Giáo án chuyên đề hoá 10 Bài 11 Thực hành tính tham số cấu trúc và năng lượng

BÀI 11: THỰC HÀNH TÍNH THAM SỐ CẤU TRÚC VÀ NĂNG LƯỢNG

1. Mục tiêu:

1.  Về năng lực

a) Nhận thức hóa học

– Nêu được quy trình tính toán bằng phương pháp bán  kinh nghiệm.

– Sử dụng được kết quả tính toán để thấy được hình học phân tử,xu hướng thay đổi độ dài, góc liên kết và năng lượng phân tử trong dãy các chất (cùng nhóm, cùng chu kì,cùng dãy đồng đẳng…).

   –  Lắp ráp được mô hình một số phân tử .

b) Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hóa học

c) Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học

2. Về phẩm chất

– Trách nhiệm: nghiêm túc thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao đúng tiến độ.

– Trung thực: thành thật trong việc thu thập các tài liệu, viết báo cáo và các bài tập.

– Chăm chỉ: tích cực trong các hoạt động cá nhân, tập thể.

   – Nhân ái: quan tâm, giúp đỡ, chia sẻ những khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ học tập

II. Thiết bị dạy học và học liệu:

1. Thiết bị dạy học

– Máy tính có cài đặt phần  mềm Mopac và phần mềm mô phỏng thí nghiệm hóa học Avogadro 

– Phiếu học tập

2. Học liệu

III. Tiến trình dạy học

Tiết	Hoạt động	Phương pháp/Kỹ thuật dạy học	Phương pháp/Công cụ đánh giá
1	Hoạt động 1: Khởi động (5 phút)	Quan sát, hỏi đáp	Câu hỏi
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1: Cách chạy phần mềm Mopac trên Windows – 10 (10 phút)	Thuyết trình, thực hành	Câu hỏi
Hoạt động 2.2: Tạo file dữ liệu để chạy một chương trình Mopac (15 phút)	Thuyết trình, thực hành	Câu hỏi
Hoạt động 2.3: Thực hiện một chương trình tính Mopac (15 phút)	Đàm thoại, phối hợp nhóm.	Câu hỏi
2	Hoạt động 2.4: Đọc file kết quả và sử dụng kết quả của chương trình Mopac	Thuyết trình, thực hành	Câu hỏi
Hoạt động 2.5: Sử dụng kết quả tính tối ưu hóa cấu trúc để thấy được cấu trúc hình học của phân tử H2O	Đàm thoại, phối hợp nhóm.	Bảng tiêu chí đánh giá.
Hoạt động 2.6: Hiển thị các tham số cấu trúc của một cấu trúc phân tử bằng Avogadro	Đàm thoại, phối hợp nhóm.	Bảng tiêu chí đánh giá.

Họat động 1: Khởi động

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú, tò mò cho HS về phần mềm.

b. Nội dung: Dẫn dắt vào nội dung bài học.

c. Sản phẩm: Gợi mở cho học sinh một phần mềm tính tham số cấu trúc và năng lượng.

d. Tổ chức hoạt động học

– Chuyển giao nhiệm vụ:

GV: Chiếu hình ảnh phân tử H₂O và hình ảnh lai hoá sp³ của nguyên tử oxygen.

GV đặt vấn đề: Theo thuyết liên kết hoá trị người ta có thể tính toán được góc liên kết của phân tử H₂O là 104,5^o. Nhưng với những hệ phức tạp như các hợp chất hữu cơ, các hợp chất cao phân tử thì không thể sử dụng tính toán bằng tay mà phải sử dụng đến sự trợ giúp của máy tính. 

GV: Các em có biết đến phần mềm nào giúp chúng ta xác định được công thức của các chất?

– Thực hiện nhiệm vụ:

HS: Suy nghĩ đáp án câu hỏi

– Báo cáo thảo luận:

HS: trả lời (gaussian, MOPAC, chems office,…)

– Kết quả, nhận định:

GV: Hiện nay có rất nhiều phần mềm hỗ trợ trong việc xác định cấu tạo của các chất, trong bài học ngày hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu và thực hành xác định cấu trúc dựa vào phần mềm MOPAC.

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề

Hoạt động 2.1: Cách chạy phần mềm Mopac trên Windows-10

a. Mục tiêu – Học sinh biết cách sử dụng phần mềm MOPAC được cài đặt trên Windows -10 – Học sinh sử dụng thành thạo máy vi tính và biết được cách sử dụng chạy phần mềm. b. Nội dung – Cách chạy phần mềm Mopac trên Windows-10. c. Sản phẩm Cách khởi chạy phần mềm MOPAC qua 5 bước sau: Bước 1: Nháy chuột phải vào file MOPAC data set. Vd: Example_data_set.mop Bước 2: Chọn Open with. Bỏ chọ Always use this app to open .mop files Bước 3: Nháy chuột trái vào More apps. Bỏ chọn Always use this app to open .mop files. Bước 4: Cuộn xuống dưới và chọn Look for antother app on this PC. Bước 5: Đi đến D:\Phanmem\MOPAC2016, nháy chuột trái vào MOPAC2016.exe “MOPAC2016.exe” xuất hiện trong hộp thoại File name. Chọn Open d. Tổ chức hoạt động học -Chuyển giao nhiệm vụ : GV :  -Thuyết trình -Giới thiệu phần mền đã được cài đặt sẵn trên máy tính  – Chia 3 em một nhóm / 1 máy tính đã cài sẵn phần mềm MOPAC – Yêu cầu mỗi HS trên nhóm đều phải nhớ các bước và thực hành  khởi chạy phần mềm trên máy tính -Thực hiện nhiệm vụ : – HS: Lắng nghe, nghiên cứu sgk, ghi chép , các bước và thực hành trên máy tính ‘Cách chạy phần mềm Mopac trên Windows’’ .-Báo cáo thảo luận    HS: Thảo luận nhóm và hoàn thành nhiệm vụ.    HS:  Các nhóm lắng nghe, quan sát, nhận xét và chỉnh sửa. -Kết quả nhận định :  HS: Tự khởi chạy được một chương trình MOPAC GV : Nhận xét đánh giá và cho điểm

Hoạt động 2.2: Tạo file dữ liệu để  chạy một chương trình Mopac

a. Mục tiêu: Học sinh biết cách tạo file dữ liệu dùng để chạy một chương trình MOPAC b. Nội dung: HS thực hành theo cặp trên 1 máy tính tạo được 1 file dữ liệu c. Sản phẩm: Một file dữ liệu gồm: + Một dòng từ khóa + Hai dòng văn vẳn do người dùng xác định + Ma trận Z mô tả phân tử . Sau ma trận Z phải có dòng trống hoặc 1 dòng số 0 Cách tiến hành: Bước 1: Sử dụng Notepad hoặc Wordpad tạo file dữ liệu Vd: File dữ liệu để tối ưu hóa cấu trúc phân tử và tính nhiệt tạo thành của phân tử H2O có nội dung như sau” AM1 OPT ENPART Water Example of geometry optimization O    0.0 0      0.0  0       0.0 0 H 0.97  1      0.0  0       0.0 0   1  0  0 H 0.97  1  104.5  1       0.0 0    1  2  0 Bước 2: Lưu file dữ liệu vào thư mục “D:\ Nguyen_Van_A\MOPAC_ Working” kiểu  file là: “txt” VD: “ H2O_AM1.txt” à Đóng file vừa soạn d. Tổ chức thực hiện: -Chuyển giao nhiệm vụ : GV tổ chức cho HS vừa đọc hiểu nội dung của một file dữ liệu đầu vào vừa đọc các bước tiến hành  vừa thực hành ?   -Thực hiện nhiệm vụ : – HS: Lắng nghe và ghi chép kiến thức và thực hành. – HS: Thảo luận nhóm và hoàn thành nhiệm vụ. -Báo cáo thảo luận HS: Thảo luận nhóm và hoàn thành nhiệm vụ.  HS:  Các nhóm lắng nghe, quan sát, nhận xét và chỉnh sửa. -Kết quả nhận định : HS: Tự chạy được một chương trình MOPAC Tạo được 1 file dữ liệu để chạy chương trình MOPACHiểu và biết cách đọc file dữ liệu gồm một từ khóa, hai dòng văn bản và ma trận Z   HHoạt động 2.3. Thực hiện một chương trình MOPAC a. Mục tiêu -Học sinh sử dụng thành thạo máy vi tính và biết được cách sử dụng chạy phần mềm. -Học sinh chạy được một chương trình MOPAC tính tối ưu hóa cấu trúc và tính nhiệt hình thành của phân tử H2O bằng phương pháp bán kinh nghiệm. b. Nội dung – Sử dụng phương pháp đàm thoại gợi mở và làm việc nhóm tìm hiểu một chương trình MOPAC. c. Sản phẩm Chạy thành công một chương trình MOPAC tính tối ưu hóa cấu trúc và tính nhiệt hình thành của phân tử H20 bằng phương pháp bán kinh nghiệm. d. Tổ chức hoạt động học -Chuyển giao nhiệm vụ : GV : Đàm thoại, gợi mở kiến thức, nêu cách tiến hành và thực hành làm các bước: +Bước 1: Đổi file dữ liệu đã tạo ( ở hoạt động 1) sang dạng đuôi ‘‘ .mop’’ Ví dụ :  ‘‘H2O _AM1.mop’’. Vào thư mục ‘‘ D:\Nguyen_Van_A\MOPAC_Working ’’ Nháy chuột phải Chọn Rename rồi thay đuôi ‘‘ .txt’’ thành đuôi ‘‘ .mop’’. +Bước 2: Nháy chuột phải vào file ‘‘H2O _AM1.mop’’ Chọn Open with à MOPAC 2016.exe. Lúc này file dữ liệu ‘‘H2O _AM1.mop’’ được chạy bằng MOPAC. Sau khi chạy xong, xuất hiện file kết quả tính ‘‘H2O _AM1.out’’ trong thư mục ‘‘ D:\Nguyen_Van_A\MOPAC_Working ’’. GV : Bổ sung giá trị nhiệt hình thành của phân tử H2O có trong file ‘‘H2O _AM1.out’’. -Thực hiện nhiệm vụ : – HS: Lắng nghe, quan sát, ghi chép và nhớ các bước  Thực hiện một chương trình MOPAC :Tối ưu hóa cấu trúc của phân tử H2O bằng phương pháp bán kinh nghiệm. Tính giá trị nhiệt hình thành của phân tử H2O có trong file ‘‘H2O _AM1.out’’. -Báo cáo thảo luận    HS: Thảo luận nhóm và hoàn thành nhiệm vụ.    HS:  Các nhóm lắng nghe, quan sát, nhận xét và chỉnh sửa. -Kết quả nhận định :  HS: Tự chạy được một chương trình MOPAC Tối ưu hóa cấu trúc của phân tử H2O bằng phương pháp bán kinh nghiệm. Tính được giá trị nhiệt hình thành của phân tử H2O có trong file ‘‘H2O _AM1.out’’.

Hoạt động 2.4: Đọc file kết quả và sử dụng kết quả của chương trình Mopac

a. Mục tiêu:

Học sinh đọc và sử dụng được kết quả tính tối ưu hóa cấu trúc và nhiệt hình thành của một phân tử.

b. Nội dung: Chạy chương trình mopac, đọc và sử dụng kết quả tối ưu hóa cấu trúc và nhiệt hình thành của phân tử nước, so sánh với kết quả thực tế.

c. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV yêu cầu HS đọc thông tin mục III.1 sgk và trả lời câu hỏi sau:

–  Cách mở file kết quả đã thu được trong hoạt động 2.

– Cách đọc thông tin về nhiệt tạo thành của phân tử nước (thể hơi).

