa bảng tín hiệu phổ hồng ngoại (IR). – Phương pháp phổ hồng ngoại (IR) là phép đo sự tương tác của bức xạ hồng ngoại với vật chất. Nó được sử dụng để dự đoán sự có mặt của các nhóm chức trong hợp chất hữu cơ.

3. Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu: Củng cố kiến thức đã học về về hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ.

b) Nội dung: GV đưa ra các bài tập cụ thể, gọi HS lên làm và chữa lại. HS hoàn thành các bài tập sau:

Câu 1: Liên kết trong phân tử hợp chất hữu cơ là gì? Câu 2: Dựa vào thành phần nguyên tố, người ta chia hợp chất hữu cơ thành mấy loại? Câu 3: Nêu đặc điểm về tính chất vật lí của hợp chất hữu cơ? Câu 4: Nêu đặc điểm về tính chất hóa học của hợp chất hữu cơ? Câu 5: Tại sao các phản ứng của hợp chất hữu cơ lại tạo ra hỗn hợp sản phẩm? Câu 6: Xác định số hợp chất hữu cơ trong các hợp chất sau : Na₂CO₃, MgO, CH₃COONa, C₂H₅Br, CHCl₃, HCOOH, BaCl₂, CaSO₄. Câu 7: Xác định loại nhóm chức trong các hợp chất hữu cơ sau : C₂H₅-O-C₂H₅, C₆H₅-NH₂, C₂H₅-CHO, C₂H₅-COOH, C₂H₅ –O-CH₃, CH₃-OH, CH₃COOC₂H₅. Câu 8 :

c) Sản phẩm: Đáp án nội dung luyện tập

d) Tổ chức thực hiện: Trò chơi: Nhanh như chớp

mỗi nhóm cử đại diện lên chơi trò chơi. Nhóm nào trả lời được nhiều câu hỏi hơn thì nhóm đó dành chiến thắng.

4. Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu

– Nhằm mục đích giúp học sinh vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học trong bài để giải quyết các câu hỏi, bài tập nhằm mở rộng kiến thức của học sinh, giáo viên động viên khuyến khích HS tham gia, nhất là những HS khá giỏi và chia sẻ với các bạn trong lớp.

b) Nội dung hoạt động: Câu hỏi vận dụng

Câu 1: Tìm hiểu về các ứng dụng của phổ Hồng ngoại (IR)

Câu 2: Tìm hiểu thêm về các hợp chất hữu cơ xung quanh chúng ta

c) Sản phẩm: HS viết báo cáo.

d) Tổ chức thực hiện

– GV nêu câu hỏi và yêu cầu HS giải quyết câu hỏi vận dụng

– GV hướng dẫn HS về nhà làm và nộp báo cáo vào đầu tiết học sau.

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

52.-CTST-Bai-8-Hop-chat-huu-co-va-hoa-hoc-huu-co Download

Mời các thầy cô và các em xem thêm

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề dạy học hóa học 11

13/08/2023

Giáo án hóa 11 bài 7 sulfuric acid và muối sulfate chân trời sáng tạo

BÀI 7: SULFURIC ACID VÀ MUỐI SULFATE

Môn học/Hoạt động giáo dục: HÓA HỌC Lớp: 11

Thời gian thực hiện: 2 tiết

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức:

– Trình bày được tính chất vật lí, cách bảo quản, sử dụng và nguyên tắc xử lí sơ bộ khi bỏng acid.

– Trình bày được cấu tạo H₂SO₄; tính chất vật lí, tính chất hoá học cơ bản, ứng dụng của sulfuric acid loãng, sulfuric acid đặc và những lưu ý khi sử dụng sulfuric acid.

– Thực hiện được một số thí nghiệm chứng minh tính oxi hoá mạnh và tính háo nước của sulfuric acid đặc (với đồng, da, than, giấy, đường, gạo, …).

– Vận dụng được kiến thức về năng lượng phản ứng, chuyển dịch cân bằng, vấn đề bảo vệ môi trường để giải thích các giai đoạn trong quá trình sản xuất sulfuric acid theo phương pháp tiếp xúc.

– Nêu được ứng dụng của một số muối sulfate quan trọng: barium sulfate, ammonium sulfate, calcium sulfate, magnesium sulfate và nhận biết được ion SO₄^2- trong dung dịch bằng ion Ba²⁺.

2. Năng lực:

* Năng lực chung:

– Năng lực tự chủ và tự học: Biết khai thác kiến thức từ thực hành thí nghiệm, tự giác hoàn thành các nhiệm vụ được giao trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập.

– Năng lực giao tiếp và hợp tác:

+ Tham gia đóng góp ý kiến trong nhóm và tiếp thu sự góp ý, hỗ trợ các thành viên trong nhóm.

+ Sử dụng ngôn ngữ phối hợp với dữ liệu, hình ảnh để trình bày thông tin và ý tưởng có liên quan đến sulfuric acid.

– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thông qua kiến thức hóa học HS có thể vận dụng kiến thức về vấn đề mưa acid, xử lý ô nhiễm môi trường (khí thải SO₂).

* Năng lực hóa học:

a. Nhận thức hoá học: Học sinh đạt được các yêu cầu sau:

– Nhận biết và nêu được tên, công thức phân tử, khái niệm, phân loại muối sulfate; tính tan muối sulfate và cách nhận biết ion sulfate.

– Trình bày được ứng dụng của sulfuric acid và quy trình sản xuất sulfuric acid.

– Mô tả được công thức cấu tạo của sulfuric acid, xác định được số oxi hóa của các nguyên tố trong phân tử.

– So sánh tính chất và phân loại: sulfuric acid loãng và đặc: phân loại nhóm muối sulfate tan và không tan.

– Xây dựng quá trình điều chế sulfuric acid theo đúng logic.

– Giải thích được được tính chất hoá học cơ bản của sulfuric acid:

+ Sulfuric acid loãng có đầy đủ tính chất hóa học của một acid.

+ Sulfuric acid đặc (tính acid mạnh, tính oxi hóa mạnh và tính háo nước).

b. Tìm hiểu tự nhiên dưới góc độ hóa học:

– Thực hiện được (hoặc quan sát video, hoặc qua mô tả) thí nghiệm chứng minh về tính chất vật lí và tính chất hóa học của sulfuric acid loãng với quỳ tím, đinh Fe, dung dịch Ba(OH)₂, dung dịch Na₂CO₃, …; sulfuric acid đặc với đồng, saccharose.

– Viết và trình bày được báo cáo các thí nghiệm hóa học.

c. Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải thích được một số hiện tượng thực tiễn có liên quan đến sulfuric acid.

3. Phẩm chất:

– Trung thực: thống nhất giữa nội dung báo cáo và các kết quả thí nghiệm trong quá trình thực hiện.

– Chăm chỉ: tìm kiếm các thông tin liên quan đến sulfuric acid, muối sulfate.

– Trách nhiệm: có trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho bản thân và người khác, bảo quản và sử dụng hợp lí các hóa chất và dụng cụ.

– Yêu nước, nhân ái: giữ gìn vệ sinh môi trường, tinh thần đoàn kết chia sẻ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

– Các phiếu học tập số 1, 2, 3,…

– Dụng cụ và hóa chất để làm thí nghiệm:

+ Ống nghiệm, giá, đèn cồn, kẹp gỗ.

+ Sulfuric acid loãng, sulfuric acid đặc, muối sulfate, dung dịch Ba(OH)₂, Na₂CO₃, Fe, Cu, quỳ tím, saccharose,…

– Hình ảnh mô phỏng sản xuất sulfuric acid trong công nghiệp.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, tác phong, tâm thế HS.

2. Tổ chức hoạt động:

* Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

– Viết các phương trình hóa học chứng minh S và SO₂ vừa có tính khử, vừa có tính oxi hóa.

– Xác định vai trò của S và H₂S trong các phản ứng đã viết.

Hoạt động 1: Khởi động (3 phút) Mục tiêu: Tạo hứng thú và kích thích sự tò mò của học sinh vào chủ đề học tập. Học sinh tiếp nhận kiến thức chủ động, tích cực, hiệu quả.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV cho HS xem một số hình ảnh về mô hình phân tử và ứng dụng của sulfuric acid. Yêu cầu HS quan sát và đoán chất X được nhắc đến trong các hình ảnh đã chiếu. Mô hình phân tử chất X Chất X là thành phần của mưa acid Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và dự đoán chất X mà GV muốn nhắc đến. Quan sát phát hiện những khó khăn, vướng mắc của HS và có giải pháp hỗ trợ hợp lí. Báo cáo, thảo luận: GV gọi một HS báo cáo kết quả; những HS khác nhận xét, góp ý, bổ sung. Qua báo cáo và sự góp ý, bổ sung của các nhóm khác, GV biết được HS đã có được những kiến thức nào, những kiến thức nào cần phải điều chỉnh, bổ sung ở các hoạt động tiếp theo. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận: Chất X là sulfuric acid. GV dẫn dắt vào bài mới	Chất X là sulfuric acid.