– Cách đọc thông tin về giá trị năng lượng phân tử của nước (thể hơi).

– So sánh với giá trị thực tế.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

– HS nghiên cứu SGK, chú ý nghe, tiếp nhận kiến thức.

– HS suy nghĩ trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

– HS giơ tay phát biểu, trình bày trên máy.

– Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định:

– GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

d. Sản phẩm dự kiến:

– Cách tiến hành: Chuột phải vào file “H₂O_AM1.out”, chọn open with wordpad.

– Đoạn văn bản đầu:

– Đoạn văn bản kết thúc:

– Thông tin giá trị nhiệt tạo thành của phân tử nước (thể hơi):

FINAL HEAT OF FORMATION = -59.25050 KCAL/MOL = -247.90410 KJ/MOL

– Thông tin giá trị năng lượng phân tử của nước (thể hơi):

ETOT (EONE + ETWO)

Hoạt động 2.5. Sử dụng kết quả tính tối ưu hóa cấu trúc để thấy được cấu trúc hình học của phân tử H2O

a. Mục tiêu – Học sinh sử dụng kết quả tính tối ưu hoá cấu trúc bằng phần mềm MOPAC để biểu diễn được cấu trúc phân tử nước bằng phần mềm Avogađro. b. Nội dung – Sử dụng phương pháp đàm thoại gợi mở và làm việc nhóm tìm hiểu một chương trình MOPAC. c. Sản phẩm     Học sinh đã chạy thành công một chương trình MOPAC tính tối ưu hóa cấu trúc và tính nhiệt hình thành của phân tử H2O bằng phương pháp bán kinh nghiệm.     HS tiếp tục mở file kết quả ở trên, copy kết quả dán sang cửa sổ Cartesian Editor để xuất hiện hình ảnh cấu trúc hình học phân tử H2O trên màn hình Avogadro. d. Tổ chức hoạt động học -Chuyển giao nhiệm vụ : GV :  Đàm thoại, gợi mở kiến thức, nêu cách tiến hành và thực hành: Thực hiện một chương trình MOPAC: sử dụng kết quả tính tối ưu hoá cấu trúc bằng phần mềm MOPAC để biểu diễn được cấu trúc phân tử nước bằng phần mềm Avogađro. -Thực hiện nhiệm vụ : – Bước 1 : Mở phần mềm Avogadro. Chọn lệnh File à New à Display Settings ( để cài đặt hiển thị) àDisplay Types (kiểu hiển thị) à Ball and Stick (Quả cầu và que nối).      Sau đó chọn lệnh Build à Cartesia Editor (hình 11.1a). Hình 11.1a. Cách hiển thị bảng toạ độ Descartes HS : quan sát thấy trên màn hình xuất hiện 1 cửa sổ cho phép dán toạ độ Descartes của phân tử để hiển thị cấu trúc. Bước 2 : Mở kết quả tính ‘‘H2O _AM1.out’’ thu được ở trên, đi đến đoạn văn bản sau : Bước 3 : Copy các dòng toạ độ Descartes ở bước 2 dán sang vị trí mô tả toạ độ Descartes tương ứng ở cửa sổ Cartesia Editor của giáo diện Avogadro. Nháy chuột vào Apply rồi nháy vào giao diện Avogadro, hình ảnh cấu trúc hình học H2O xuất hiện trên màn Avogadro (hình 11.1b). Hình 11.1b. Cách dán toạ độ vào bảng toạ độ Descartes để hiển thị cấu trúc .-Báo cáo thảo luận    HS: Thảo luận nhóm và hoàn thành nhiệm vụ. HS:  Các nhóm lắng nghe, quan sát, nhận xét và chỉnh sửa. -Kết quả nhận định :  HS: Thực hiện một chương trình MOPAC: sử dụng kết quả tính tối ưu hoá cấu trúc bằng phần mềm MOPAC để biểu diễn được cấu trúc phân tử nước bằng phần mềm Avogađro. GV : Nhận xét đánh giá và cho điểm

Hoạt động 2.6. Hiển thị các tham số cấu trúc của một cấu trúc phân tử bằng Avogadro

Mục tiêu: – Học sinh sử dụng phần mềm Avogađro để hiển thị được các tham số cấu trúc của 1 phân tử (từ đó học sinh có thể so sánh được các tham số cấu trúc của các chất trong cùng 1 dãy đồng đẳng hoặc trong cùng 1 nhóm). Nội dung: – Sử dụng phương pháp đàm thoại gợi mở và làm việc nhóm tìm hiểu cách sử dụng phần mềm Avogađro. Sản phẩm: Học sinh sử dụng phần mềm Avogađro và hiển thị được các tham số cấu trúc của 1 phân tử Hiển thị độ dài các liên kết : chọn lệnh View à Properties à Bond Properties. HS : Quan sát bảng số liệu độ dài của các liên kết xuất hiện ở màn hình (hình 11.2a) Hình 11.2a. Hiển thị độ dài liên kết của phân tử H2O. Hiển thị các gọc liên kết : chọn lệnh View à Properties à Angle Properties. HS : Quan sát bảng số liệu các góc liên kết xuất hiện ở màn hình (hình 11.2b) Hình 11.2b. Hiển thị góc liên kết của phân tử H2O. Tổ chức thực hiện: -Chuyển giao nhiệm vụ : GV : Làm mẫu 1 lượt tổ chức cho hs quan sát và hình thành các bước. Gọi HS nhận xét : Nêu các bước hiển thị các tham số cấu trúc. -Thực hiện nhiệm vụ : – HS: Lắng nghe và ghi chép kiến thức và thực hành. – HS: Thảo luận nhóm và hoàn thành nhiệm vụ. -Báo cáo thảo luận GV : Theo dõi quá trình làm việc của từng nhóm, kiểm tra kết quả thực hành của HS. GV : Nhận xét đánh giá và cho điểm từng nhóm. -Kết quả nhận định : -Học sinh sử dụng phần mềm Avogađro để hiển thị được các tham số cấu trúc của 1 phân tử -Học sinh có thể so sánh được các tham số cấu trúc của các chất trong cùng 1 dãy đồng đẳng hoặc trong cùng 1 nhóm.

BÀI 11 (4 TIẾT)

THỰC HÀNH TÍNH THAM SỐ CẤU TRÚC VÀ NĂNG LƯỢNG

1. Mục tiêu:

1.  Về năng lực

a) Nhận thức hóa học

– Nêu được quy trình tính toán bằng phương pháp bán  kinh nghiệm.

– Sử dụng được kết quả tính toán để thấy được hình học phân tử,xu hướng thay đổi độ dài, góc liên kết và năng lượng phân tử trong dãy các chất (cùng nhóm, cùng chu kì,cùng dãy đồng đẳng…).

   –  Lắp ráp được mô hình một số phân tử .

b) Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hóa học

c) Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học

2. Về phẩm chất

– Trách nhiệm: nghiêm túc thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao đúng tiến độ.

– Trung thực: thành thật trong việc thu thập các tài liệu, viết báo cáo và các bài tập.

– Chăm chỉ: tích cực trong các hoạt động cá nhân, tập thể.

   – Nhân ái: quan tâm, giúp đỡ, chia sẻ những khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ học tập

II. Thiết bị dạy học và học liệu:

1. Thiết bị dạy học

– Máy tính có cài đặt phần  mềm Mopac và phần mềm mô phỏng thí nghiệm hóa học Avogadro  

– Phiếu học tập

2. Học liệu

III. Tiến trình dạy học

Tiết	Hoạt động	Phương pháp/Kỹ thuật dạy học	Phương pháp/Công cụ đánh giá
1
2
3	Luyện tập( 45 phút)	– Phương pháp: Nhóm + trò chơi – Kĩ thuật: vấn đáp	– Quan sát – Hỏi đáp – Câu hỏi, sản phẩm của HS, thang đo, bài tập
4	Vận dụng( 45 phút)	– Phương pháp: Nhóm – Kĩ thuật: vấn đáp	– Quan sát – Sản phẩm của HS, thang đo

3. Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu: Luyện tập, củng cố kiến thức đã học trong bài.

b) Nội dung: Thảo luận nhóm lớn (dùng phương pháp trò chơi) tổng kết kiến thức trong bài học thành sơ đồ tư duy  + hoạt động cặp đôi hoàn thành câu hỏi luyện tập thông qua phiếu học tập.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: DÁN CÁC THÔNG TIN PHÙ HỢP VÀO SƠ ĐỒ

TÍNH THAM SỐ CẤU TRÚC VÀ NĂNG LƯỢNG Bước1 Bước2 Bước3 1. 2. 3 4 5 6 9 10 11 7 8 12 13 14 15 16 17 18 19 20   Các thông tin (in và cắt rời cho hs dán vào bảng) Tạo file dữ liệu nháy chuột phải  file đuôi “.mop” Chọn WordPad Chọn pp và thực  hiện tính toán nháy chuột phải  file đuôi “.out” Đọc kết quả Đọc kết quả và sử dụng kết quả Chọn Open with Hiển  thị hình học Vào Notepad, gõ các thông số  rename Mở phần mềm Avogadro Lưu file với thay đuôi “.txt” thành  đuôi “.mop” Mở file đuôi “.out”  đuôi “.txt” Chọn Open with Cóp dòng tọa độ Descartes  dan sang  CartesianEditor nháy chuột phảifile “.txt”  MOPAC2016.exe Nháy vào Apply rồi nháy

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2: LUYỆN TẬP VỀ TÍNH THAM SỐ CẤU TRÚC VÀ NĂNG LƯỢNG

(NB)

• Từ kết quả tính toán theo phần mềm MOPAC độ dài liên kết (Å) của các phân tử HF; HCl; HBr; HI lần lượt là 0,895; 1,272; 1,459; 1,637. Phân tử có độ dài liên kết lớn nhất là

A. HCl.                            B. HF.                           C. HBr.                         D. HI.

• Từ kết quả tính toán nhiệt tạo thành (kJ/mol) của các phân tử Cl₂; Br₂; I₂ lần lượt là 20,643; 35,449; 56,668. Sắp xếp theo chiều tăng dần nhiệt tạo thành là

A. Cl₂; Br₂; I₂.                 B. I₂; Br₂; Cl₂.               C. Cl₂; I₂; Br₂.              D. I₂; Cl₂; Br₂.

• Từ kết quả tính toán theo phương pháp PM7 góc liên kết (⁰) của CH₄, NH₃ và H₂O lần lượt là 109,47; 109,91; 105,39. Sắp xếp theo chiều tăng dần góc liên kết là

A. CH₄; NH₃; H₂O.                                              B. NH₃; CH₄; H₂O.

C. H₂O; CH₄; NH₃.                                              D. H₂O; CH₄; NH_3.

(TH)

Câu 4. Tạo file dữ liệu để tối ưu hóa cấu trúc của phân tử NH₃.

                                                                             (VD)

Câu 5. Tối ưu hóa cấu trúc phân tử và tính độ dài liên kết của phân tử NH₃.

c) Sản phẩm: Phiếu học tập, sơ đồ tư duy và bài tập luyện tập cho HS

                                ĐÁP ÁN: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1:

TÍNH THAM SỐ CẤU TRÚC VÀ NĂNG LƯỢNG

Bước1

Bước2

Bước3

Tạo file dữ liệu

Chọn pp và thực  hiện tính toán

Đọc kết quả và sử dụng kết quả

Vào Notepad, gõ các thông số

Lưu file với đuôi “.txt”

nháy chuột phảifile “.txt”

nháy chuột phải  file đuôi “.mop”

Chọn Open with

MOPAC2016.exe

rename

thay đuôi “.txt” thành  đuôi “.mop”

nháy chuột phải  file đuôi “.out”

Chọn Open with

WordPad

Đọc kết quả

Hiển  thị hình học

Mở phần mềm Avogadro

Mở file đuôi “.out”

Cóp dòng tọa độ Descartes  dan sang  CartesianEditor

Nháy vaofApply rồi nháy  vào giao diện Avogadro

ĐÁP ÁN: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2:

Câu 1: D

Câu 2: A

 Câu 3: C

 Câu 4, 5:

Bước 1. Vào Notepad, gõ lại nội dung để tối ưu hóa ⟶ Lưu file với đuôi “.txt”

AM1OPT
NH3
Geometry Optimization
H	0.0 0	0.0 0	0.0 0
N	1.01 1	0.0 0	0.0 0	1 0 0
H	1.01 1	1.07 1	0.0 0	2 1 0
H	1.01 1	1.07 1	120.0 1	2 3 1

Bước 2. Đổi đuôi file thành “.mop”

Bước 3. Chọn file vừa đổi đuôi, nháy chuột phải ⟶ Chọn Open with ⟶ Choose another app ⟶ MOPAC2016. Khi này sẽ có 1 file đuôi “.out”.

Bước 4.Chọn file đuôi “.out” ⟶ Chuột phải ⟶ Open with ⟶ Notepad hoặc WordPad

Bước 5. Đọc kết quả

Giá trị nhiệt tạo thành của phân tử NH₃ (thể khí) ở file “NH3_AM1.out” là:-17,822

Kết quả độ dài liên kết N – H và góc liên kết HNH là:

d) Tổ chức thực hiện:

– Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

– Chia HS thành các nhóm từ 6-8 học sinh chơi trò chơi ĐI TÌM KHO BÁU   

Thực hiện nhiệm vụ:

 HS làm việc nhóm:sử dụng thông tin trên các miếng dán chứa các thông tin dán vào sơ đồ được chuẩn bị sẵn , hoàn thành phiếu học tập số 1.

Báo cáo, thảo luận:

Các nhóm treo sản phẩm

GV gọi bất kì 1 nhóm HS để báo cáo trước lớp, những nhóm HS khác nhận xét bổ sung, sau đó cho các nhóm chấm chéo.

Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đưa ra các kết luận trọng tâm,cho điểm.

– GV cho HS hoạt động cặp đôi hoặc cá nhân (tùy thuộc số lượng máy tính) hoàn thành phiếu học tập số 2.

4. Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu: Luyện tập, vận dụng các kiến thức giải quyết các vấn đề thực tế trong cuộc sống.

b) Nội dung: Dạy học trên lớp, hoạt động nhóm hoàn thành phiếu học tập

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

 1)  Tối ưu hóa cấu trúc phân tử và tính nhiệt tạo thành của phân tử, độ dài các liên kết và góc liên kết của các phân tử bằng phương pháp AM1 của các phân tử        CH₄; NH₃ và H₂O.

 2)  Sử dụng kết quả tính toán để xác định quy luật biến đổi độ dài liên kết, góc liên kết, năng lượng phân tử trong dãy chất, ví dụ CH₄, NH₃, H₂O và cho biết biến đổi nàycó phù hợp với định luật tuần hoàn không? Dùng kiến thức đã học để giải thích.

 HS làm việc nhóm:sử dụng thông tin trên các miếng dán chứa các thông tin dán vào sơ đồ được chuẩn bị sẵn , hoàn thành phiếu học tập số 1.

c) Sản phẩm: Phiếu học tập

HƯỚNG DẪN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Bước 1: Thực hiện thao tác tinh toán.

Bước 2: Kết quả

Phân tử	Kết quả nhiệt tạo thành (kJ/mol)	Độ dài liên kết (Å)	Góc liên kết (0)
CH4	-60,266	1,084	109,47
NH3	-17,822	0,994	109,91
H2O	-241,833	0,955	105,39

Từ kết quả ta thấy:

– Độ dài liên kết giảm dần từ H₂O < NH₃ < CH₄ và điều này phù hợp với định luật tuần hoàn.

Giải thích:

Các nguyên tử O, N, C đều liên kết với H bằng cách góp chung electron, mà độ âm điện tăng dần từ C, N, O và bán kính nguyên tử giảm dần từ C, N, O nên độ dài liên kết CH₄ > NH₃ > H₂O.

– Góc liên kết tăng dần theo thứ tự: H₂O, NH₃, CH₄.

+ Do trong 3 phân tử H₂O, NH₃, CH₄, nguyên tử trung tâm đều lai hóa sp³, phân tử CH₄ có cấu tạo tứ diện, góc HCH = 109^o28’, còn trong phân tử H₂O và NH₃ góc bị ép lại nhỏ hơn 109^o28’ do sự đẩy nhau giữa 2 cặp electron không liên kết lớn nhất, sau đó đến sự đẩy nhau giữa electron không liên kết với electron liên kết, cuối cùng là sự đẩy giữa hai mây electron liên kết là yếu nhất.

+ Trong H₂O, O còn 2 cặp electron chưa tham gia liên kết còn trong NH₃, N có 1 cặp electron chưa liên kết nên góc liên kết của H₂O nhỏ hơn NH₃.

– Năng lượng phân tử âm dần theo thứ tự: CH₄, NH₃, H₂O

Năng lượng tổng càng âm phân tử càng bền.Phù hợp với sự biến đổi độ âm điện. Độ âm điện tăng dần theo thứ tự C, N, O nên lực hút giữa các nguyên tử đó với H tăng dần

d) Tổ chức thực hiện:

– Chuyển giao nhiệm vụ học tập: HS làm việc 4 nhóm, hoàn thành phiếu học tập số 3

Thực hiện nhiệm vụ:

HS làm việc 4 nhóm và gửi sản phẩm qua mail

Báo cáo: GV chiếu đáp án và cho HS  chấm chéo sản phẩm cho các nhóm

Kết luận, nhận định: GV nhận xét, tổng kết điểm.

IV. CÁC PHỤ LỤC (nếu có)

Bảng đánh giá cá nhân trong nhóm:

Họ và tên	Nhiệm vụ được phân công	Nhận xét, đánh giá
Hoàn thành hoạt động chuẩn bị cá nhân	Thực hiện nhiệm vụ theo phân công trong nhóm	Tham gia thảo luận nhóm, đóng góp ý kiến
HS1	Nhóm trưởng
HS2	Thư ký
HS3	Thành viên
HS4	Thành viên
HS…

2) Thang đo giữa các nhóm với nhau:

Thang đánh giá

Mức 1: Đạt được 6 tiêu chí

Mức 2: Đạt được 5 tiêu chí (Đạt đủ các ý trong tiêu chí 2 và 3)

Mức 3: Đạt được 4 tiêu chí (trong đó phải đạt ít nhất 1 tiêu chí 2 hoặc 3)

Mức 4: Đạt được 3 tiêu chí trở xuống.

Tiêu chí	Mức độ
1	2	3	4
1. Nội dung trình bày
2. Cách trình bày 2a. Sử dụng ngôn ngữ nói phù hợp
2b. Sử dụng ngôn ngữ cơ thể phù hợp (tư thế, cử chỉ, điệu bộ…)
3. Tương tác với người nghe (nhìn, lắng nghe, đặt câu hỏi, gây chú ý, khuyến khích người nghe…)
4. Quản lí thời gian
5. Điều chỉnh hợp lí, kịp thời (Nội dung, cách trình bày, tương tác, thời gian)

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

Hoặc xem thêm giáo án hoá 10 cả năm, chuyên đề học tập và các loại kế hoạch tại

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề học tập hoá học 10

Giáo án chuyên đề hoá 10 Bài 10 Thực hành thí nghiệm hoá học ảo

CHUYÊN ĐỀ  DẠY: THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM HÓA HỌC ẢO

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC            SỐ TIẾT:  3

I. MỤC TIÊU

1. Về năng lực

a) Nhận thức hóa học:

– Xác định được tính chất của chất có trong nội dung cần thực hành.

– Xác định được thứ tự các bước, quy trình khi thực hiện thí nghiệm.

– Thực hiện được các thí nghiệm ảo theo nội dung được cho trước từ giáo viên. Phân tích và lí giải được kết quả thí nghiệm ảo.

– Xác định được dụng cụ, hóa chất và các thiết bị cần thiết cho việc tiến hành thí nghiệm.

– Lưu được các file, chèn được hình ảnh vào file Word, PowerPoint, sử dụng thông thạo về công nghệ thông tin.

– Sử dụng được kết quả thí nghiệm ảo để minh chứng cho tính chất của chất nghiên cứu.

b) Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hoá học:

– Đề xuất được các biện pháp sử dụng các chất có ứng dụng trong thực tiễn phù hợp và hợp lí.

– Phát hiện những lưu ý khi sử dụng chúng.

– Tìm hiểu những ứng dụng trong thực tiễn về nội dung nghiên cứu.

c) Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:

– Liên hệ thực tế cách sử dụng và bảo quản những chất có ứng dụng trong đời sống thực tiễn.

– Liên hệ và giải thích được các hiện tượng trong thực tiễn cuộc sống.

2. Về phẩm chất

– Yêu nước: HS biết vận dụng kiến thức đã được học để sử dụng cho an toàn, hợp lý , bảo vệ môi trường, an toàn cho sức khỏe

– Nhân ái: Biết chia sẻ hiểu biết của mình với người thân, bạn bè, với những người xung quanh.

– Chăm chỉ: HS yêu thích môn Hóa học và đào sâu tìm hiểu kiến thức hóa học.

– Trung thực:Thật thà, ngay thẳng trong kết quả làm việc nhóm.

– Trách nhiệm: Có tinh thần trách nhiệm cao để hoàn thành tốt nhiệm vụ được phân công.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Thiết bị: Vi tính, KHDH, bài giảng powerpoit

2. Học liệu: Tài liệu tham khảo về kiến thức, phần mềm thí nghiệm ảo  hoặc các video trên Youtube coppy đường link

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Tiết	Hoạt động	Phương pháp/Kỹ thuật dạy học	Phương pháp/Công cụ đánh giá
1	1: Mở đầu (10’)	Quan sát,hỏi đáp	Câu hỏi
2: Hình thành kiến thức mới
2.1:Làm quen với phần mềm thí nghiệm ảo ( Yenka)(35 ’)	Dạy học hợp tác	– Phương pháp:Quan sát – Công cụ: Câu hỏi
2	2.2: Dùng thí nghiệm được thiết kế sẵn trong thẻ Open – Local ( 25’)	Dạy học khám phá. Làm việc nhóm	– Phương pháp: quan sát, hoạt động và sản phẩm của HS thực hiện. – Công cụ: bảng tiêu chí đánh giá.
2.3: Tự thiết kế mô phỏng một thí nghiệm. (20’)	Dạy học khám phá. Làm việc nhóm	– Phương pháp: quan sát, hoạt động và sản phẩm của HS thực hiện. – Công cụ: bảng tiêu chí đánh giá.
3	3.Luyện tập ( 25’)	Dạy học khám phá. Làm việc nhóm	– Phương pháp: quan sát, hoạt động và sản phẩm của HS thực hiện – Công cụ:Câu hỏi ,bài tập vận dụng thí nghiệm, bảng tiêu chí đánh giá.
4.Vận dụng  (20’)	Dạy học khám phá. Làm việc nhóm	– Phương pháp: quan sát, hoạt động và sản phẩm của HS thực hiện – Công cụ:bài tập vận dụng thí nghiệm ứng dụng thực tế, bảng tiêu chí đánh giá.

1. Hoạt động 1: Mở đầu/khởi động (thời gian 10 phút)

a) Mục tiêu: Kích thích hứng thú, tạo tư thế sẵn sàng học tập và tiếp cận nội dung bài học.

b) Nội dung: Dẫn dắt vào nội dung bài học.                                 

c) Sản phẩm: Hoàn thành được các câu hỏi:

     + Dụng cụ tiến hành thí nghiệm

  + Hóa chất

  + Hiện tượng xảy ra

+ Thuận lợi

 + Khó khăn

d) Tổ chức thực hiện:

– Chuyển giao nhiệm vụ:

+ Chia lớp thành 4 nhóm.