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Hoạt động 2.1: Giới thiệu và hướng dẫn PPDH theo góc (4 phút) Mục tiêu: – HS nắm được nhiệm vụ của mỗi góc. – Tham gia đóng góp ý kiến trong nhóm, tiếp thu sự góp ý, hỗ trợ của các thành viên trong nhóm.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: – GV chia lớp thành 3 nhóm. Mỗi nhóm từ 10 – 15 HS. – Giới thiệu các góc và nhiệm vụ cụ thể ở mỗi góc (3 góc): + Góc phân tích + Góc trải nghiệm + Góc vận dụng Thực hiện nhiệm vụ: HS nhận nhiệm vụ được giao của góc mình theo khung thời gian quy định sau đó luân phiên thực hiện nhiệm vụ của các góc còn lại. Trong quá trình thực hiện các nhóm cử thư ký ghi lại kết quả nhóm đã tìm hiểu được. Báo cáo, thảo luận: HS nhận nhiệm vụ, có gì chưa rõ trao đổi lại với GV. Kết luận, nhận định: GV giải đáp thắc mắc cho HS (nếu có), sau đó chuyển qua hoạt động tiếp theo.	– HS ngồi theo nhóm. – Quan sát lắng nghe và nắm được nhiệm vụ các góc: + Góc phân tích: Nghiên cứu SGK và thảo luận nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn để hoàn thành PHT số 1. + Góc trải nghiệm: Sử dụng hóa chất và dụng cụ cho sẵn, tiến hành các thí nghiệm chứng minh tính chất của H₂SO₄ và cách nhận biết ion sunfat. + Góc áp dụng: Tìm hiểu phương pháp sản xuất sulfuric acid và hoàn thành PHT số 3. – Lựa chọn và di chuyển đến góc xuất phát. – Hiểu và thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ được giao.
Hoạt động 2.2: Thực hiện nhiệm vụ theo các góc (35 phút) Mục tiêu: – HS các nhóm luân phiên thực hiện được các nhiệm vụ tại 3 góc: góc phân tích, góc trải nghiệm, góc áp dụng. – Có trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho bản thân và người khác, bảo quản và sử dụng hợp lí các hóa chất và dụng cụ. – Thống nhất nội dung báo cáo và các kết quả thí nghiệm trong quá trình thực hiện. – Tham gia đóng góp ý kiến trong nhóm và tiếp thu góp ý, hỗ trợ các thành viên trong nhóm.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ tại các góc, hoàn thành các phiếu học tập 1, 2, 3. Thực hiện nhiệm vụ: – HS thực hiện nhiệm vụ tại các góc học tập. Thời gian thực hiện nhiệm vụ mỗi góc tối đa là 10 phút. – Luân chuyển góc trật tự, đúng thời gian. Báo cáo, thảo luận: Trưng bày báo cáo của nhóm tại góc học tập. Kết luận, nhận định: – GV quan sát và hỗ trợ HS (nếu các em gặp khó khăn). – Hướng dẫn HS luân chuyển góc. – Hướng dẫn HS trưng bày báo cáo của nhóm.	– HS ngồi theo nhóm. – Quan sát lắng nghe và nắm được nhiệm vụ các góc: + Góc phân tích: Nghiên cứu SGK và thảo luận nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn để hoàn thành PHT số 1. + Góc trải nghiệm: Sử dụng hóa chất và dụng cụ cho sẵn, tiến hành các thí nghiệm chứng minh tính chất của H₂SO₄ và cách nhận biết ion sunfat. + Góc áp dụng: Tìm hiểu phương pháp sản xuất sulfuric acid và hoàn thành PHT số 3. – Lựa chọn và di chuyển đến góc xuất phát. – Hiểu và thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ được giao.
Hoạt động 2.3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ theo các góc (30 phút) Mục tiêu: – HS báo cáo được các nhiệm vụ thực hiện tại mỗi góc học tập. – Nêu được TCVL, TCHH, quy trình sản xuất sulfuric acid và cách nhận biết ion sulfate. – Tham gia đóng góp ý kiến trong nhóm, tiếp thu sự góp ý, hỗ trợ các thành viên trong nhóm.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV gọi lần lượt các nhóm ở các góc thuyết trình nội dung đã nghiên cứu. Thực hiện nhiệm vụ: Đại diện nhóm lên báo cáo kết quả thực hiện của nhóm mình. Báo cáo, thảo luận: HS khác chú ý lắng nghe, đánh giá, nhận xét và bổ sung kết quả. Kết luận, nhận định: – GV nhận xét và tổng kết nội dung kiến thức trọng tâm dựa trên bài báo cáo của các nhóm. – HS chú ý lắng nghe, tổng kết. – Ghi vào vở những nội dung được GV kết luận và chốt lại.	– Bài trình bày và sơ đồ tư duy của bài học. – HS trình bày được TCVL, TCHH, quy trình sản xuất sulfuric acid và cách nhận biết ion sulfate. I. AXIT SUNFURIC ₊₆ CTPT: H₂SO₄ (PTK = 98) 1. Tính chất vật lý H₂SO₄ đặc là chất lỏng sánh như dầu, không màu, không bay hơi, nặng gấp hai lần nước.Axit sunfuric tan vô hạn trong nước và tỏa nhiều nhiệt.Khi pha loãng dung dịch axit sunfuric cần cho từ từ axit sunfuric đặc vào nước, tuyệt đối không làm ngược lại! 2. Tính chất hóa học *2.1. Tính chất của H₂SO₄ loãng* H₂SO₄ loãng là một dd có tính axit mạnh, thể hiện đầy đủ tính chất của một axit – Làm quỳ tím hóa đỏ – Tác dụng với oxit bazơ, bazơ Vd: H₂SO₄ + Ba(OH)₂ BaSO₄ + 2 H₂O – Tác dụng với muối Vd: H₂SO₄ + Na₂CO₃ Na₂SO₄ + CO₂ + H₂O – Tác dụng với kim loại trước hiđro Vd: H₂SO₄ + Fe FeSO₄ + H₂ 2.2. Tính chất của H₂SO₄ *đặc* a. Tính axit (khi tác dụng với những chất không có tính khử) b. Tính oxi hóa mạnh – Td với hầu hết KL (trừ Au, Pt) Vd: Cu + 2H₂SO₄ _đặc CuSO₄ + SO₂ + 2H₂O 2Fe + 6H₂SO_{4 đặc} Fe₂(SO₄)₃+ 3SO₂ + 6H₂O TQ: M + H₂SO_{4 đặc} → M₂(SO₄)_n + spk + H₂O Trong đó: n: Hóa trị cao nhất của kim loại M Spk: SO₂, H₂S, S Chú ý: Al, Fe, Cr thụ động hóa trong H₂SO₄ đặc nguội. – Td với nhiều PK: C, S, P Vd: C + 2H₂SO₄ _đặc CO₂ + 2SO₂ + 2H₂O TQ: C/S/P + H₂SO_{4 đặc} CO₂/SO₂/H₃PO₄ + SO₂ + H₂O – Td với hợp chất có tính khử: Vd: 2KBr + 2H₂SO_{4 đặc} K₂SO₄+ Br₂+ SO₂ + 2H₂O c. Tính háo nước C₁₂H₂₂O₁₁ 12C + H₂SO₄.11H₂O Lưu ý: Da thịt tiếp xúc với H₂SO₄ đặc sẽ gây bỏng nặng a hết sức thận trọng. Khi bị bỏng bới acid, cần nhanh chóng bỏ quần áo bị dính acid, sau đó rửa ngay bằng nước sạch khoảng 20 phút. Sau đó cần nhanh chóng chuyển người bị bỏng đến cơ sở y tế gần nhất để được theo dõi và điều trị. 3. Ứng dụng Sulfuric acid dùng để sản xuất bình ắc quy, chất tẩy rửa, phân bón, sơn,… 4. Sản xuất H₂SO₄ Phương pháp tiếp xúc: Sơ đồ: S SO₂ SO₃ H₂SO₄ FeS₂ Giai đoạn 1: Sản xuất SO₂ S + O₂ SO₂ 4FeS₂ + 11O₂ → 2Fe₂O₃ + 8SO₂ Giai đoạn 2: Sản xuất SO₃ 2SO₂ + O₂ 2SO₃ Giai đoạn 3: Sản xuất H₂SO₄ H₂SO₄ + SO₃ → H₂SO₄.nSO₃ H₂SO₄.nSO₃+ nH₂O → (n+1) H₂SO₄ II. MUỐI SULFATE 1. Muối sulfate – Muối sulfate là muối của sulfuric acid – Muối sulfate có nhiều ứng dụng trong đời sống và sản xuất: + CaSO₄ được dùng để sản xuất vật liệu xây dựng, … + BaSO₄ được sử dụng làm bột màu, phụ gia màu cho công nghiệp sơn, cho thủy tinh,… + MgSO₄ được sử dụng để sản xuất muối tắm, bổ sung magnesium cho tôm, cá,… + (NH₄)₂SO₄ là thành phần của thuốc trừ sâu, thuốc diệt nấm, phân bón,… 2. Nhận biết ion sulfate Thuốc thử: ion Ba²⁺ Hiện tượng: xuất hiện kết tủa trắng không tan trong acid H₂SO₄ + BaCl₂ → BaSO₄↓ + 2HCl Na₂SO₄ + Ba(OH)₂ → BaSO₄ ↓ + 2NaOH (trắng)

Hoạt động 3: Luyện tập (6 phút)

a) Mục tiêu: Củng cố lại phần kiến thức đã học về tính chất vật lí, tính chất hóa học, sản xuất sulfuric acid; các ứng dụng của sulfuric acid và muối sulfate.

b) Nội dung: HS trả lời 10 câu hỏi trắc nghiệm

BỘ CÂU HỎI (GAME QUIZZIZ)

Câu 1: Muốn pha loãng dung dịch H₂SO₄ đặc cần tiến hành như sau:

A. Rót từ từ dung dịch acid đặc vào nước, khuấy đều.

B. Rót từ từ nước vào dung dịch acid đặc, khuấy đều.

C. Rót nhanh dung dịch acid đặc vào nước,khuấy đều.

D. Rót thật nhanh nước vào dung dịch acid đặc, khuấy đều.

Câu 2: Cặp kim loại phản ứng với dung dịch H₂SO₄ loãng là

A. Cu, Na. B. Ag, Zn. C. Mg, Al. D. Au, Pt.

Câu 3: Dung dịch H₂SO₄ loãng tác dụng với Fe tạo thành sản phẩm là

A. Fe₂(SO₄)₃ và H₂. B. FeSO₄ và H₂.

C. FeSO₄ và SO₂. D. Fe₂(SO₄)₃ và SO₂.

Câu 4: Người ta nung nóng Cu với dung dịch H₂SO₄ đặc, nóng sinh ra khí X. Khí X có tên gọi nào sau đây?

A. Khí oxygen. B. Khí hydrogen.

C. Khí carbon dioxide. D. Khí sulfur dioxide.

Câu 5: Phản ứng của saccharose (C₁₂H₂₂O₁₁) với dung dịch H₂SO₄ đặc tạo sản phẩm khí là

A. H₂S và CO₂. B. H₂S và SO₂.

C. SO₃ và CO₂. D. SO₂ và CO₂.

Câu 6: Cho FeCO₃ tác dụng với dung dịch H₂SO₄ đặc nóng dư. Sản phẩm khí thu được là

A. CO₂. B. H₂ và CO₂.

C. SO₂ và CO₂. D. SO₂.

Câu 7: Dãy kim loại bị thụ động với dung dịch H₂SO₄ đặc nguội là

A. Al, Mg, Fe. B. Fe, Al, Cr.

C. Ag, Cu, Au. D. Ag, Cu, Fe.

Câu 8: Ứng dụng của muối sulfate nào sau đây là đúng?

A. MgSO₄ dùng để sản xuất phân bón. B. BaSO₄ được dùng để sản xuất vật liệu xây dựng.

C. (NH₄)₂SO₄ là thành phần của thuốc trừ sâu. D. CaSO₄ được dùng làm bột màu cho thủy tinh.

Câu 9: Khi cho dung dịch H₂SO₄ phản ứng với dung dịch BaCl₂. Hiện tượng quan sát được là

A. Xuất hiện kết tủa màu trắng.

B. Vừa xuất hiện kết tủa màu trắng, vừa có hiện tượng sủi bọt khí.

C. Có hiện tượng sủi bọt khí.

D. Không có hiện tượng.

Câu 10: Sản xuất sulfuric acid theo phương pháp tiếp xúc trải qua mấy giai đoạn?