+GV chiếu video một số thí nghiệm vui thực tế đã thực hiện và thí nghiệm ảo.

+ Yêu cầu HS quan sát thí nghiệm kết hợp thảo luận nhóm trả lời các yêu cầu sau: Nêu dụng cụ tiến hành thí nghiệm, hóa chất, hiện tượng xảy ra, và nêu được thuận lợi và khó khan trong mỗi thí nghiệm?

– Thực hiện nhiệm vụ: Quan sát TN, thảo luận theo nhóm

 – Báo cáo thảo luận: Gọi đại diện 1 số nhóm trình bày, các nhóm còn lại nghe và cho nhận xét.

 – Kết quả, nhận định: GV nhận xét, chốt kiến thức và dẫn dắt vào bài học. Như vậy trong mọi tình huống, không phải lúc nào cũng thuận tiện cho việc tiến hành thí nghiệm trực tiếp, có thể trong phòng thí nghiệm không đủ hóa chất, có thể do hóa chất hết bị hư hỏng sẽ ảnh hưởng đến kết quả, hoặc thời gian để ra kết quả phản ứng là khá lâu, hoặc kết quả của phản ứng cháy nổ nguy hiểm. Do đó việc sử dụng thí nghiệm ảo để minh chứng cho tính chất hóa học của các  là điều cần thiết.

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề ( 80 phút) 

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Làm quen với phần mềm thí nghiệm ảo ( Yenka) ( 35 phút)

a) Mục tiêu: HS biết cài đặt phần mêm và làm quen với các tính năng thông dụng của phần mềm Yenka.
b) Nội dung: Tìm hiểu các thư mục, chức năng trên giao diện của phần mền Yenka.

c) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV yêu cầu HS đọc thông tin mục I sgk và trả lời câu hỏi sau:

– Cách cài đạt phần mền Yenka như thế nào?

 Trên giao diện phần mềm Yenka, kho chứa các bài thí nghiệm đã mô phỏng sẵn ở chỗ nào?

Kho chứa các dụng cụ, thiết bị thí nghiệm ở chỗ nào?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

– HS nghiên cứu SGK, chú ý nghe, tiếp nhận kiến thức.

– HS suy nghĩ trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

– HS giơ tay phát biểu, lên bảng trình bày.

– Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định:

– GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

d) Sản phẩm dự kiến:

* Cách cài đặt phần mền Yenka

Bước 1: Trên google nhập yenka và tải về máy.

Bước 2: Mở giao diện Yenka hiện như hình vẽ

Bước 3: nhập gmail để xác thực, vào địa chỉ gmail đó bấm vào http://www.yenka.com/inst/verify.action?email=hoangvanht09@gmail.com .

Bước 4: quay lại giao diện Yenka bấm vào Ok.

Bước 5: Muốn có phần mền Yenka liên quan đến môn Hoá học, thì bấm theo thứ tự: Open local -> change -> Science -> Ok

* Các phần trong giao diện của phần mềm

– Kho chứa các thí nghiệm có sẵn ( Open local)

– Kho chứa các dụng cụ, thiết bị thí nghiệm ( new)

 Hoạt động 2: Dùng thí nghiệm được thiết kế sẵn trong thẻ Open – Local ( 25 phút)

a) Mục tiêu:  HS tự làm được các mô phỏng thí nghiệm được thiết kế sẵn trong cửa sổ Open – local của phần mền Yenka.

b) Nội dung: Thiết kế các thí nghiệm ảo được thiết kế sẵn trong cửa sổ Open – local của phần mền Yenka.

c) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: -GV chia lớp thành 5 nhóm, yêu cầu các nhóm phân công nhóm trưởng, thư kí, cử người báo cáo sản phẩm.

GV đưa ra tiêu chí đánh giá bào báo cáo sản phẩm.

HS các nhóm nghiên cứu cá nhân, thảo luận nhóm để thực hiện nhiệm vụ trong phiếu học tập 1.

+ Nhóm 1: Thí nghiệm đo tốc độ phản ứng hoá học

2HCl (aq) + CaCO₃(r) →CaCl₂ + CO₂ + H₂O

+ Nhóm 2: Thí nghiệm ảnh hưởng của nồng độ chất đến tốc độ phản ứng.

2HCl (aq) + CaCO₃(r) →CaCl₂ + CO₂ + H₂O

+ Nhóm 3: Thí nghiệm ảnh hưởng diện tích tiếp xúc đến tốc độ phản ứng

2HCl (aq) + CaCO₃(r) →CaCl₂ + CO₂ + H₂O

+ Nhóm 4: Thí nghiệm ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng.

2HCl (aq) + CaCO₃(r) →CaCl₂ + CO₂ + H₂O

+ Nhóm 5: Thí nghiệm ảnh hưởng của chất xúc tác đến tốc độ phản ứng.

H₂O₂ ( xt MnO₂)→ H₂ + O₂

+ HS nghiên cứu và hoạt động nhóm, cử nhóm trưởng, thư kí, phân công nhiệm vụ, cử người báo cáo.

+ GV

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

 – HS làm việc theo nhóm.

– Hoàn thành nội dung trong phiếu học tập

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

– Đại diện các nhóm lên báo cáo.

– Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định:

– GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

d) Sản phẩm dự kiến: Video các thí nghiệm ảo gồm

– Thí nghiệm đo tốc độ phản ứng hoá học.

– Thí nghiệm ảnh hưởng của nồng độ chất lên tốc độ phản ứng.

– Thí nghiệm ảnh hưởng diện tích tiếp xúc đến tốc độ phản ứng

– Thí nghiệm ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng.

– Thí nghiệm ảnh hưởng của chất xúc tác đến tốc độ phản ứng.

+ Bài thuyết trình các nhóm.

Hoạt động 3: Tự thiết kế mô phỏng một thí nghiệm ( 20phút).

a) Mục tiêu:  HS tự thiết kế được một số thí nghiệm mô phỏng sử dụng phần mền Yenka.

b) Nội dung: Thiết kế các thí nghiệm ảo không có sẵn trong cửa sổ Open – local của phần mền Yenka Cu + HNO₃

c) Tổ chức thực hiện: Theo nhóm

Bước 1: Giao nhiệm vụ cho các nhóm: Các nhóm thực hiện theo phiếu học tập số 2.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

 – HS thảo luận.

– HS suy nghĩ hoàn thành phiếu học tập

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

– Báo cáo sản phẩn nhóm

– Một số HS phản biện, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định:

– GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

– GV đặt câu hỏi yêu cầu HS so sánh giữa thí nghiệm ảo và thí nghiệm thực tế.

– HS trả lời

d) Sản phẩm dự kiến:

+ Video các thí nghiệm ảo gồm

+ Bài thuyết trình các nhóm.

3. Hoạt động 3: Luyện tập (thời gian 20 phút)

   a) Mục tiêu: HS tự làm được các mô phỏng thí nghiệm được thiết kế sẵn trong cửa sổ Open – local của phần mền Yenka.

    HS làm bài tập ở dạng lập sơ đồ tư duy, hoặc sơ đồ Gap

   b) Nội dung: làm các mô phỏng thí nghiệm được thiết kế sẵn trong cửa sổ Open – local của phần mềm Yenka.

lập sơ đồ tư duy, hoặc sơ đồ Gap

c) Sản phẩm:

  + Nhóm 1: Thí nghiệm đo tốc độ phản ứng hoá học

                                    H_­2SO₄ (aq) + CaCO₃(r) →CaSO₄ (r) + CO₂ + H₂O

   + Nhóm 2: Thí nghiệm ảnh hưởng của nồng độ chất đến tốc độ phản ứng.

                                    H_­2SO₄ (aq) + CaCO₃(r) →CaSO₄ (r)  + CO₂ + H₂O

   + Nhóm 3: Thí nghiệm ảnh hưởng diện tích tiếp xúc đến tốc độ phản ứng

                                    H₂SO₄ (aq) + CaCO₃(r) →CaSO₄ (r)  + CO₂ + H₂O

    + Nhóm 4: Thí nghiệm ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng.

                                  H₂SO₄ (aq) + CaCO₃(r) →CaSO₄ (r)  + CO₂ + H₂O

    + Nhóm 5: Thí nghiệm ảnh hưởng của chất xúc tác đến tốc độ phản ứng.

                                   H₂O₂ ( xt MnO₂)→ H₂ + O₂

+ HS nghiên cứu và hoạt động nhóm, cử nhóm trưởng, thư kí, phân công nhiệm vụ, cử người báo cáo.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Giao nhiệm vụ cho các nhóm:

  – Các nhóm thực hiện theo phiếu học tập

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

 – HS thảo luận.

– HS suy nghĩ hoàn thành phiếu học tập

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

– Báo cáo sản phẩn nhóm

– Một số HS phản biện, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định:

– GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

– GV đặt câu hỏi yêu cầu HS so sánh giữa thí nghiệm ảo và thí nghiệm thực tế.

– HS trả lời

4. Hoạt động 4: Vận dụng (thời gian 25phút)

a) Mục tiêu: Liên hệ thực tế

b) Nội dung: Hệ thống bài tập

c) Sản phẩm:

1. Tốc độ phản ứng

Câu 1: Quan sát hình trong phần Khởi động, nhận xét về mức độ nhanh hay chậm của phản ứng hóa học xảy ra trong đám cháy lá cây khô và thân tàu biển bị oxi hóa trong điều kiện tự nhiên.

Trả lời:

Phản ứng hóa học xảy ra trong đám cháy lá cây khô nhanh còn phản ứng thân tàu biển bị oxi hóa chậm

B. Bài tập và hướng dẫn giải

Câu 2: Trong tự nhiên và cuộc sống, ở cùng điều kiện, nhiều chất khác nhau sẽ biến đổi hóa học nhanh, chậm khác nhau; với cùng một chất, trong điều kiện khác nhau cũng biến đổi hóa học nhanh, chậm khác nhau. Tìm các ví dụ minh họa cho 2 nhận định trên.

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 3: Quan sát hình 15.1, cho biết nồng độ của chất phản ứng và sản phẩm thay đổi như thế nào theo thời gian.

Câu hỏi bổ sung: Xét phản ứng phân hủy N2O5 ở 45oC

N2O5(g) —> N2O4(g) + 12O2(g)

Sau 184 giây đầu tiên, nồng độ của N2O4 là 0,25M. Tính tốc độ trung bình của phản ứng theo N2O4 trong khoảng thời gian trên.

=> Xem hướng dẫn giải

2. Biểu thức tốc độ phản ứng

Câu 4: Theo định luật tác dụng khối lượng, tốc độ phản ứng thay đổi như thế nào khi tăng hoặc giảm nồng độ chất phản ứng.

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 5: Trong tự nhiên và cuộc sống, có nhiều phản ứng hóa học xảy ra với tốc độ khác nhau phụ thuộc vào nồng độ chất phản ứng, tìm các ví dụ minh họa.

=> Xem hướng dẫn giải

Câu hỏi bổ sung: Cho phản ứng đơn giản sau:H2(g) + Cl2(g) —> 2HCl(g)

a) Viết biểu thức tốc độ tức thời của phản ứng trên.

b) Tốc độ phản ứng thay đổi thế nào khi nồng độ H2 giảm 2 lần và giữ nguyên nồng độ Cl2?

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập

Câu 1: Cho phản ứng đơn giản xảy ra trong bình kín: 2NO(g) + O2(g) —>2NO2(g)

a) Viết biểu thức tốc độ tức thời của phản ứng

b) Ở nhiệt độ không đổi, tốc độ phản ứng thay đổi thế nào khi

– nồng độ O2 tăng 3 lần, nồng độ NO không đổi?

– nồng độ NO tăng 3 lần, nồng độ O2 không đổi?

– nồng độ NO và O2 đều tăng 3 lần?

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 2: Giải thích tại sao tốc độ tiêu hao của NO (M/s) và tốc độ tạo thành của N2(M/s) không giống nhau trong phản ứng:2CO(g) + 2NO -> 2CO2(g) + N2(g)

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 3: Cho phản ứng:

2N2O(g) –> 4NO2(g) + O2(g)

Sau thời gian từ giây 61 đến giây 120, nồng độ NO2 tăng từ 0,30M lên 0,40M. Tính tốc độ trung bình của phản ứng.

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 4: Dữ liệu thí nghiệm của phản ứng: SO2Cl2(g) —> SO2(g) + Cl2(g) được trình bày ở bảng sau:

 Nồng độ (M)             SO2Cl2                     SO2              Cl2

Thời gian (phút)

0                            1,00                 0                               0

100                          ?                                0,13                0,13

200                0,78                 ?                             ?

a) Tính tốc độ trung bình của phản ứng theo SO2Cl2 trong thời gian 100 phút.

b) Sau 100 phút, nồng độ của SO2Cl2 còn lại là bao nhiêu?

c) Sau 200 phút, nồng độ của SO2 và Cl2 thu được là bao nhiêu?

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Giao nhiệm vụ

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

 – HS thảo luận.

– HS suy nghĩ hoàn thành phiếu học tập

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

– Báo cáo sản phẩm

– Một số HS phản biện, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định:

– GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở..

– HS trả lời

IV. CÁC PHỤ LỤC (nếu có)

PHIẾU HỌC TẬP 1  Thiết kế thí nghiệm ảo có sẵn trong thẻ open – local Nhóm 1: – Thực hiện thí nghiệm ảo đo tốc độ phản ứng hoá học của phản ứng 2HCl + CaCO3(r) →CaCl2 + CO2 + H2O  theo hướng dẫn sau Câu 1: Thực hiện thí nghiệm ảo theo hướng dẫn sau Bước 1: Mở thẻ Open – local rồi chọn Reaction Rates, chọn tiếp Definition of reaction rate. Bước 2: Tiến hành thực hiện thí nghiệm ảo + Lấy ít calcium carbonate cho vào ống nghiệm, sau đó cho tiếp vào ống nghiệm dung dịch Hydrochloric acid + Tiến hành đo tốc độ phản ứng của phản ứng hoá học trên bằng cách bấm vào Pause trong thời gian 20s và dừng lại ( cũng nháy chuột vào nút Pause) Câu 2: Trả lời các câu hỏi sau: a. Viết phương trình hoá học xảy ra. b. Em hãy quan sát đồ thị và nêu nhận xét tốc độ phản ứng của phản ứng hoá học được thực hiện trên. c. Viết công thức tính tốc độ trung bình của phản ứng trên. d. Tính tốc độ trung bình của phản ứng trong thí nghiệm trên trong thời gian từ 0 đến 20 giây theo thể tích CO2. Nhóm 2: – Thực hiện thí nghiệm ảo đo ảnh hưởng của nồng độ chất lên tốc độ phản ứng 2HCl + CaCO3(r) →CaCl2 + CO2 + H2O  theo hướng dẫn sau Câu 1: Thực hiện thí nghiệm ảo theo hướng dẫn sau Bước 1: Mở thẻ Open – local rồi chọn Reaction Rates, chọn tiếp concentration and rate Bước 2: Tiến hành thực hiện thí nghiệm ảo + Có 3 ống nghiệm chứa sẵn CaCO3 Ống nghiệm 1 cho dung dịch HCl 1MỐng nghiệm 2 cho dung dịch HCl 1,5MỐng nghiệm 3 cho đung dịch HCl 2MSau đó gắn các quả bóng màu vào 3 ống nghiệm trên Sau đó nháy chuột vào nút Pause cho TN chạy và dừng Câu 2: Trả lời các câu hỏi sau: a. Viết phương trình hoá học xảy ra. b. Em hãy quan sát sự thay đổi kích thước của các quả bóng?. c. Em hãy nhận xét sự ảnh hưởng của nồng độ đến tốc độ phản ứng? Nhóm 3: – Thực hiện thí nghiệm ảo đo ảnh hưởng của diện tích tiếp xúc lên tốc độ phản ứng 2HCl + CaCO3(r) →CaCl2 + CO2 + H2O  theo hướng dẫn sau Câu 1: Thực hiện thí nghiệm ảo theo hướng dẫn sau Bước 1: Mở thẻ Open – local rồi chọn Reaction Rates, chọn tiếp surface area and rate. Bước 2: Tiến hành thực hiện thí nghiệm ảo + Có 3 ống nghiệm chứa dung dịch HCl cùng nồng độ Ống nghiệm 1 cho CaCO3 mịn ( Fine)Ống nghiệm 2 cho CaCO3 vừa phải ( Medium)Ống nghiệm 3 cho CaCO3 thô ( coars)Sau đó gắn các quả bóng màu vào 3 ống nghiệm trên Câu 2: Trả lời các câu hỏi sau: a. Viết phương trình hoá học xảy ra. b. Em hãy quan sát sự thay đổi kích thước của các quả bóng?. c. Em hãy nhận xét sự ảnh hưởng của diện tích tiếp xúc đến tốc độ phản ứng? Nhóm 4: – Thực hiện thí nghiệm ảo đo ảnh hưởng của nhiệt độ tiếp xúc lên tốc độ phản ứng 2HCl + CaCO3(r) →CaCl2 + CO2 + H2O  theo hướng dẫn sau Câu 1: Thực hiện thí nghiệm ảo theo hướng dẫn sau Bước 1: Mở thẻ Open – local rồi chọn Reaction Rates, chọn tiếp temperature and rate. Bước 2: Tiến hành thực hiện thí nghiệm ảo + Có 2 ống nghiệm chứa dung dịch HCl cùng nồng độ, CaCO3 cùng độ mịn Sau đó gắn các quả bóng màu vào 2 ống nghiệm trên + 1 ống đun nóng ở 850C và 1 ống ở 00C. Câu 2: Trả lời các câu hỏi sau: a. Viết phương trình hoá học xảy ra. b. Em hãy quan sát sự thay đổi kích thước của các quả bóng?. c. Em hãy nhận xét sự ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng? Nhóm 5- Thực hiện thí nghiệm ảo đo ảnh hưởng của chất xúc tác đến tốc độ phản ứng H2O2 ( xt MnO2)→ H2 + O2 theo hướng dẫn sau Câu 1: Thực hiện thí nghiệm ảo theo hướng dẫn sau Bước 1: Mở thẻ Open – local rồi chọn Reaction Rates, chọn tiếp catalysts and rate. Bước 2: Tiến hành thực hiện thí nghiệm ảo + Có 2 ống nghiệm đều chứa dung dịch H2O2 + 1 ống nghiệm thêm chất xúc tác MnO2 +1 ống không có xúc tác MnO2 Sau đó nháy chuột vào nút Pause cho TN chạy và dừng Câu 2: Trả lời các câu hỏi sau: a. Viết phương trình hoá học xảy ra. b. Em hãy quan sát sự thay đổi đường đồ thị. c. Em hãy nhận xét sự ảnh hưởng của chất xúc tác đến tốc độ phản ứng?

PHIẾU HỌC TẬP 2  Thiết kế thí nghiệm ảo không có sẵn trong thẻ open – local Nhóm 1: – Thực hiện thí nghiệm ảo copper tác dụng với dung dịch nitric acid đặc, loãng trên thẻ New. Câu 1: Thực hiện thí nghiệm ảo theo hướng dẫn sau Bước 1: Chọn hoá chất: – Nháy chuột vào thẻ New rồi chọn Chemicals, chọn tiếp Metals, chọn tiếp Copper rồi kéo thả sang màn hình mô phỏng. – Chọn nitric acid, nháy chuột vào Chemical chọn mục Acids rồi chọn Nitric acid rồi thả vào màn hình mô phỏng. Bước 2: Chọn thiết bị, dụng cụ. + Trên thẻ chọn Glassware, chọn mục Standard, sau đó nhấn tiếp vào Beaker 100 ml, rồi kéo thả vào màn hình mô phỏng. Bước 3: Thực hiện thí nghiệm mô phỏng của phản ứng Cu + HNO3 đ ( HNO310M) Cu + HNO3 loãng ( HNO3 1M) Câu 2: Trả lời các câu hỏi sau: a. Em nêu hiện tượng của thí nghiệm. b. Viết phương trình hoá học xảy ra.

PHIẾU TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ

Đánh giá bài báo cáo và tiến trình làm thí nghiệm

Yêu cầu	Điểm tối đa	Điểm đạt được
Cách thiết kế thí nghiệm ảo được rõ ràng, đúng các bước;	3
Giải thích rõ các bước làm đến sự thành công .	4
Trình bày báo cáo rõ ràng, logic, sinh động.	3
Tổng điểm	10

V. NHẬN XÉT (nếu có)

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

Hoặc xem thêm giáo án hoá 10 cả năm, chuyên đề học tập và các loại kế hoạch tại

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề học tập hoá học 10

Giáo án chuyên đề hoá 10 Bài 9 thực hành vẽ cấu trúc phân tử

	THỰC HÀNH VẼ CẤU TRÚC PHÂN TỬ Sách: Kết nối tri thức với cuộc sống

I. MỤC TIÊU

1.  Về năng lực

a) Nhận thức hóa học

– Vẽ được công thức cấu tạo, công thức Lewis của một số chất vô cơ và hữu cơ.

– Lưu được các flie, chèn được hình ảnh vào file Word, PowerPoint.

b) Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hóa học

– Thảo luận, quan sát, vẽ, lắp ráp được cấu tạo của một số chất vô cơ và hữu cơ. Chèn được hình ảnh đã vẽ vào file Word, PowerPoint.

c) Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học

– Sử dụng phần mềm để biểu diễn cấu tạo của một số chất, từ đó xác định được mối liên hệ giữa cấu tạo và tính chất của chất

2. Về phẩm chất

– Trách nhiệm: nghiêm túc thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao đúng tiến độ.

– Trung thực: thành thật trong việc thu thập các tài liệu, viết báo cáo và các bài tập.

– Chăm chỉ: tích cực trong các hoạt động cá nhân, tập thể.

   – Nhân ái: quan tâm, giúp đỡ, chia sẻ những khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ học tập

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Thiết bị:

   – Máy tính để vẽ công thức.