A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.

c) Sản phẩm:

Câu	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
Đáp án	A	C	B	D	D	C	B	C	A	C

d) Tổ chức thực hiện:

GV dùng công cụ Quizizz tạo game với 10 câu hỏi trắc nghiệm

HS làm việc cá nhân thông qua việc tham gia trò chơi.

GV giúp HS nhận ra chỗ sai xót cần chỉnh sửa và chuẩn hóa kiến thức. Ghi điểm cho những HS đạt vị thứ cao (nhất, nhì, ba) trong trò chơi.

Hoạt động 4: Vận dụng, tìm tòi mở rộng (5 phút)

a) Mục tiêu: giúp HS vận dụng kiến thức đã được học trong bài để giải quyết các câu hỏi, nội dung gắn liền với thực tiễn và mở rộng thêm kiến thức của HS về sulfuric acid.

b) Nội dung: Tìm hiểu về hiện tượng mưa acid và giáo dục bảo vệ môi trường, đề xuất hạn chế mức độ phát thải khí thải SO₂, tìm hiểu về các giai đoạn sản xuất sulfuric acid.

Câu 1: Khí sulfurous (SO₂) có mặt trong khí thải từ các nhà máy sản xuất sulfuric acid.

a) Việc giải phóng một lượng lớn khí sulfurous trong khí quyển gây ảnh hưởng thế nào đến môi trường? Em hãy nêu những ảnh hưởng đó.

b) Con người có thể làm gì để hạn chế mức độ phát thải SO₂ của nhà máy sản xuất sulfuric acid?

c) Cho biết những ngành công nghiệp nào khác phát thải ra khí sulfurous?

Câu 2: Xét phản ứng SO_{3 (g)}+ H₂O _(l) → H₂SO₄ _(l)

Dựa vào nhiệt của phản ứng trên, hãy cho biết tại sao trong quá trình sản xuất H₂SO₄ bằng phương pháp tiếp xúc người ta thay nước bằng H₂SO₄ đặc 96% – 98% để hấp thụ SO₃ tạo thành oleum?

c) Sản phẩm:

Câu 1:

Khí SO₂ là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng mưa acid, dẫn đến làm chết cây cối, gây hư hại các công trình kiến trúc,…
Xử lí khí thải SO₂ bằng cách hấp thụ vào dung dịch ammonia, dung dịch Ca(OH)₂ có tính kiềm, xử lí bằng đá vôi (CaCO₃) hoặc vôi nung (CaO). Ngoài ra có thể dùng khí H₂S có trong khí thải nhà máy để khử khí SO₂.

SO₂ + 2NH₃ + H₂O → (NH₄)₂SO₃

SO₂ + Ca(OH)₂→ CaSO₃ + H₂O

SO₂ + CaCO₃ → CaSO₃ + CO₂

SO₂ + CaO → CaSO₃

SO₂ + 2H₂S → 3S + 2H₂O

Những ngành công nghiệp khác phát thải ra khí SO₂ như: nhiệt điện, luyện kim,…

Câu 2: Trong quá trình sản xuất H₂SO₄ bằng phương pháp tiếp xúc người ta thay nước bằng H₂SO₄ đặc 96% – 98% để hấp thụ SO₃ tạo thành oleum vì phản ứng SO_{3 (g)}+ H₂O _(l) → H₂SO₄ _(l) tỏa nhiệt lượng lớn, dẫn đến khí SO₃ dễ tạo với nước những hạt sa mù khó lắng xuống, những hạt sa mù này có chứa acid sẽ ăn mòn các thiết bị máy móc. Do đó, người ta thay nước bằng H₂SO₄ đặc 96% – 98% để hấp thụ SO₃ tạo thành oleum (H₂SO₄.SO₃). Từ oleum có thể pha ra những dung dịch H₂SO₄ có nồng độ tùy ý.

d) Tổ chức thực hiện: GV hướng dẫn HS về nhà làm và hướng dẫn HS tìm nguồn tài liệu tham khảo qua internet, thư viện, ….

HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ ở tiết học sau.

* Hướng dẫn về nhà

– Học bài cũ, làm các bài tập SGK trang 45.

– Tìm hiểu trước bài “Hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ”.

3. Rút kinh nghiệm ( nếu có)

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Hiệu trưởng (ký, đóng dấu)	Tổ/Nhóm trưởng (ký, ghi họ tên)	Giáo viên (ký, ghi họ tên)

IV. HỒ SƠ DẠY HỌC

Nhiệm vụ các góc và phiếu học tập, phiếu hỗ trợ

GÓC PHÂN TÍCH Thời gian thực hiện: 10 phút Nhiệm vụ: Nghiên cứu SGK và thảo luận nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn để tìm hiểu các nội dung dưới đây và hoàn thành PHT số 1. 1. Tính chất vật lí của H₂SO₄: trạng thái, màu sắc, tính tan. Cách pha loãng H₂SO₄ đặc. 2. Viết PTHH chứng minh sulfuric acid là một axit mạnh. 3. Xác định số OXH của S trong phân tử H₂SO₄, từ đó dự đoán tính OXH – khử của H₂SO₄ đặc. Viết PTHH chứng minh. 4. Hãy cho biết phương pháp nhận biết ion sulfate, viết PTHH minh họa. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 1. TCVL của H₂SO₄: trạng thái: ……., màu ……, tính tan …..………………… → Cách pha loãng H₂SO₄đặc: …………………………………………………. 2. PTHH chứng minh sulfuric acid là một axit mạnh: …………..……………… 3. Trong H₂SO₄, sulfur có số OXH là ……………. → H₂SO₄ đặc có tính chất hóa học………………………………………………. PTHH: ………………………………………………………………………….. 4. Nhận biết ion sulfate SO₄^2- – Thuốc thử:……………………………………………………………………… – Hiện tượng: …………………………………………………………………….. – PTHH: ………………………………………………………………………….

GÓC TRẢI NGHIỆM Thời gian thực hiện: 10 phút Nhiệm vụ: Sử dụng hóa chất và dụng cụ cho sẵn, hãy tiến hành các thí nghiệm chứng minh: 1. Sulfuric acid là một axit mạnh Hóa chất: quỳ tím, đinh Fe, dung dịch H₂SO₄ loãng, dung dịch Na₂CO₃, dung dịch Ba(OH)₂. Dụng cụ: cặp ống nghiệm, ống nghiệm, ống vuốt nhọn. 2. Sulfuric acid đặc có tính oxi hóa mạnh và tính háo nước Hóa chất: Cu, dung dịch H₂SO₄ đặc, đường saccharose, dung dịch NaOH. Dụng cụ: cặp ống nghiệm, ống nghiệm, ống hút, cốc thủy tinh, đèn cồn, bông. 3. Cách nhận biết ion SO₄^2- Hóa chất: các dung dịch: H₂SO₄ loãng, Ba(OH)₂, BaCl₂. Dụng cụ: cặp ống nghiệm, ống nghiệm, ống vuốt nhọn. Nêu hiện tượng quan sát được, giải thích và viết PTHH minh họa (hoàn thành PHT số 2). Có thể sử dụng phiếu hỗ trợ (nếu cần). PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 STT Thí nghiệm, cách tiến hành Hiện tượng Giải thích, PTHH 1 2

PHIẾU HỖ TRỢ GÓC TRẢI NGHIỆM STT Tên thí nghiệm Cách tiến hành 1 Axit H₂SO₄ loãng tác dụng kim loại Fe Nhỏ từ từ dung dịch H₂SO₄ loãng vào ống nghiệm chứa một mảnh Fe 2 Axit H₂SO₄ loãng tác dụng với dung dịch Ba(OH)₂ – Nhỏ từ từ dung dịch H₂SO₄ loãng vào ống nghiệm chứa Ba(OH)₂. Quan sát hiện tượng. 3 Axit H₂SO₄ đặc tác dụng kim loại Cu – Cho mảnh Cu nhỏ vào ống nghiệm. – Nhỏ từ từ axit H₂SO₄ đặc vào ống nghiệm. Đặt miếng bông tẩm dung dịch NaOH trên miệng ống nghiệm. Đun nhẹ. 4 Axit H₂SO₄ đặc tác dụng với đường saccharose Cho vào cốc thủy tinh nhỏ một ít đường khô. Nhỏ từ từ dung dịch axit H₂SO₄ đặc vào cốc. 5 Axit H₂SO₄ loãng tác dụng với BaCl₂ Nhỏ vài giọt axit H₂SO₄ loãng vào ống nghiệm, sau đó nhỏ vài giọt dung dịch BaCl₂

GÓC ÁP DỤNG Thời gian thực hiện: 10 phút Nhiệm vụ: Tìm hiểu phương pháp sản xuất sulfuric acid và hoàn thành PHT số 3. Sulfuric acid là hóa chất cơ bản được sản xuất với sản lượng lớn nhất thế giới. Quan sát sơ đồ tổng hợp sulfuric acid dưới đây: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 1. Nghiên cứu SGK, nêu một số ứng dụng của sulfuric acid và muối sulfate. 2. Nêu các xử lí sơ bộ khi bị bỏng acid. 3. Nêu các giai đoạn chính của quá trình điều chế H₂SO₄. Viết PTHH minh họa. 4. Tại tháp hấp thụ, người ta sẽ hấp thụ SO₃ để thu được sulfuric acid. Vậy có thể hấp thụ SO₃ bằng cách nào? Giải thích cách làm đó. 5. Từ 5,4 tấn quặng pyrite (chứa 80% FeS₂, còn lại là tạp chất trơ) có thể điều chế được bao nhiêu tấn oleum (H₂SO₄.SO₃)? Biết hiệu suất phản ứng của cả quá trình là 80%.

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

51-CTST-BAI-7-SULFURIC-ACID-VA-MUOI-SULFATE-NGUYEN-QUOC-CUONG Download

Mời các thầy cô và các em xem thêm

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề dạy học hóa học 11

13/08/2023

Giáo án hóa 11 bài 6 sulfur và sulfur dioxide chân trời sáng tạo

CHUYÊN ĐỀ/ BÀI 6: SULFUR VÀ SULFUR DIOXIDE
Tiết		Ngày soạn: ……………..

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức:

– Nêu được các trạng thái tự nhiên của nguyên tố sulfur.