– Phiếu học tập

2. Học liệu:

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Tiết	Hoạt động	Phương pháp/Kỹ thuật dạy học	Phương pháp/Công cụ đánh giá
	1: Mở đầu
1,2	2: Hình thành kiến thức mới (45 phút) 2.1. Vẽ công thức cấu tạo và công thức Lewis  Vẽ công thức cấu tạo của các chất ethane C2H6, ethene C2H4 và ethyne C2H2 2.2. Vẽ công thức cấu tạo của sulfuric acid H2SO4	– Phương pháp: Dạy học dự án. – Kĩ thuật: Vấn đáp	– Sản phẩm của HS, thang đo. – Quan sát – Hỏi đáp
3	2.3. Vẽ công thức Lewis của amoniac. 2.4. Hiển thị cấu trúc phân tử C2H6 và H2SO4 dưới dạng 3D.	– Phương pháp: Nhóm. – Kĩ thuật: Hỏi và trả lời	– Quan sát – Hỏi đáp
4	2.5. Sao chép công thức hoặc mô hình phân tử sang file word hoặc pp có thể chỉnh sửa. 2.6. Sao chép công thức hoặc mô hình phân tử sang file word hoặc pp dưới dạng tĩnh.	– Phương pháp: Nhóm. – Kĩ thuật: Hỏi và trả lời	– Quan sát – Hỏi đáp

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. Hoạt động 1:  Khởi động

a) Mục tiêu: Kích thích hứng thú, tạo tư thế sẵn sàng học tập và tiếp cận nội dung bài học.

b) Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS lắng nghe.

c) Sản phẩm: HS biết được những vấn đề liên quan đến bài học mới.

d) Tổ chức thực hiện:

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

– GV chiếu các hình ảnh sau:

CÔNG THỨC CẤU TẠO CỦA C2H4	CÔNG THỨC LEWIS CỦA NH3
CẤU TRÚC PHÂN TỬ CỦA C2H6	CẤU TRÚC PHÂN TỬ CỦA H2SO4

– GV đặt vấn đề: Hiện nay, có nhiều phần mềm máy tính để vẽ công thức cấu tạo, công thức Lewis và cấu trúc phân tử của các chất như các hình trên. Vậy các phần mềm đó là gì và chúng ta cần thực hiện các bước như thế nào để vẽ được công thức cấu tạo, công thức Lewis, cấu trúc phân tử và chèn được chúng vào file Word hoặc PowerPoint?

* Thực hiện nhiệm vụ:

– HS lắng nghe để hiểu rõ mục tiêu của bài học.

* Báo cáo, thảo luận:

– HS thảo luận để trả lời câu hỏi: Các phần mềm vẽ công thức cấu tạo, công thức Lewis và cấu trúc phân tử của các chất? Các bước thực hiện như thế nào?

* Kết quả, nhận định:

– GV dẫn dắt vào bài mới

– HS biết được những vấn đề liên quan đến bài học mới.

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề (thời gian ………………)

Hoạt động 2.1 và 2.2: Vẽ công thức cấu tạo và công thức Lewis của chất  (20 phút)

a) Mục tiêu:

– Vẽ được công thức cấu tạo và công thức Lewis của một số chất.

b) Nội dung: Lớp chia thành 4 nhóm tìm hiểu ở nhà lên báo cáo:

– Nhóm 1, 2: Vẽ công thức cấu tạo của các chất ethane C₂H₆, ethene C₂H₄ và ethyne C₂H₂ (Phiếu học tập số 1).

– Nhóm 3, 4: Vẽ công thức cấu tạo của sulfuric acid H₂SO₄ (Phiếu học tập số 2).

– Sau đó nhóm 1 sẽ hướng dẫn nhóm 3 vẽ công thức cấu tạo của các chất ethane C₂H₆, ethene C₂H₄ và ethyne C₂H₂, nhóm 2 sẽ hướng dẫn nhóm 4 vẽ công thức cấu tạo của các chất ethane C₂H₆, ethene C₂H₄ và ethyne C₂H₂.

– Sau đó nhóm 3 sẽ hướng dẫn nhóm 1 vẽ công thức cấu tạo của các sulfuric acid H₂SO₄, nhóm 4 sẽ hướng dẫn nhóm 2 vẽ công thức cấu tạo của sulfuric acid H₂SO₄.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Hoàn thành bảng sau:

Các bước	Ethane C2H6	Ethene C2H4	Ethyne C2H2
Bước 1.
Bước 2.
Bước 3.
Bước 4.
Bước 5.
Bước 6.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Hoàn thành bảng sau:

Các bước	sulfuric acid H2SO4
Bước 1.
Bước 2.
Bước 3.
Bước 4.
Bước 5.

c) Sản phẩm: HS trình bày được các bước và thao tác được các bước vẽ công thức cấu tạo:

– Nhóm 1, 2: Báo cáo cách vẽ công thức cấu tạo của các chất ethane C₂H₆, ethene C₂H₄ và ethyne C₂H₂.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Hoàn thành bảng sau:

Các bước	Ethane C2H6	Ethene C2H4	Ethyne C2H2
Bước 1.	Mở phần mềm Chemsketch	Mở phần mềm Chemsketch	Mở phần mềm Chemsketch
Bước 2.	Chọn lệnh xuất hiện các biểu tượng để chọn các nguyên tố hóa học có trong công thức: chọn C.	Chọn lệnh xuất hiện các biểu tượng để chọn các nguyên tố hóa học có trong công thức: chọn C.	Chọn lệnh xuất hiện các biểu tượng để chọn các nguyên tố hóa học có trong công thức: chọn C.
Bước 3.	Chọn nhóm lệnh Structure, sau đó Draw Normal.	– Chọn nhóm lệnh Structure, sau đó Draw Normal. – Nháy tiếp chuột vào liên kết C-C một lần để tạo liên kết đôi.	Chọn nhóm lệnh Structure, sau đó Draw Normal. – Nháy tiếp chuột vào liên kết C-C hai lần để tạo liên kết ba.
Bước 4.	Tools, chọn Add Explicit Hydrogens.	Tools, chọn Add Explicit Hydrogens.	Tools, chọn Add Explicit Hydrogens.
Bước 5.	Nháy chuột vào biểu tượng chữ A (Edit Atom Label). Nháy vào vị trí của nguyên tử carbon trong cong thức cấu tạo trên, gõ “C” rồi nháy vào Insert.	Nháy chuột vào biểu tượng chữ A (Edit Atom Label). Nháy vào vị trí của nguyên tử carbon trong cong thức cấu tạo trên, gõ “C” rồi nháy vào Insert.	Nháy chuột vào biểu tượng chữ A (Edit Atom Label). Nháy vào vị trí của nguyên tử carbon trong cong thức cấu tạo trên, gõ “C” rồi nháy vào Insert.
Bước 6.	Chọn lệnh File à Save hoặc Save as à Đặt tên flie à Save	Chọn lệnh File à Save hoặc Save as à Đặt tên flie à Save	Chọn lệnh File à Save hoặc Save as à Đặt tên flie à Save

– Nhóm 3, 4: Báo cáo cách vẽ công thức cấu tạo của sulfuric acid H₂SO₄.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Hoàn thành bảng sau:

Các bước	Sulfuric acid H2SO4
Bước 1.	Mở phần mềm Chemsketch
Bước 2.	Chọn lệnh xuất hiện các biểu tượng để chọn các nguyên tố hóa học có trong công thức: chọn S. Nháy chuột trái vào màn hình soạn thảo. Màn hình xuất hiện công thức H2S.
Bước 3.	Atom Chemical Properties à nháy chột vào nguyên tử S trong công thức H2S à Atom Properties à Valence à 6 à OK.
Bước 4.	Chọn nguyên tố O rồi nháy chuột trái vào nguyên tử S trong công thức H6S, giữ và kéo chuột sang trái, phải, trên dưới.
Bước 5.	Draw Normal, nháy vào hai liên kết S – OH trong công thức trên.

– Sau đó nhóm 1 sẽ hướng dẫn nhóm 3 vẽ công thức cấu tạo của các chất ethane C₂H₆, ethene C₂H₄ và ethyne C₂H₂, nhóm 2 sẽ hướng dẫn nhóm 4 vẽ công thức cấu tạo của các chất ethane C₂H₆, ethene C₂H₄ và ethyne C₂H₂.

– Sau đó nhóm 3 sẽ hướng dẫn nhóm 1 vẽ công thức cấu tạo của các sulfuric acid H₂SO₄, nhóm 4 sẽ hướng dẫn nhóm 2 vẽ công thức cấu tạo của sulfuric acid H₂SO₄.

d) Tổ chức thực hiện:

– Chuyển giao nhiệm vụ: Yêu cầu hs cử đại diện lên báo cáo theo nhóm phần chuẩn bị ở nhà và dạy các nhóm còn lại vẽ công thức phần mình chuẩn bị:

+ Nhóm 1 sẽ hướng dẫn nhóm 3 vẽ công thức cấu tạo của các chất ethane C₂H₆, ethene C₂H₄ và ethyne C₂H₂, nhóm 2 sẽ hướng dẫn nhóm 4 vẽ công thức cấu tạo của các chất ethane C₂H₆, ethene C₂H₄ và ethyne C₂H₂.

+ Nhóm 3 sẽ hướng dẫn nhóm 1 vẽ công thức cấu tạo của các sulfuric acid H₂SO₄, nhóm 4 sẽ hướng dẫn nhóm 2 vẽ công thức cấu tạo của sulfuric acid H₂SO₄.

– Thực hiện nhiệm vụ: HS tham gia hoạt động nhóm ở nhà, cử đại diện lên báo cáo và thực hành vẽ, dạy các hs nhóm còn lại: nhóm 1 báo cáo và dạy nhóm 3; nhóm 2 báo cáo và dạy nhóm 4, nhóm 3 báo cáo dạy nhóm 1, nhóm 4 báo cáo dạy nhóm 2. Ghi chép lại những gì học được. Có gì thắc mắc không hiểu thì hỏi nhóm báo cáo và hỏi giáo viên.       

            – Báo cáo thảo luận: GV gọi đại diện các nhóm báo cáo, trình bày, vẽ công thức. GV yêu cầu HS khác nhận xét, dặt câu hỏi.

         – Kết quả, nhận định: GV đánh giá, kết luận và chốt kiến thức.

Hoạt động 2.3: Vẽ công thức Lewis của ammonia (NH₃)

a) Mục tiêu:

– Vẽ được công thức Lewis của một số chất trên phần mềm Chemsketch

b) Nội dung: Thảo luận theo nhóm và đàm thoại gợi mở để tìm hiểu cách vẽ công thức Lewis trên phần mềm Chemsketch.

c) Sản phẩm: HS vẽ được công thức Lewis của NH₃, HCl, H₂O, CO₂trên phần mềm Chemsketch

d) Tổ chức thực hiện:

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

– Kiểm tra bài cũ: vẽ công thức cấu tạo của NH₃,C₂H₆, H₂SO₄ trong giao diệnChemsketch (thực hiện trên máy tính của GV có kết nối với máy chiếu để cho các HS bên dưới quan sát).

– GV hướng dẫn HS các bước tiếp theo để vẽ công thức Lewis của NH₃ (thực hiện trên máy tính của GV có kết nối với máy chiếu để cho các HS bên dưới quan sát)

Bước 1: Vẽ công thức cấu tạo của NH₃

Bước 2: Chọn nhóm lệnh Templates → Templates Window → Structure → Lewis Structure

Bước 3: Nháy chuột vào ô hai chấm nằm ngang ở bảng phía trên bên phải cửa sổ Template và nháy vào phía trên nguyên tử N trong công thức cấu tạo của NH₃.

Màn hình sẽ xuất hiện công thức Lewis của NH_3.

– Chia lớp thành 6 nhóm và giao nhiệm vụ cho các nhóm: vẽ công thức Lewis của HCl, H₂O, CO₂trong phần mềmChemsketch (mỗi nhóm có 1 máy tính đã cài phần mềm Chemsketch)

* Thực hiện nhiệm vụ: HS tham gia hoạt động, thảo luận nhóm để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Ghi chép lại các thao tác tiến hành.

* Báo cáo, thảo luận:

– GV chiếu sản phẩm của các nhóm và gọi đại diện 1 HS bất kì trong 1 nhóm bất kì lên bảng tóm tắt lại các bước thực hiện của nhóm mình.

– Các nhóm còn lại quan sát và nhận xét

* Kết quả, nhận định: GV đánh giá, kết luận và chốt kiến thức, cho các nhóm chấm sản phẩm chéo nhau.

Hoạt động 2.4: Hiển thị cấu trúc phân tử của ethane (C₂H₆) và sulfuric acid (H₂SO₄) dưới dạng 3D

a) Mục tiêu:

– Hiển thị cấu trúc phân tử dưới dạng 3D của một số chất trên phần mềm Chemsketch

b) Nội dung: Thảo luận theo nhóm và đàm thoại gợi mở để tìm hiểu cách hiển thị cấu trúc phân tử dưới dạng 3D của một số chất trên phần mềm Chemsketch.

c) Sản phẩm:

– HS hiển thị cấu trúc phân tử dưới dạng 3D của các chất C₂H₆, H₂SO_4, CH₄, NH₃, H₂O trên phần mềm Chemsketch

– Mô hình làm bằng đất sét cấu trúc phân tử dưới dạng 3D của các chất CH₄, NH₃, H₂O

d) Tổ chức thực hiện:

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

– GV hướng dẫn HS các bước tiếp theo để hiển thị cấu trúc phân tử dưới dạng 3D của C₂H₆ và H₂SO₄ (thực hiện trên máy tính của GV có kết nối với máy chiếu để cho các HS bên dưới quan sát)

Bước 1: Vẽ công thức cấu tạo của C₂H₆ và H₂SO₄

Bước 2: Nháy chuột vào biểu tượng tối ưu cấu trúc 3D (3D Optimization) ở phía trên, gần giữa bên phải màn hình ChemSketch.

Bước 3: Nháy chuột vào công cụ 2-Copy to 3D ở góc dưới, bên trái màn hình. Khi đó cấu trúc không gian 3 chiều của các phân tử C₂H₆ và H₂SO₄ xuấthiện trong màn hình 3D Viewer

Cấu trúc không gian 3 chiều của phân tử C₂H₆ và H₂SO₄

– GV chia lớp thành 6 nhóm và giao nhiệm vụ cho các nhóm:

1. Hiển thị cấu trúc phân tử dưới dạng 3D của CH₄, NH₃, H₂O trong phần mềmChemsketch (mỗi nhóm có 1 máy tính đã cài phần mềm Chemsketch)

2. Dùng đất nặn và que nối đã chuẩn bị sẵn để mô phỏng lại cấu trúc phân tử dưới dạng 3D của CH₄, NH₃, H₂O.

* Thực hiện nhiệm vụ: HS tham gia hoạt động, thảo luận nhóm để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Ghi chép lại các thao tác tiến hành.

* Báo cáo, thảo luận:

– GV chiếu sản phẩm của các nhóm và gọi đại diện 1 HS bất kì trong 1 nhóm bất kì lên bảng tóm tắt lại các bước thực hiện của nhóm mình.

– Các nhóm còn lại quan sát và nhận xét

* Kết quả, nhận định: GV đánh giá, kết luận và chốt kiến thức, cho các nhóm chấm sản phẩm chéo nhau.

Hoạt động 2.5: Chèn hình ảnh vào file word, powerpoint

a) Mục tiêu:

– Chèn được các công thức cấu tạo, công thức Lewis đã vẽ, hoặc các cấu trúc phân tử đã được hiển thị bằng 3D view vào các ứng dụng khác như word, powerpoint dưới dạng có thể chỉnh sửa được hoặc dưới dạng hình ảnh tĩnh.

b) Nội dung: Tự nghiên cứu, đàm thoại gợi mở để tìm hiểu cách chèn hình ảnh vào file word, powerpoint..

c) Sản phẩm: HS chèn được hình ảnh đã vẽ vào file word, powerpoint dưới dạng hình ảnh có thể chỉnh sửa và dưới dạng hình ảnh tĩnh.

d) Tổ chức thực hiện:

* Chuyển giao nhiệm vụ

– GV gợi mở: Có thể để đưa các hình ảnh đã vẽ sang file word hoặc powerpoint được không? Liệu hình ảnh đã chuyển sang có thể chỉnh sửa hay ở dạng tĩnh không thể chỉnh sửa?

* Thực hiện nhiệm vụ

– GV hướng dẫn HS tự nghiên cứu sách để tìm câu trả lời.

– HS nghiên cứu sách, ghi lại cách để chèn hình ảnh dưới dạng có thể chỉnh sửa và khi ở dạng ảnh tĩnh.

* Báo cáo, thảo luận

– GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả đã ghi nhận được.

(thực hiện trên máy tính của GV có kết nối với máy chiếu để cho các HS bên dưới quan sát).

– 1 HS nêu cách thực hiện

– 1 HS làm mẫu trên máy tính

– HS dưới lớp lắng nghe, quan sát, chỉnh sửa nếu cần. HS báo cáo kết quả.

– GV tổ chức cho các cặp HS thực hiện thêm để ghi nhớ thao tác.

– GV chiếu sản phẩm của các nhóm bất kì và gọi đại diện 1 HS trong nhóm đó lên bảng tóm tắt lại các bước thực hiện của nhóm mình.

* Kết quả, nhận định

– GV đánh giá ý thức tự giác của HS.

– GV chốt lại kiến thức

Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu:

– HS rèn lại các thao tác để vẽ được công thức cấu tạo và công thức Lewis, hiển thị được công thức 3D của một số chất

– Chèn các hình ảnh đã vẽ sang file word, powerpoint.

b) Nội dung: HS thực hiện theo nhóm, các nhóm trình bày sản phẩm, nhận xét rút kinh nghiệm.

c) Sản phẩm:

– Các công thức cấu tạo, công thức Lewis hiển thị 3D được chèn trong word, powerpoint dưới dạng có thể chỉnh sửa và dưới dạng ảnh tĩnh.

d) Tổ chức thực hiện:

* Chuyển giao nhiệm vụ

– GV hướng dẫn HS hoạt động nhóm (4-5 nhóm).

– GV tổ chức chia nhóm, giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm

Nhóm 1:

1. Vẽ CTCT, CT Lewis của C₄H₁₀, H₂CO₃.

2. Hiển thị các công thức trên dưới dạng 3D

3. Chèn công thức C₄H₁₀ sang file word dưới dạng có thể chỉnh sửa, công thức H₂CO₃ sang file powerpoint dạng ảnh tĩnh.

Nhóm 2:

1. Vẽ CTCT, CT Lewis của C₄H₈ (anken), HNO₃.

2. Hiển thị các công thức trên dưới dạng 3D

3. Chèn công thức C₄H₈ (anken) sang file word dưới dạng có thể chỉnh sửa, công thức HNO₃ sang file powerpoint dạng ảnh tĩnh.

Nhóm 3:

1. Vẽ CTCT, CT Lewis của C₄H₆ (butadiene), H₃PO₄.

2. Hiển thị các công thức trên dưới dạng 3D

3. Chèn công thức C₄H₆ sang file word dưới dạng có thể chỉnh sửa, công thức H₃PO₄ sang file powerpoint dạng ảnh tĩnh.

Nhóm 4:

1. Vẽ CTCT, CT Lewis của C₄H₆ (but-1-in), H₂SO₃.

2. Hiển thị các công thức trên dưới dạng 3D

3. Chèn công thức C₄H₆ sang file word dưới dạng có thể chỉnh sửa, công thức H₂SO₃ sang file powerpoint dạng ảnh tĩnh.

* Thực hiện nhiệm vụ

– Các nhóm HS thực hiện nhiệm vụ được giao.

* Báo cáo, thảo luận

– GV tổ chức cho HS các nhóm báo cáo kết quả

* Kết quả, nhận định

– GV tóm tắt lại nội dung bài học theo sơ đồ tư duy

– GV nhận xét, cho điểm các nhóm.

4. Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu:

+ Rèn luyện kĩ năng thực hành vẽ cấu trúc các phân tử

+ Phát triển năng lực hóa tin.

b) Nội dung: HS tự chọn bất kì 3 công thức hợp chất (khác công thức đã hướng dẫn trên lớp) để vẽ trên phần mềm sau đó xuất ra file word hoặc pp.

c) Sản phẩm: HS  báo cáo sản phẩm , kết quả thực hiện nhiệm vụ, HS khác cùng tham gia thảo luận.

d) Tổ chức thực hiện: GV hướng dẫn HS về nhà làm và hướng dẫn HS cách làm.

CÁC PHỤ LỤC (nếu có)

Bảng đánh giá cá nhân trong nhóm:

Họ và tên	Nhiệm vụ được phân công	Nhận xét, đánh giá
Hoàn thành hoạt động chuẩn bị cá nhân	Thực hiện nhiệm vụ theo phân công trong nhóm	Tham gia thảo luận nhóm, đóng góp ý kiến
HS1	Nhóm trưởng
HS2	Thư ký
HS3	Thành viên
HS4	Thành viên
HS…

 2) Thang đo giữa các nhóm với nhau:

Thang đánh giá

Mức 1: Đạt được 6 tiêu chí

Mức 2: Đạt được 5 tiêu chí (Đạt đủ các ý trong tiêu chí 2 và 3)

Mức 3: Đạt được 4 tiêu chí (trong đó phải đạt ít nhất 1 tiêu chí 2 hoặc 3)

Mức 4: Đạt được 3 tiêu chí trở xuống.

Tiêu chí	Mức độ
1	2	3	4
1. Nội dung trình bày
2. Cách trình bày 2a. Sử dụng ngôn ngữ nói phù hợp
2b. Sử dụng ngôn ngữ cơ thể phù hợp (tư thế, cử chỉ, điệu bộ…)
3. Tương tác với người nghe (nhìn, lắng nghe, đặt câu hỏi, gây chú ý, khuyến khích người nghe…)
4. Quản lí thời gian
5. Điều chỉnh hợp lí, kịp thời (Nội dung, cách trình bày, tương tác, thời gian)

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

Hoặc xem thêm giáo án hoá 10 cả năm, chuyên đề học tập và các loại kế hoạch tại

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề học tập hoá học 10

Giáo án chuyên đề hoá 10 Bài 8 Phòng chống cháy nổ

TÊN BÀI DẠY: PHÒNG CHỐNG CHÁY, NỔ

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC 

SỐ TIẾT: 2

I. MỤC TIÊU

1. Về năng lực

a) Nhận thức hóa học:

– Phân tích được dấu hiệu để nhận biết về những nguy cơ và cách giảm nguy cơ gây cháy, nổ; cách xử lí khi có cháy, nổ.

– Nêu được các nguyên tắc chữa cháy dựa vào các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng hóa học.

b) Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hoá học:

c) Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:

– Giải thích được vì sao lại hay dùng nước để chữa cháy (làm giảm nhiệt độ xuống dưới nhiệt độ cháy,…).

– Giải thích được lí do vì sao một số trường hợp không được dùng nước để chữa cháy (cháy xăng, dầu; đám cháy chứa hoá chất phản ứng với nước,…) mà lại phải dùng cát, CO₂…

– Giải thích được tại sao đám cháy có mặt các kim loại hoạt động mạnh như kim loại kiềm, kiềm thổ và nhôm… không sử dụng nước, CO₂, cát (thành phần chính là SiO₂), bọt chữa cháy (hỗn hợp không khí, nước và chất hoạt động bề mặt) để dập tắt đám cháy.

2. Về phẩm chất

 – Yêu nước: Tích lũy kiến thức về phòng chống cháy, nổ để giúp bản thân và tuyên truyền tới mọi người xung quanh cách phòng cháy chữa cháy để bảo vệ tài sản của cá nhân cũng như của nhà nước tránh hỏa hoạn có thể xảy ra.

– Nhân ái: Giúp đỡ mọi người trong những trường hợp cần thiết khi hỏa hoạn xảy ra.

– Chăm chỉ: Chăm chỉ làm việc nhóm, thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

– Trung thực: Thật thà, ngay thẳng trong kết quả làm việc nhóm.

– Trách nhiệm: Có tinh thần trách nhiệm cao để hoàn thành tốt nhiệm vụ được phân công, , có trách nhiệm với xã hội.