– Trình bày được cấu tạo, tính chất vật lí, hoá học cơ bản và ứng dụng của lưu huỳnh đơn chất. – Thực hiện được thí nghiệm chứng minh lưu huỳnh đơn chất vừa có tính oxi hoá (tác dụng với kim loại), vừa có tính khử (tác dụng với oxygen). – Trình bày được tính oxi hoá (tác dụng với hydrogen sulfide) và tính khử (tác dụng với nitrogen dioxide, xúc tác nitrogen oxide trong không khí) và ứng dụng của sulfur dioxide (khả năng tẩy màu, diệt nấm mốc,…). – Trình bày được sự hình thành sulfur dioxide do tác động của con người, tự nhiên, tác hại của sulfur dioxide và một số biện pháp làm giảm thiểu lượng sulfur dioxide thải vào không khí

2. Năng lực:

* Năng lực chung:

– Năng lực tự chủ và tự học: Kĩ năng tìm kiếm thông tin trong SGK, quan sát hình ảnh, kĩ năng thực hành thí nghiệm chứng minh lưu huỳnh đơn chất vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử.

– Năng lực giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm tìm hiểu về nguyên tố sulfur, sulfur dioxide và ứng dụng của sulfur dioxide.

* Năng lực hóa học:

a. Nhận thức hoá học: Học sinh đạt được các yêu cầu sau:

Trình bày được:

– Các trạng thái tự nhiên của nguyên tố sulfur.

– Cấu tạo, tính chất vật lí, hoá học cơ bản và ứng dụng của lưu huỳnh đơn chất. và ứng dụng của sulfur dioxide

b. Tìm hiểu tự nhiên dưới góc độ hóa học

– Thảo luận, thực hành thí nghiệm chứng minh lưu huỳnh đơn chất vừa có tính oxi hoá

3. Phẩm chất:

– Chăm chỉ, tự tìm tòi thông tin trong SGK liên quan tới nguyên tố sulfur, sulfur dioxide

– HS có trách nhiệm trong việc hoạt động nhóm, hoàn thành các nội dung được giao.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

– Hình ảnh, video về nguyên tố sulfur, sulfur dioxide

– Phiếu bài tập

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Kiểm tra bài cũ: kết hợp kiểm tra bài cũ trong quá trình hình thành bài mới.

1. Hoạt động 1: Khởi động

a) Mục tiêu:

– Tạo không khí học tập tích cực

b) Nội dung:

– Sulfur (lưu huỳnh) còn được gọi là lưu hoàng, sinh diêm vàng, diêm sinh, đã được biết đến từ thời cổ đại. Nguyên tố sulfur có những tính chất gì và được ứng dụng vào sản xuất đời sống con người như thế nào? (thời gian 1 phút 30 giây)

c) Sản phẩm:

– Câu trả lời của học sinh:

d) Tổ chức thực hiện:

– HS suy nghĩ tìm câu trả lời, HS nhanh nhất sẽ nhận được cơ hội trả lời, nếu trả lời đúng sẽ nhận được phần thưởng của GV.

Sau khi kết thúc hoạt động 1, GV chiếu hình ảnh về S được ứng dụng vào sản xuất, đời sống 90% sulfur dùng điều chế H₂SO₄.
10% sulfur dùng lưu hóa cao su, sản xuất chất tẩy trắng bột giấy, diêm, chất dẻo ebonit, dược phẩm, phẩm nhuộm, thuốc trừ sâu, chất diệt nấm trong nông nghiệp…

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

1. Đơn chất sulfur Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về trạng thái tự nhiên của sulfua Mục tiêu: HS Nêu được trạng thái tự nhiên của sulfua.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm nhóm cặp đôi, hoàn thành phiếu bài tập sau: PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1 Câu 1: Quan sát hình 6.1 và 6.2 hãy cho biết trong tự nhiên sulfur tồn tại ở những dạng chất nào. Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo nhóm. Báo cáo, thảo luận: GV gọi đại diện 1 nhóm bất kì báo cáo kết quả, các nhóm khác lắng nghe và nhận xét. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, bổ sung và đưa ra kết luận: – Trong tự nhiên, sulfur lắng đọng thành những mỏ lớn, nằm giữa lớp đá sâu hàng trăm mét trong lòng đất. Sulfur ở dạng hợp chất cũng được tìm thấy trong nhiều khoáng vật trong tự nhiên.	Học sinh hoàn thành PTHH, tham khảo sgk và điền thông tin vào PHT số 1 PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1 Câu 1: Trong tự trong tự nhiên sulfur tồn tại ở dạng Đơn chất sulfur Hợp chất có nhiều trong các khoáng vật tự nhiên như quặng pyrite, quặng gypsum, quặng barite,…

1. Đơn chất sulfur Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về cấu tạo, tính chất vật lí cơ bản của sulfur đơn chất Mục tiêu: Nêu được cấu tạo, tính chất vật lí cơ bản của sulfur đơn chất.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm 4 nhóm, hoàn thành phiếu bài tập sau: PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2 Câu 1: Quan sát hình 6.3, hãy nêu một số tính chất vật lí của sulfur . Câu 2: Quan sát hình 6.4, mô tả cấu tạo phân tử sulfua. Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo 4 nhóm. Báo cáo, thảo luận: GV gọi đại diện 1 nhóm bất kì báo cáo kết quả, các nhóm khác lắng nghe và nhận xét. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, bổ sung và đưa ra kết luận: – Ở điều kiện thường, sulfur là chất rắn, màu vàng, không tan trong nước, tan nhiều trong các dung môi hữu cơ như benzene, carbon disulfide (CS₂) ,…	Học sinh hoàn thành PTHH, tham khảo sgk và điền thông tin vào PHT số 2 PHIẾU BÀI TẬP SỐ 2 Câu 1: Sulfur là chất rắn màu vàng Câu 2: Phân tử có 8 nguyên tử liên kết cộng hóa trị với nhau tạo mạch vòng.

1. Đơn chất sulfur Hoạt động 2.3: Tìm hiểu về chất hóa học của sulfur đơn chất Mục tiêu : Nêu được tính chất hóa học của sulfur đơn chất: tính oxi hoá và tính khử
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm 4 nhóm, hoàn thành phiếu bài tập sau: PHIẾU BÀI TẬP SỐ 3 Câu 1: Nêu hiện tượng xảy ra ở thí nghiệm 1. Xác định vai trò của các chất trong phản ứng Fe và S ở thí nghiệm này Câu 2: Nêu hiện tượng xảy ra và xác định vai trò của S, O₂ trong phương trình hóa học của phản ứng ở thí nghiệm 2 . Câu 3: Viết phương trình hóa học của phản ứng xảy ra khi cho nhôm (aluminium) và kẽm (zinc) tác dụng với sulfur. Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo 4 nhóm. Báo cáo, thảo luận: GV gọi đại diện 1 nhóm bất kì báo cáo kết quả, các nhóm khác lắng nghe và nhận xét. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, bổ sung và đưa ra kết luận: – Sulfur đơn chất vừa có tính oxi hóa, vừa có tính khử.	Học sinh hoàn thành PTHH, tham khảo sgk và điền thông tin vào PHT số 3 PHIẾU BÀI TẬP SỐ 3 Câu 1: Khi đốt nóng hỗn hợp, sulfur nóng chảy, hỗn hợp cháy sáng và bắt đầu chuyển thành hợp chất màu đen, phản ứng tỏa nhiều nhiệt. Fe tác dụng với S nung nóng thu được hợp chất FeS màu đen. Fe đóng vai trò là chất khử, S đóng vai trò là chất oxi hoá Câu 2: Hiện tượng: Sulfur cháy trong không khí với ngọn lửa nhỏ màu xanh mờ, sulfur cháy trong oxygen mãnh liệt hơn cho ngọn lửa màu sáng xanh. Phương trình hóa học: Trong đó: S là chất khử, O₂ là chất oxi hoá Câu 3: PTHH:

1. Đơn chất sulfur Hoạt động 2.4: Tìm hiểu về ứng dụng của sulfur đơn chất Mục tiêu : Nêu được ứng dụng của sulfur đơn chất.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm 4 nhóm, hoàn thành phiếu bài tập sau: PHIẾU BÀI TẬP SỐ 4 Câu 1: Thủy ngân rất độc khi hít phải hơi thủy ngân có thể gây hại cho hệ thần kinh, hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch, gây nhiễm độc phổi và thận, gây nguy cơ dẫn đến tử vong. Hãy nêu cách xử lý thủy ngân khi nhiệt kế thủy ngân không may bị vỡ. Câu 2: Hãy nêu một số ứng dụng của sulfur đơn chất trong đời sống và sản xuất Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo 4 nhóm. Báo cáo, thảo luận: GV gọi đại diện 1 nhóm bất kì báo cáo kết quả, các nhóm khác lắng nghe và nhận xét. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, bổ sung và đưa ra kết luận: – Sulfur có nhiều ứng dụng trong công nghiệp, dược phẩm, phẩm nhuộm, nông nghiệp,…	Học sinh hoàn thành PTHH, tham khảo sgk và điền thông tin vào PHT số 4 PHIẾU BÀI TẬP SỐ 4 Câu 1: Thủy ngân rất dễ tan trong không khí –> nên đóng cửa, tránh gió lùa và giảm nhiệt độ trong phòng. Khi xử lý hãy đeo găng tay do thuỷ ngân còn gây độc khi tiếp xúc trực tiếp với da. Hót các hạt thủy ngân bằng giấy mỏng một cách nhẹ nhàng, tránh để chúng phân chia thành những hạt nhỏ hơn nữa, cho vào hộp kín. (Nếu giọt thủy ngân quá nhỏ, có thể dùng giấy, khăn ướt lau nhẹ.) Để hạn chế hơi độc từ thủy ngân, có thể dùng bột sulfur (diêm sinh) rắc vào nơi rơi vãi thủy ngân, dùng chổi quét đi quét lại nhiều lần để thu gom cả bột sulfur và thủy ngân. Do sulfur tác dụng với thủy ngân kim loại tạo thành HgS không bay hơi. Ngoài sulfur , có thể xử lý tương tự với lòng đỏ trứng. Thủy ngân đã thu gom bắt buộc phải được đựng riêng, có dán nhãn lưu ý để được phân loại rác, tuyệt đối không để chung vào rác thải sinh hoạt hay đổ xuống hệ thống nước thải công cộng gây ô nhiễm nguồn nước ngầm. Sau khi xử lý thủy ngân xong, hãy mở cửa làm thông thoáng khu vực bị nhiễm độc, lau dọn khu vực này bằng xà phòng. Quần áo bị dính thủy ngân cần được ngâm, giặt trong nước lạnh khoảng 1 giờ, rồi ngâm tiếp bằng nước nóng 70-80 độ C, xả bằng nước lạnh. Câu 2: Khoảng 90% sulfur dùng điều chế H₂SO₄. 10% sulfur dùng lưu hóa cao su, sản xuất chất tẩy trắng bột giấy, diêm, chất dẻo ebonit, dược phẩm, phẩm nhuộm, thuốc trừ sâu, chất diệt nấm trong nông nghiệp…

3. Sulfur dioxide Hoạt động 3.1: Tìm hiểu về tính chất hóa học và ứng dụng của sulfur dioxide Mục tiêu : Nêu được tính chất hóa học tính chất hóa học và ứng dụng của sulfur dioxide.Trình bày được một số biện pháp làm giảm thiểu lượng sulfur dioxide thải vào không khí.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm 4 nhóm, hoàn thành phiếu bài tập sau: PHIẾU BÀI TẬP SỐ 5 Câu 1: Xác định tính oxi hóa, tính khử của mỗi chất trong các phản ứng hóa học (1) và (2) Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo 4 nhóm. Báo cáo, thảo luận: GV gọi đại diện 1 nhóm bất kì báo cáo kết quả, các nhóm khác lắng nghe và nhận xét. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, bổ sung và đưa ra kết luận: – Trong phản ứng hóa học, sulfur dioxide có thể đóng vai trò là chất oxi hóa hoặc chất khử. Sulfur dioxide có nhiều ứng dụng trong đời sống và sản xuất.	Học sinh hoàn thành PTHH, tham khảo sgk và điền thông tin vào PHT số 5 PHIẾU BÀI TẬP SỐ 5 Câu 1: Ở phản ứng 1: sulfur dioxide là chất khử Ở phản ứng 2: sulfur dioxide là chất oxi hoá

3. Sulfur dioxide Hoạt động 3.2: Tìm hiểu về sự hình thành sulfur dioxide do tác động của con người, tự nhiên, tác hại của sulfur dioxide và một số biện pháp làm giảm thiểu lượng sulfur dioxide thải vào không khí Mục tiêu : – Nêu được sự hình thành sulfur dioxide – Một số biện pháp làm giảm thiểu lượng sulfur dioxide thải vào không khí.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm 4 nhóm, hoàn thành phiếu bài tập sau: PHIẾU BÀI TẬP SỐ 6 Câu 1: Nêu một số nguồn phát thải sulfur dioxide và tác hại của loại khí này. Câu 2: Giải thích sự hình thành mưa acid từ sulfur dioxide Câu 3: Em hãy tìm hiểu và đề xuất một số giải pháp phù hợp với lứa tuổi giúp giảm thiểu lượng sulfur dioxide vào không khí Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo 4 nhóm. Báo cáo, thảo luận: GV gọi đại diện 1 nhóm bất kì báo cáo kết quả, các nhóm khác lắng nghe và nhận xét. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, bổ sung và đưa ra kết luận: – Sulfur dioxide là một trong các chất chủ yếu gây ô nhiễm môi trường không khí và có hại cho sức khỏe của con người.	Học sinh hoàn thành PTHH, tham khảo sgk và điền thông tin vào PHT số 6 PHIẾU BÀI TẬP SỐ 6 Câu 1: Một số nguồn phát thải sulfur dioxide Trong tự nhiên: Núi lửa phun trào, các quá trình phân hủy, thối rữa xác động thực vật, các phản ứng hóa học giữa những khí tự nhiên hình thành các khí sulfur, …. Tác động của con người: từ các trung tâm nhiệt điện, từ các lò nung, lò hơi khí đốt nhiên liệu than, dầu và khí đốt có chứa sulfur hay các hợp chất có chứa sulfur , phương tiện giao thông, một số công đoạn trong công nghiệp hóa chất, luyện kim,…. Tác hại của SO₂ Tác hại đối với sức khỏe: có thể gây rối loạn chuyển hoá đường và protein, gây thiếu vitamin B và C, gây tắc nghẽn mạch máu cũng như làm giảm khả năng vận chuyển oxygen của hồng cầu, gây co hẹp dây thanh quản, khó thở,… Tác hại đối với môi trường: là một trong những nguyên nhân chính gây mưa acid. Câu 2: Trong một số quá trình sinh ra các khí độc hại như: sulfur dioxide (SO₂) và nitrogen dioxide (NO₂). Các khí này hòa tan với hơi nước trong không khí tạo thành các acid sunfuric (H₂SO₄) và acid nitric(HNO₃). Khi trời mưa, các hạt acid này tan lẫn vào nước mưa, làm độ pH của nước mưa giảm. Câu 3: Một số biện pháp làm giảm thiểu lượng khí thải SO₂ Sử dụng các nguồn nhiên liệu sinh học thân thiện với môi trường như là là ethanol, xăng E5,… thay thế nguồn năng lượng hóa thạch Sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn nhiên liệu hóa thạch Tuyên truyền tác hại của SO₂ và lợi ích của nhiên liệu tái tạo, bảo vệ môi trường,…

3. Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu: Củng cố lại phần kiến thức đã học về nguyên tố sulfur, sulfur dioxide.

b) Nội dung: GV đưa ra các bài tập cụ thể, gọi HS lên làm và chữa lại. HS hoàn thành các bài tập sau:

Câu 1: Tính chất nào sau đây không phải tính chất vật lí của sulfur

A. Màu vàng ở điều kiện thường

B. Thể rắn ở điều kiện thường

C. Không tan trong benzene

D. Không tan trong nước

Câu 2: Số oxi hóa của sulfur trong phân tử SO₂ là

A. + 4. B. – 2. C. + 6. D. 0.

Câu 3: Cho các phản ứng sau

Có bao nhiêu phản ứng trong đó sunfur đóng vai trò là chất khử

A. 1. B. 2. C. 3 D. 4

c) Sản phẩm:

Câu 1: Đáp án C.

Câu 2: Đáp án: A.

Câu 3: Đáp án: B.

d) Tổ chức thực hiện: HS làm việc cá nhân.

4. Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu: Trình bày được sự hình thành sulfur dioxide do tác động của con người, tự nhiên, tác hại của sulfur dioxide và một số biện pháp làm giảm thiểu lượng sulfur dioxide thải vào không khí.

b) Nội dung:

Câu 1: Khí SO₂ do các nhà máy thải ra là nguyên nhân chính trong việc gây ô nhiễm môi trường. Theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh (QCVN 05:2013/BTNMT) thì nếu lượng SO₂ vượt quá 350 μg/m³không khí đó được trong 1 giờ ở một thành phố thì coi như không khí bị ô nhiễm. Nếu người ta lấy 50 lít không khí trong 1 giờ ở một thành phố và phân tích thấy có 0,012 mg SO₂thì không khí ở đó có bị ô nhiễm không?

Câu 2: Cho 1,1 gam hỗn hợp bột Al và Fe tác dụng đủ với 1,28 gam bột S. Tính khối lượng của mỗi kim loại trong hỗn hợp đầu?

c) Sản phẩm:

Câu 1: Đổi 0,012 mg = 12 µg, 50 lít = 0,05m³

lượng SO₂ trong không khí đó được trong 1 giờ ở thành phố đó là: 12/0,05 =240 μg/m³ < 350 μg/m³

Vậy không khí ở đó không bị ô nhiễm

d) Tổ chức thực hiện: HS làm việc cá nhân.

Câu 2:

Hướng dẫn giải

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

50-CTST-–BAI-6-–SULFUR-VA-SULFUR-DIOXIDE-–MAI-HA Download

Mời các thầy cô và các em xem thêm

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề dạy học hóa học 11

13/08/2023

Giáo án hóa 11 bài 5 một số hợp chất với oxygen của nitrogen chân trời sáng tạo

BÀI 5: MỘT SỐ HỢP CHẤT OXYGEN CỦA NITROGEN

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

– Trình bày được nguồn gốc của các oxide nitrogen trong không khí

– Trình bày được cấu tạo của HNO₃

– Hiểu được tính acid, tính oxi hóa, ứng dụng thực tiễn của acid HNO₃

– Giải thích được hiện tượng mưa acid, hiện tượng phú dưỡng, các câu ca dao tục ngữ dưới góc độ hóa học.

2. Năng lực:

2.1. Năng lực chung:

– Năng lực tự chủ và tự học: Tìm kiếm thông tin trong SGK. Quan sát hình ảnh, video để hiểu về mưa acid, quan sát thí nghiệm để hiểu về tính chất của acid HNO₃

– Năng lực giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm hoàn thành các phiếu học tập

– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Giải thích được mưa acid là gì? Hiện tượng phú dưỡng?

.2.2. Năng lực hóa học:

a. Nhận thức hoá học:

– Trình bày được nguồn gốc của các oxide nitrogen trong không khí.

– Trình bày được cấu tạo của HNO_3.

– Hiểu được tính acid, tính oxi hóa, ứng dụng thực tiễn của acid HNO_3.

– Giải thích được hiện tượng mưa acid, hiện tượng phú dưỡng.

b. Tìm hiểu tự nhiên dưới góc độ hóa học được thực hiện thông qua các hoạt động: Quan sát video, hình ảnh, hoạt động nhóm.

c. Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: để giải thích được hiện tượng mưa acid, hiện tượng phú dưỡng.

3. Phẩm chất: Yêu nước, trách nhiệm, chăm chỉ

II. Thiết bị dạy học và học liệu

Link video hiện tượng mưa acid: https://www.youtube.com/watch?v=u-umbBkZNC0

III. Tiến trình dạy học

1. Hoạt động 1: Khởi động

a) Mục tiêu: Thông qua vấn đề đặt giúp HS muốn tìm hiểu về nguyên nhân, sự hình thành mưa acid; từ đó tìm hiểu tính chất của acid HNO₃ để giải quyết câu hỏi đặt ra.

b) Nội dung: GV chiếu video hậu quả mà mưa acid gây nên đối với con người, thiên nhiên, …

c) Sản phẩm:

Hậu quả của mưa acid gây nên

+ Đối với con người: Khi chúng ta sử dụng nước mưa axit trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày như tắm rửa, giặt giũ sẽ gây ra các bệnh về da: viêm da, nấm, mẩn ngứa. Nếu ăn uống nước mưa axit sẽ khiến hệ tiêu hóa bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đường ruột bị tổn thương….

+ Đối với sinh vật: Mưa axit cũng làm giảm khả năng duy trì nồng độ canxi của các loài sinh vật biển khiến chúng bị giảm khả năng sinh sản, làm biến dạng xương và cột sống

+ Đối với thực vật: Mưa axit ngấm xuống đất sẽ khiến cho các thảm thực vật bị mất đi lớp sáp bảo vệ trên lá, làm lá hư hỏng héo úa, ảnh hưởng đến quá trình quang hợp và hô hấp của cây.

+ Đối với môi trường: Mưa axit kéo dài sẽ làm cho bầu không khí hình thành sương mù axit, ảnh hưởng tới tầm nhìn và khả năng lan truyền ánh sáng mặt trời.

+ Đối với kinh tế xã hội: Ở những khu vực xuất hiện mưa axit sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng về kinh tế, xã hội: giảm năng suất cây trồng, vật nuôi khiến cho người dân sống bằng nông nghiệp bị điêu đứng. Nghiêm trọng hơn, mưa axit còn là nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu lương thực, thực phẩm ở khu vực. Đặc biệt, thiệt hại kinh tế lớn nhất từ mưa axit đó chính là làm xói mòn các công trình kiến trúc như cầu đường, tòa nhà,… làm hao tổn chi phí bảo dưỡng, sửa chữa. Bởi axit có khả năng sinh ra phản ứng với các loại đá như vôi, cẩm thạch, sa thạch, sắt, thép,.

d) Tổ chức thực hiện:

– GV đặt câu hỏi: “Các em đã bao giờ nghe đến mưa acid chưa?”

– HS trả lời. Nếu HS biết GV hỏi thử xem hậu quả mưa acid gây ra là gì?

– GV chiếu video hậu quả mà mưa acid gây nên đối với con người, thiên nhiên, …

– Vì sao mưa acid lại gây hậu quả nghiêm trọng như vậy chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Hoạt động 1: Các oxide của nitrogen. Hiện tượng mưa acid Mục tiêu: – Trình bày được nguồn gốc của các oxide nitrogen trong không khí – Giải thích được hiện tượng mưa acid
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: – Hãy tìm hiểu và cho biết hiện tượng nào trong tự nhiên và quá trình nào trong đời sống là nguồn tạo ra khí NO, NO₂ trong không khí – Từ câu hỏi đặt ra đầu bài, dựa vào SGK em hãy cho biết mưa acid là gì? Thực hiện nhiệm vụ: Thảo luận với bạn bên cạnh Báo cáo, thảo luận: HS xung phong phát biểu Kết luận, nhận định: GV nhận xét và đưa ra kết luận	Nitrogen oxide là khí độc, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Sau đó: (không màu) (nâu đỏ) – Mưa acid tạo thành do lượng khí thải SO₂ và NO_xtừ các quá trình tiêu thụ than đá, dầu mỏ và các nhiên liệu tự nhiên khác trong sản xuất và sinh hoạt của con người.
Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo phân tử của acid HNO₃ Mục tiêu: – Trình bày được cấu tạo của HNO₃
Hoạt động của GV và HS:	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: HS dựa vào SGK và quan sát hình ảnh trả lời câu hỏi 5,6 trong SGK. Thực hiện nhiệm vụ: Nêu trạng thái, màu sắc, độ bền tính tan trong nước, nồng độ của dung dịch HNO₃ đậm đặc và khối lượng riêng Báo cáo, thảo luận: HS xung phong phát biểu Kết luận, nhận định: GV nhận xét và đưa ra kết luận	– Nitric acid là chất lỏng không màu, bốc khói mạnh trong không khí ẩm. Kém bền, bị phân hủy ở điều kiện thường khi có ánh sáng. – Nitric acid tan trong nước theo bất kì tỉ lệ nào.
Hoạt động 3: Tính chất hóa học và ứng dụng thực tiễn quan trọng của acid nitric Mục tiêu: – Hiểu được tính acid, tính oxi hóa, ứng dụng thực tiễn của acid HNO₃ – Hoàn thành được các PTHH liên quan đến tính chất hóa học của acid nitric
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: Chia lớp thành 4 nhóm. GV hướng dẫn HS hoàn thành phiếu học tập số 1. Nhóm nào hoàn thành nhanh nhất thì được điểm cộng Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành nhiệm vụ Báo cáo, thảo luận: HS thảo luận nhóm đưa ra câu trả lời Kết luận, nhận định: GV gợi ý HS giải thích hiện tượng thụ động hóa	Dung dịch HNO₃ là acid mạnh Tính chất hóa học 1. Làm quỳ tím hóa đỏ 2. Tác dụng với kim loại (trừ Au, Pt) KL + HNO₃ Muối nitrate + spk + H₂O ₀ ₊₅ ₊₂ ₊₂ 3Cu +8HNO_3(l) → 3Cu(NO₃)₂ + 2NO + 4H₂O ₀ ₊₅ ₊₂ ₊₄ Cu + 4HNO_3đ → Cu(NO₃)₂ + 2NO₂ + 2H₂O Lưu ý: Al, Fe, Cr bị thụ động hóa trong HNO₃ đặc nguộiDung dịch nước cường toan (HNO₃ đặc : HCl = 1:3) có khả năng hòa tan Pt, Au 3. Tác dụng với basic oxide 2 HNO₃ + CuO → Cu(NO₃)₂ + H₂O 4. Tác dụng với base 2HNO₃ +Ca(OH)₂→ Ca(NO₃)₂+2H₂O 5. Tác dụng với muối của acid yếu hơn 2HNO₃ + CaCO₃ → Ca(NO₃)₂ + CO₂ + H₂O HNO₃có số OXH + 5 có thể bị khử thành: _{o +1 +2 +4 -3} N₂, N₂O, NO, NO₂, NH₄NO₃ tuỳ theo nồng độ HNO₃ và khả năng khử của chất tham gia.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: Hoạt động theo nhóm hoàn thành phiếu học tập số 3 Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành nhiệm vụ Báo cáo, thảo luận: HS thảo luận nhóm đưa ra câu trả lời Kết luận, nhận định: Mời HS nhóm khác nhận xét bài nhóm bạn, phân tích các ý và chốt lại kết quả các nhóm	Hiện tượng phú dưỡng xảy ra khi dư thừa chất dinh dưỡng trong môi trường nước như nitrate và phosphate, làm suy giảm chất lượng nước gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống con người cũng như các loài động vật sống dưới nước.

3. Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu:

Học sinh viết được các PTHH

b) Nội dung:

(1) H₂ NH₃ NH₄Cl NH₃ N₂ NO

(2) N₂ NH₃ NO NO₂ HNO₃ Cu(NO₃)₂

(3) NH₃ N₂ NO H NO₂ HNO₃ Ca(NO₃)₂

(4) (NH₄)₂SO₄ NH₃ NH₄Cl N₂ NO NO₂

c) Sản phẩm: Các PTHH của các nhóm

d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động theo nhóm

4. Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu: Giải thích được các hiện tượng tự nhiên.

b) Nội dung: Ca dao Việt Nam có câu:

Lúa chiêm lấp ló đầu bờ

Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên

Em hãy giải thích câu ca dao trên mang ý nghĩa hóa học gì?

c) Sản phẩm:

Câu ca dao có nghĩa là: Khi vụ lúa chiêm đang trổ đồng mà có trận mưa rào kèm theo sấm chớp thì rất tốt và cho năng suất cao. Vì sao vậy ?

Do trong không khí có khoảng 80% Nitơ và 20 % oxi. Khi có sấm chớp( tia lửa điện) thì:

2N₂ + O₂ → 2NO

Sau đó: 2NO + O₂ → 2NO₂

Khí NO₂ hòa tan trong nước: 4NO₂ + O₂ + H₂O → 4HNO₃

HNO₃ → H⁺ + NO₃^– (Đạm)

Nhờ có sấm chớp ở các cơn mưa giông, mỗi năm trung bình mỗi mẫu đất được cung cấp khoảng 6-7 kg nitơ.

Áp dụng: Đây là một câu ca dao mang ý nghĩa thực tiễn rất thường gặp trong đời sống. Đây quả là một kinh nghiệm được ông cha ta rút ra qua những tháng năm canh tác nông nghiệp.

d) Tổ chức thực hiện: Giao về nhà

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

49-CTST-BAI-5-MOT-SO-HOP-CHAT-OXYGEN-CUA-NITROGEN-TRAM-ANH Download

Mời các thầy cô và các em xem thêm

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề dạy học hóa học 11

13/08/2023

Giáo án hóa 11 bài 4 ammonia và một số hợp chất ammonium chân trời sáng tạo

BÀI 4: AMMONIA VÀ MỘT SỐ HỢP CHẤT AMMONIUM

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức:

Mô tả được công thức Lewis và hình học của phân tử ammonia.
Dựa vào đặc điểm cấu tạo của phân tử ammonia, giải thích được tính chất vật lí (tính tan), tính chất hóa học (tính base, tính khử). Viết được phương trình hóa học minh họa.
Vận dụng được kiến thức về cân bằng hóa học, tốc độ phản ứng, enthalpy cho phản ứng tổng hợp ammonia từ nitrogen và hydrogen trong quá trình Haber.
Trình bày được tính chất cơ bản của muối ammonium (dễ tan và phân li, chuyển hóa thành ammonia trong kiềm, dễ bị nhiệt phân) và nhận biết được ion ammonium trong dung dịch.
Trình bày được ứng dụng của ammonia, ammonia nitrate và một số muối ammonium tan.
Thực hiện được hoặc quan sát video thí nghiệm nhận biết được ion ammonium trong phân đạm chứa ammonium.

2. Năng lực:

* Năng lực chung:

– Năng lực tự chủ và tự học: Kĩ năng tìm kiếm thông tin trong SGK, quan sát hình ảnh về mô hình nguyên tử để tìm hiểu về thành phần nguyên tử.

– Năng lực giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm tìm hiểu về các hạt cấu tạo nên nguyên tử, thành phần của nguyên tử, khối lượng nguyên tử.

– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Giải thích được tại sao khối lượng nguyên tử được coi gần đúng là khối lượng của hạt nhân nguyên tử?

* Năng lực hóa học:

a. Nhận thức hoá học: Học sinh đạt được các yêu cầu sau:

Mô tả được công thức Lewis và hình học của phân tử ammonia.
Dựa vào đặc điểm cấu tạo của phân tử ammonia, giải thích được tính chất vật lí (tính tan), tính chất hóa học (tính base, tính khử). Viết được phương trình hóa học minh họa.
Vận dụng được kiến thức về cân bằng hóa học, tốc độ phản ứng, enthalpy cho phản ứng tổng hợp ammonia từ nitrogen và hydrogen trong quá trình Haber.
Trình bày được tính chất cơ bản của muối ammonium (dễ tan và phân li, chuyển hóa thành ammonia trong kiềm, dễ bị nhiệt phân) và nhận biết được ion ammonium trong dung dịch.
Trình bày được ứng dụng của ammonia, ammonia nitrate và một số muối ammonium tan.
Thực hiện được hoặc quan sát video thí nghiệm nhận biết được ion ammonium trong phân đạm chứa ammonium.

b. Tìm hiểu tự nhiên dưới góc độ hóa học được thực hiện thông qua các hoạt động: Thảo luận, tìm tòi qua các video về quá trình Haber và tầm quan trọng trong sự phát triển nông nghiệp.

c. Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học tìm hiểu máy làm lạnh bằng ammonia.

3. Phẩm chất:

Chăm chỉ, tự tìm tòi thông tin trong SGK, qua internet về phân tử ammonia, quá trình tổng hợp ammonia, ứng dụng của ammonia, ammonia nitrate và một số muối ammonium tan.

– HS có trách nhiệm trong việc hoạt động nhóm, hoàn thành các nội dung được giao.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

– Hình ảnh, video về công thức Lewis và hình học của phân tử ammonia. Video minh họa tính chất vật lý, tính chất hóa học của ammonia, quá trình Haber. Hình ảnh và video về tính chất vật lí và tính chất hóa học của muối ammonium. Hình ảnh ứng dụng của ammonia và muối ammonium.

– Phiếu bài tập

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

Kiểm tra bài cũ: Không

1. Hoạt động 1: Khởi động

a) Mục tiêu:

– Huy động các kiến thức đã được học của HS về kiến thức thực tế, số oxi hóa của nitơ, màu chỉ thị theo môi trường, tạo nhu cầu tiếp tục tìm hiểu kiến thức mới.

– Tìm hiểu về lịch sử của NH₃.

b) Nội dung:

– GV nêu câu hỏi, HS trả lời nhanh 4 câu hỏi để mở ra bức tranh hóa học về mô hình phân tử NH₃

Câu 1: Trong nước tiểu thường có mùi gì?

Câu 2: Số oxi hóa thấp nhất của nguyên tố nitơ?

Câu 3: Trong môi trường bazơ thì phenolphtalein có màu gì?

Câu 4: Sản phẩm nào được sinh ra từ phản ứng giữa N₂ và H₂?

– Từ câu trả lời của HS giáo viên giới thiệu lịch sử NH₃.

c) Sản phẩm:

Câu 1: Trong nước tiểu thường có mùi khai.

Câu 2: Số oxi hóa thấp nhất của nguyên tố nitơ là -3.

Câu 3: Trong môi trường bazơ thì phenolphtalein có màu hồng.

Câu 4: Sản phẩm nào được sinh ra từ phản ứng giữa N₂ và H₂là NH₃

– “Con đường hóa học” Người đầu tiên điều chế ra amoniac nguyên chất là nhà hóa học người Anh Josheph Priestley. Ông đã thực hiện thành công thí nghiệm của mình vào năm 1774. Tên gọi amoniac xuất phát từ những người tôn thờ thần Amun của Ai Cập – các Ammonians, bởi vì họ sử dụng amoni clorua (còn gọi là muối bay hơi) được tạo một cách tự nhiên trong các vết nứt gần núi lửa, và khi đun nóng nó phân hủy thành amoniac. Trong không khí có một lượng amoniac không đáng kể sinh ra do quá trình phân hủy của động vật, thực vật.

d) Tổ chức thực hiện: HS làm việc theo bàn, GV gợi ý, hỗ trợ HS.

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Hoạt động 1: Cấu tạo của phân tử ammonia Mục tiêu: HS tìm hiểu cấu tạo phân tử ammonia.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm 4 nhóm, hoàn thành phiếu bài tập sau: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Câu 1: Viết công thức phân tử, công thức electron và CTCT của amoniac: a/ Công thức phân tử của amoniac: b/ Công thức electron của amoniac: c/ CTCT của amoniac của amoniac: Câu 2: Cho biết liên kết giữa N và H thuộc loại liên kết gì? Câu 3: Xác định số oxi hóa của N trong phân tử amoniac. Câu 4: Dự đoán tính tan trong nước và tính oxi hóa – khử của ammonia. Giải thích? Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo 4 nhóm. Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS đưa ra nội dung kết quả thảo luận của nhóm. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận: – Phân tử NH₃ có cấu trúc chóp tam giác, với nguyên tử nitrogen ở đỉnh, đáy là một tam giác mà đỉnh là 3 nguyên tử hydrogen. – NH₃ có tính khử – Phân tử NH₃ là phân tử phân cực nên tan tốt trong dung môi phân cực là H₂O.	1. Cấu tạo phân tử Ammonia – Trong phân tử NH₃, nguyên tử N liên kết với 3 nguyên tử H bằng 3 liên kết cộng hóa trị có cực, ở nguyên tử N còn một cặp electron chưa liên kết. Þ Phân tử NH₃ có cấu trúc chóp tam giác, với nguyên tử nitrogen ở đỉnh, đáy là một tam giác mà đỉnh là 3 nguyên tử hydrogen. – N có số oxh là -3 Þ NH₃ có tính khử – Phân tử NH₃ là phân tử phân cực nên tan tốt trong dung môi phân cực là H₂O.
Hoạt động 2 : Tính chất của ammonia Mục tiêu: HS tìm hiểu tính chất vật lý và tính chất hóa học của ammonia.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: – GV cho HS xem video NH₃ tan vào nước cho biết trạng thái, màu, tính tan và video tính chất hóa của NH₃cho biết tính chất hóa học của NH₃. – HS hoàn thành PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Câu 1: Em hãy nêu tính chất vật lý của NH₃: – Trạng thái, màu sắc, mùi vị: – Tỉ khối so với không khí: – Độ tan trong nước: Câu 2: Tại sao không thu khí ammonia bằng phương pháp đẩy nước. Câu 3: Vì sao có thể thu khí NH₃ bằng phương pháp đẩy không khí (úp ngược bình) Thực hiện nhiệm vụ: HS hoàn thành phiếu bài tập theo 4 nhóm. Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS đưa ra nội dung kết quả thảo luận của nhóm. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận: – Ammonia là chất khí không màu, mùi khai, xốc, nhẹ hơn không khí – Tan nhiều trong nước, tạo thành dd ammonia – Không thể thu khí NH₃ theo phương pháp đẩy nước do NH₃ tan nhiều trong nước. – Thu khí NH₃ tạo ra bằng cách đẩy không khí ra khỏi ống úp ngược vì NH₃ nhẹ hơn không khí. – HS được xem những video thí nghiệm (TN) minh họa tính chất của amoniac trên màn hình máy tính hoặc ti vi, sau đó hoàn thành các nội dung trên phiếu học tập. HS tự nêu lên hiện tượng quan sát được và giải thích. + HĐ nhóm: GV tổ chức hoạt động nhóm ở phiếu học tập số 3, tập trung vào việc giải thích tại sao amoniac có tính bazơ yếu và tính khử. + HĐ chung cả lớp: Các nhóm báo cáo kết quả và phản biện cho nhau. GV chốt lại kiến thức. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận: Ammonia có các tính chất hoá học cơ bản: – Tính base yếu – Tính khử	2. Tính chất của ammonia a, Tính chất vật lý của ammonia. – Ammonia là chất khí không màu, mùi khai, xốc, nhẹ hơn không khí – Tan nhiều trong nước, tạo thành dd ammonia. Dung dịch ammonia đậm đặc thường có nồng độ 25%. b, Tính chất hóa học của ammonia. Tác dụng với nước: Khi hòa tan khí NH₃ vào nước một phần nhỏ các phân tử NH₃ phản ứng. NH₃ + H₂O D NH₄⁺ + OH^– Þ là một bazơ yếu. Dùng quỳ tím ẩm để nhận biết khí NH₃ → xanh. Tác dụng với axit: tạo thành muối ammonium NH₃ + HCl→ NH₄Cl (không màu) (ko màu) (khói trắng) Þ có hiện tượng xuất hiện khói trắng bốc lên. Þ có thể nhận biết ammonia bằng dung dịch HCl đặc 2NH₃ + H₂SO₄ → (NH₄)₂SO₄ Tác dụng với O₂: 4NH₃ + 3O₂ 2N₂ + 6H₂O Khi oxi hóa ammonia bằng oxygen trong không khí có xúc tác Pt, ở nhiệt độ cao: 4NH₃ + 5O₂ 4 NO + 6H₂O Kết luận : Ammonia có các tính chất hoá học cơ bản: – Tính base yếu – Tính khử

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Tiến hành thí nghiệm	Hiện tượng	Phương trình, giải thích
*TN1:* Từ video thí nghiệm tính tan của ammonia. Nhận xét tính acid – base của NH₃ trong dung dịch. Nêu cách nhận biết khí NH₃bằng quỳ tím. Giải thích.
*TN2: Xem thí nghiệm* ammonia tác dụng với axit. Chuẩn bị 2 đũa thủy tinh đầu cuốn bông. Đũa thủy tinh thứ nhất nhúng vào dung dịch axit HCl đặc, đũa thứ 2 nhúng vào dung dịch NH₃ đặc. Nêu hiện tượng quan sát được. – Đề xuất phương pháp nhận biết ammonia bằng dung dịch HCl đặc
*TN3:* Xem video thí nghiệm đốt cháy NH₃. https://www.youtube.com/watch?v=LhN4j6HZjCA Viết ptpư. Xác định sự thay đổi số oxi hóa. Nêu vai trò các chất trong phản ứng.

Hoạt động 3 : Tổng hợp ammonia Mục tiêu: Vận dụng được kiến thức về cân bằng hóa học, tốc độ phản ứng, enthalpy cho phản ứng tổng hợp ammonia từ nitrogen và hydrogen trong quá trình Haber.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
– Giao nhiệm vụ học tập: GV trình chiếu video thí nghiệm điều chế amoniac, sau đó yêu cầu các nhóm thảo luận và trả lời câu hỏi: Dựa vào nguyên lý chuyển dịch cân bằng đã học, hãy cho biết để tăng hiệu suất phản ứng tổng hợp NH₃ cần điều chỉnh nhiệt độ, áp suất như thế nào. Điều đó có gây trở ngại gì cho phản ứng tổng hợp NH₃ trên thực tế hay không? Vì sao? – Thực hiện nhiệm vụ: HS thảo luận và trả lời câu hỏi. – Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS đưa ra nội dung kết quả thảo luận của nhóm. – Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận: Tổng hợp từ N₂ và H₂ N_{2 (g)} + 3H_{2 (g)} D 2NH_{3 (g)} – Đặc điểm của phản ứng : thuận nghịch, chiều thuận toả nhiệt và làm giảm số phân tử khí. – Các điều kiện tối ưu để điều sản xuất NH₃: Nhiệt độ : 380 – 450^oC do ở nhiệt độ thấp hơn cân bằng chuyển dịch sang phải làm tăng hiệu suất phản ứng nhưng lại làm giảm tốc độ phản ứng.Áp suất khoảng 25 bar – 200 bar.Dùng xúc tác : Fe được hoạt hoá bởi Al₂O₃, K₂O… để tăng tốc độ phản ứng tạo điều kiện cho hệ nhanh chóng đạt tới trạng thái cân bằng. – Sản xuất theo chu trình tuần hoàn khép kín để tận dụng tối đa nguyên liệu làm tăng hiệu suất phản ứng. Được minh họa qua hình 4.4 sơ đồ tổng hợp ammonia trong công nghiệp theo quá trình Haber.	3. Tổng hợp ammonia. Tổng hợp từ N₂ và H₂ N_2(g) + 3H_2(g) 2NH_3(g) ∆H= -92kJ – Trên thực tế, phản ứng này thường được thực hiện ở điều kiện : + Áp suất khoảng 25 bar – 200 bar. + Nhiệt độ : 380 – 450^oC. + Chất xúc tác : Fe
Hoạt động 4 : Muối ammonium Mục tiêu: Tìm hiểu về muối ammonium.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
– Giao nhiệm vụ học tập: GV chia lớp làm 4 nhóm, hoàn thành phiếu bài tập sau: Phiếu học tập số 4 Câu 1: Quan sát hình ảnh muối ammonium chloride cho biết trạng thái, màu sắc và đặc tính liên kết của phân tử. Câu 2: Quan sát thí nghiệm, nêu hiện tượng xảy ra. Giải thích. Viết phương trình hóa học khi cho NH₄Cl, NH₄NO₃, (NH₄)₂SO₄ khi cho tác dụng với dung dịch NaOH. Câu 3: Đun nóng NH₄Cl thấy có hiện tượng khói trắng trong ống nghiệm. Giải thích. Thực hiện nhiệm vụ: HS thảo luận và trả lời câu hỏi. Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS đưa ra nội dung kết quả thảo luận của nhóm. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận: – Tất cả các muối amoni đều là hợp chất tinh thể ion dễ tan trong nước. – Là chất điện li mạnh phân li ra ion NH₄⁺ không màu. – Tác dụng dung dịch NaOH. NH₄Cl+ NaOH → NaCl + NH₃ + H₂O NH₄NO₃+ NaOH → NaNO₃ + NH₃ + H₂O (NH₄)₂SO₄+ 2NaOH → Na₂SO₄ + 2NH₃ + 2H₂O. Þ Thấy có khí mùi khai thoát ra và làm quỳ tím ẩm hóa xanh. Þ Điều chế NH₃ trong PTN và nhận biết muối amoni. – NH₄Cl (s) NH₃ _(g) + HCl _(g). ® Do NH₄Cl bị phân huỷ thành NH₃ (g) và HCl(g). Khi tiếp xúc với tấm kính ở miệng ống nghiệm có t^o thấp nên kết hợp với nhau thành tinh thể NH₄Cl.	4. Muối ammonium a, Tính chất vật lí. – Tất cả các muối amoni đều là hợp chất tinh thể ion dễ tan trong nước. – Là chất điện li mạnh phân li ra ion NH₄⁺ không màu. b, Tính chất hóa học. – Tác dụng dung dịch NaOH. NH₄Cl+ NaOH → NaCl + NH₃ + H₂O NH₄NO₃+ NaOH → NaNO₃ + NH₃ + H₂O (NH₄)₂SO₄+ 2NaOH → Na₂SO₄ + 2NH₃ + 2H₂O. → Có mùi xốc đặc trưng, phản ứng để điều chế NH₃ trong PTN và nhận biết ion ammonium trong dung dịch. – Khi đun nóng muối ammonium dễ bị phân hủy. NH₄Cl (s) NH₃ _(g) + HCl _(g). NH₄NO₃ N₂O + 2H₂O NH₄HCO₃(s) NH₃(g) + CO₂(g) + H₂O Þ Muối ammonium dễ bị phân hủy khi đun nóng.
Hoạt động 5 : Ứng dụng Mục tiêu: Tìm hiểu về ứng dụng của muối ammonium.
Hoạt động của GV và HS	Sản phẩm dự kiến
Giao nhiệm vụ học tập: GV cho HS xem một số hình ảnh về ứng dụng của ammonia và ammonium. HS kết hợp đọc SGK và nêu các ứng dụng của ammonia và ammonium. Thực hiện nhiệm vụ: HS theo dõi, thảo luận và trả lời câu hỏi. Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm HS đưa ra nội dung kết quả thảo luận của nhóm. Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra kết luận: – NH₃ được dùng để sản xuất nitric acid, sản xuất các loại phân đạm, chất làm lạnh, làm dung môi… – NH₄NO₃ được dùng để sản xuất phân bón bổ sung hàm lượng nitrogen cho cây trồng. – Muối ammonium được sử dụng rộng rãi trong đời sống và sản xuất, đặc biệt được dùng làm phân bón trong nông nghiệp.	5. Ứng dụng. a, Tìm hiểu ứng dụng của ammonia. – NH₃ được dùng để sản xuất nitric acid, sản xuất các loại phân đạm, chất làm lạnh, làm dung môi… b, Tìm hiểu ứng dụng của ammonium. – NH₄NO₃ được dùng để sản xuất phân bón bổ sung hàm lượng nitrogen cho cây trồng. – Muối ammonium được sử dụng rộng rãi trong đời sống và sản xuất, đặc biệt được dùng làm phân bón trong nông nghiệp.

3. Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu: Củng cố lại phần kiến thức đã học về ammonia và một số hợp chất ammonium.

b) Nội dung: GV đưa ra các bài tập cụ thể, gọi HS lên làm và chữa lại. HS hoàn thành các bài tập sau:

Câu 1. Tính chất hóa học của NH₃ là

A. tính base mạnh, tính khử. B. tính base yếu, tính oxi hóa.

C. tính khử, tính base yếu. D. tính base mạnh, tính oxi hóa.

Câu 2.Hiện tượng xảy ra khi cho giấy quỳ tẩm ướt vào bình đựng khí ammonia là

A. giấy quỳ chuyển sang màu đỏ. B. giấy quỳ chuyển sang màu xanh.

C. giấy quỳ mất màu. D. giấy quỳ không chuyển màu.

Câu 3. Thành phần của dung dịch NH₃ gồm

A. NH₃, H₂O. B. NH₄⁺, OH^– .

C. NH₃, NH₄⁺, OH^–. D. NH₄⁺, OH^–, H₂O, NH₃.

Câu 4. Câu nào sau đây không đúng?

A. Ammonia là khí không màu, không mùi, tan nhiều trong nước.

B. Ammonia là một base.

C. Đốt cháy NH₃ không có xúc tác thu được N₂ và H₂O.

D. Phản ứng tổng hợp NH₃ từ N₂ và H₂ là phản ứng thuận nghịch.

Câu 5. Trong dung dịch, ammonia là một base yếu là do

A. ammonia là một trong những khí tan nhiều trong nước.

B. phân tử ammonia là phân tử có cực.

C. khi tan trong nước phân tử ammonia kết hợp với nước tạo ra các ion NH₄⁺ và OH^–.

D. khi tan trong nước, chỉ một phần nhỏ các phân tử ammonia kết hợp với ion H⁺ của nước, tạo ra các ion NH₄⁺ và OH^–.

Câu 6. Ở điều kiện thường, ammonia là

A. chất khí không màu, không mùi. B. chất khí màu nâu, mùi xốc.

C. chất lỏng không màu, mùi khai. D. chất khí không màu, mùi khai.

Câu 7. Chất khí nào tan nhiều nhất trong nước?

A. CO₂. B. CH₄. C. O₂. D. NH₃.

Câu 8. Khi nói về muối ammonium, phát biểu không đúng là

A. Muối ammonium dễ tan trong nước. B. Muối amoni là chất điện li mạnh.

C. Muối ammonium kém bền với nhiệt. D. Dung dịch muối ammonium có tính chất bazơ.

c) Sản phẩm:

Câu 1. Tính chất hóa học của NH₃ là

A. tính base mạnh, tính khử. B. tính base yếu, tính oxi hóa.

C. tính khử, tính base yếu. D. tính base mạnh, tính oxi hóa.

Câu 2.Hiện tượng xảy ra khi cho giấy quỳ tẩm ướt vào bình đựng khí ammonia là

A. giấy quỳ chuyển sang màu đỏ. B. giấy quỳ chuyển sang màu xanh.

C. giấy quỳ mất màu. D. giấy quỳ không chuyển màu.

Câu 3. Thành phần của dung dịch NH₃ gồm

A. NH₃, H₂O. B. NH₄⁺, OH^– .

C. NH₃, NH₄⁺, OH^–. D. NH₄⁺, OH^–, H₂O, NH₃.

Câu 4. Câu nào sau đây không đúng?

A. Ammonia là khí không màu, không mùi, tan nhiều trong nước.

B. Ammonia là một base.

C. Đốt cháy NH₃ không có xúc tác thu được N₂ và H₂O.

D. Phản ứng tổng hợp NH₃ từ N₂ và H₂ là phản ứng thuận nghịch.

Câu 5. Trong dung dịch, ammonia là một base yếu là do

A. ammonia là một trong những khí tan nhiều trong nước.

B. phân tử ammonia là phân tử có cực.

C. khi tan trong nước phân tử ammonia kết hợp với nước tạo ra các ion NH₄⁺ và OH^–.

D. khi tan trong nước, chỉ một phần nhỏ các phân tử ammonia kết hợp với ion H⁺ của nước, tạo ra các ion NH₄⁺ và OH^–.

Câu 6. Ở điều kiện thường, ammonia là

A. chất khí không màu, không mùi. B. chất khí màu nâu, mùi xốc.

C. chất lỏng không màu, mùi khai. D. chất khí không màu, mùi khai.

Câu 7. Chất khí nào tan nhiều nhất trong nước?

A. CO₂. B. CH₄. C. O₂. D. NH₃.

Câu 8. Khi nói về muối ammonium, phát biểu không đúng là

A. Muối ammonium dễ tan trong nước. B. Muối amoni là chất điện li mạnh.

C. Muối ammonium kém bền với nhiệt. D. Dung dịch muối ammonium có tính chất bazơ.

d) Tổ chức thực hiện: HS làm việc cá nhân.

4. Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu: giúp HS vận dụng kiến thức đã được học trong bài để giải quyết các câu hỏi, nội dung gắn liền với thực tiễn và mở rộng thêm kiến thức của HS về ammonia.

b) Nội dung:

Câu hỏi: Hệ thống làm lạnh hiện nay đang được sử dụng bằng amoniac, em hãy tìm hiểu quy trình làm lạnh ở tủ lạnh, máy điều hòa trong gia đình.

c) Sản phẩm:

– Tìm hiểu nguyên tắc làm việc của ammonia trong thiết bị

– Ưu nhược điểm của máy làm lạnh bằng ammonia.

d) Tổ chức thực hiện: GV hướng dẫn HS về nhà làm và hướng dẫn HS tìm nguồn tài liệu tham khảo qua internet, thư viện….