        II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

            1. Thiết bị: Tranh ảnhvề cháy nổ, tranh cổ động tuyên truyền phòng cháy, chữa cháy.

            2. Học liệu: Sách chuyên đề, tài liệu tham khảo về phòng cháy, chữa cháy, các video về phòng chống cháy nổ của EVN và VTV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Tiết	Hoạt động	Phương pháp/Kỹ thuật dạy học	Phương pháp/Công cụ đánh giá
1	1: Khởi động	Trò chơi ô chữ	Quan sát
2: Hình thành kiến thức mới 2.1.Chia nhóm, giao nhiệm vụ tìm hiểu dự án.	Dạy học dự án Kỹ thuật hợp tác	Quan sát
2.2. Thực hiện dự án (Hs thực hiện theo nhóm, ngoài không gian lớp học).	Dạy học dự án Kỹ thuật hợp tác	Quan sát Vấn đáp
2	2.3 Báo cáo kết quả thực hiện dự án.	Dạy học dự án	Quan sát Vấn đáp
2.4 Tổng kết dự án	Dạy học dự án	Quan sát
3.Luyện tập	Trò chơi xử lý tình huống: Ai nhanh hơn?	Quan sát
4.Vận dụng	Dạy học hợp tác	Sản phẩm học tập

1. HOẠT DỘNG KHỞI ĐỘNG

1.1. Mục tiêu: Kích thích hứng thú, tạo tư thế sẵn sàng học tập và tiếp cận nội dung bài học.

1.2. Nội dung: Tổ chức chơi trò chơi ô chữ, nêu vấn đề và dẫn dắt vào nội dung bài học.

1.3. Sản phẩm: Từ khóa “ phản ứng cháy nổ”

1.4. Tổ chức thực hiện: Tổ chức trò chơi ô chữ

Học sinh nào có đáp án nhanh nhất được trả lời.Nếu trả lời đúng thì được nhận một phần quà và có quyền chọn hàng ngang tiếp theo

Câu 1: Định nghĩa: Là nhiệt độ thấp nhất ở áp suất, khí quyển mà một chất hữu cơ hoặc vật liệu dễ bay hơi tạo thành lượng hơi đủ để bốc cháy trong không khí khi gặp nguồn phát tia lửa điện

Đáp án: Điểm chớp nháy

Câu 2. Định nghĩa : Là quá trình vận chuyển oxygen từ không khí bên ngoài vào các tế bào ở trong mô, và vận chuyển cacbonđioxit theo chiều ngược lại

Đáp án: Hô hấp

Câu 3: Phản ứng giải phóng năng lượng từ hệ thống ra môi trường xung quanh, thường ở dạng nhiệt. Đây là phản ứng gì?

Đáp án: Tỏa nhiệt

Câu 4: Định nghĩa : Trong vật lí, đại lượng đc chuyển đến  một đối tượng để thực hiện công hoặc làm nóng đối tượng là:

Đáp án: Năng lượng

Câu 5: Định nghĩa quá trình oxygen hóa nhanh chóng của một vật liệu trong phản ứng cháy, giải phóng ra nhiệt , ánh sáng và các sản phẩm phản ứng khác trong đó các chất kết hợp với oxygen từ không khí thường phát ra ánh sáng nhiệt và khói

Đáp án: Lửa

Câu 6: Định nghĩa đại lượng đặc trưng cho độ mất trật tự của một hệ nhiệt động

Đáp án: Entropy

Câu 7: Định nghĩa một chất lỏng dễ cháy có nguồn gốc từ dầu mỏ , được sử dụng chủ yếu làm nhiên liệu trong hầu hết các động cơ đốt trong

Đáp án: Xăng

Câu 8: Loại khí sản sinh ra trong quá trình hô hấp của sinh vật hoặc trong quá trình đốt cháy nhiên liệu

Đáp án: Cacbonic

Câu 9: Đây là một tính chất vật lý của chất có thể dùng thang đo Celius, thang đo Kelvin

Đáp án: Nhiệt độ

Câu 10: Dạng vật chất do vật phát ra hoặc phản chiếu trên vật, nhờ đó mát có thể cảm thụ và nhìn thấy vật đấy

Đáp án: Ánh sáng

Câu 11: Định nghĩa chất lỏng chuyển thành hơi ở lớp bề mặt

Đáp án: Bay hơi

Câu 12: định nghĩa nhiệt lượng mà hệ trao đổi trong quá trình đẳng áp

Đáp án: Enthalpy

Câu 13: Định nghĩa vụ nổ gây bởi các hạt bụi rắn có kích thước hạt nhỏ trong không khí

Đáp án: Nổ bụi

2. HOẠT DỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

2.1. Mục tiêu: Giúp học sinh tích cực, chủ động rút ra được kiến thức về phòng cháy, nổ.

2.2. Nội dung: 4 nhóm sẽ nghiên cứu 4 dự án : Poster bình chữa cháy mini, mặt nạ phòng độc, tập huấn kĩ năng phòng cháy chữa cháy, khảo sát tình hình ý thức của người dân địa phương về PCCC.

2.3. Sản phẩm: Học sinh nghiên cứu nội dung dự án của nhóm mình và thuyết trình trước lớp.

2.4. Tổ chức hoạt động học: Sử dụng phương pháp dạy học dự án

2.4.1. Chia lớp thành 4 nhóm thực hiện 4 dự án

Tên dự án	Bộ câu hỏi định hướng
Dự án 1: poster bình chữa cháy mini Nhiệm vụ: + nghiên cứu các nguồn phát sinh cháy nổ phổ biến + các loại bình chữa cháy hiện hành + poster cấu tạo bình chữa cháy mini	+ Các nguồn phát sinh cháy nổ phổ biến? + trên thị trường có những loại bình chữa cháy nào? Cấu tạo của chúng khác gì nhau? Tại sao phải phân thành nhiều loại bình chữa cháy?
Dự án 2: Mặt nạ phòng độc Nhiệm vụ + Nghiên cứu cách kiểm soát nguồn phát sinh gây cháy nổ + Tìm hiểu về các tác nhân gay tử vong trong đám cháy + Nêu thành phần hóa học của mặt nạ phòng độc sử dụng trong đám cháy + Tìm hiểu cách làm mô phỏng mặt nạ phòng độc tại nhà	+ cách kiểm soát nguồn phát sinh gây cháy nổ ? + Khi có hỏa hoạn xảy ra đâu là nguyên nhân chính khiến nạn nhân tử vong? + các loại khí độc sinh ra trong đám cháy là gì? Chúng có tác động như thế nào đến sức khỏe con người? + Cấu tạo của mặt nạ phòng độc dùng trong cứu hỏa? Nguyên lí nào giúp mặt nạ phòng độc bảo vệ con người khỏi tác nhân khí độc? +  Cách làm mặt nạ phòng độc đơn giản tại nhà
Dự án 3: Tập huấn kĩ năng phòng cháy chữa cháy Nhiệm vụ + Tìm hiểu về các loại đám cháy + Các biện pháp xử lí khi xảy ra cháy nổ + Tập huấn các kĩ năng khi xảy ra hỏa hoạn cho học sinh trong lớp?	+ Theo tiêu chuẩn về PCCC của Việt Nam phân ra bao nhiêu loại đám cháy? Đó là những loại nào? Các biện pháp xử lí tương ứng với từng loại đám cháy? +Nêu các kĩ năng cần thiết để thoát hiểm trong hỏa hoạn ? + Tổ chức tập huấn kĩ năng cho học sinh khác trong lớp?
Dự án 4: Khảo sát tình hình ý thức của người dân địa phương về PCCC Nhiệm vụ: + Tìm hiểu tình hình thực tế về PCCC ở địa phương + Khảo sát về phòng cháy chữa cháy của người dân + Thiết kế tờ rơi tuyên truyền , tranh ảnh cổ động	Khảo sát tính hình pccc tại đạ phương: + thông tin chung + kĩ năng về phòng cháy cữa cháy + các biện pháp an toàn trong pccc của hộ gia đình + thiết kế tờ rơi tuyên truyền, tranh ảnh cổ động về phòng chống cháy nổ

2.4.2. Dự đoán sản phẩm của dự án

Dự án 1: poster bình chữa cháy mini

+ nghiên cứu các nguồn phát sinh cháy nổ phổ biến

+ các loại bình chữa cháy hiện hành

Hiện nay, trên thị trường có hai loại bình chữa cháy được sử dụng rất nhiều làbình chữa cháy khí CO2 và bình chữa cháy dạng bột (dạng bột sẽ có hai loại bột là BC và ABC).

*Bình chữa cháy khí CO2.
– Cấu tạo:

– Đặc điểm:Các loại bình chữa cháy khí CO₂ có tác dụng làm loãng đám cháy, vì vậy các loại bình này không thể sử dụng được ngoài trời mà chỉ dùng trong nhà.
– Công dụng:Bình chữa cháy khí CO₂ chuyên sử dụng để chữa cháy chất lỏng (xăng, dầu, cồn), chữa cháy khí (methan, gas) và các thiết bị điện khi cháy.
– Phân loại:Phân loại theo trọng lượng thì trên thị trường có loại bình chữa cháy khí CO₂ 3kg, 5 kg là loại bình chữa cháy xách tay bên trong chứa khí CO₂-79⁰C được nén với áp lực cao, dùng để dập tắt các đám cháy nhỏ mới phát sinh: Đám cháy chất rắn, chất lỏng và hiệu quả cao đối với đám cháy thiết bị điện, đám cháy trong phòng kín, buồng hầm. Cách sử dụng và thao tác đơn giản thuận tiện, hiệu quả. Thêm một loại lớn hơn là bình chữa cháy xe đẩy 24kg cũng sử dụng tương tự.
Để nhận biết được các loại bình CO₂ thì trên thân bình thường ghi rõ CO₂ hoặc MT2, MT3, MT5.
– Nhược điểm:Do đặc tính CO₂ gây ngạt, nên cũng không thể bình để chữa cháy trong phòng kín có người ở.
Ngoài ra, khi CO₂ được phun ra sẽ có nhiệt độ rất lạnh là -73 độ C, vì vậy, người sử dụng không được phun trực tiếp vào người khác, hoặc cầm vào loa bình, vì sẽ bị bỏng lạnh.
Bình CO₂ cũng không được sử dụng để chữa các chất cháy mà trong đó có gốc là kim loại kiềm, kiềm thổ (như nhôm, chất nổ đen…), vì sẽ làm đám cháy mạnh hơn.
–  Cách sử dụng và nguyên lý chữa cháy:
Khi xảy ra cháy, xách bình CO₂ tiếp cận đám cháy, một tay cầm loa phun hướng vào gốc lửa tối thiểu là 0,5m còn tay kia mở khóa van bình. Khi mở van bình, do có sự chênh lệch về áp suất, CO₂ lỏng trong bình thoát ra ngoài qua hệ thống ống lặn và loa phun chuyển thành dạng như tuyết thán khí, lạnh tới -79⁰C. Khi phun vào đám cháy CO₂ có tác dụng làm loãng nồng độ hỗn hợp hơi khí cháy, đồng thời làm lạnh vùng cháy dẫn tới triệt tiêu đám cháy.
*Bình chữa cháy dạng bột.
– Cấu tạo.

– Đặc điểm:Các loại bình chữa cháy dạng bột rất đa dạng, trên thị trường có nhiều loại khác nhau, để chữa các vật liệu cháy có đặc tính khác nhau, được ký hiệu lần lượt là A (chữa cháy chất rắn), B (chữa cháy chất lỏng), C (chữa cháy chất khí) và D hoặc E (chữa cháy điện).
Ví dụ, nếu bình ghi BC sẽ dập được đám cháy chất lỏng hoặc chất khí, bình ABC dập được ba loại cháy là chất rắn, lỏng, và khí. Riêng loại ABCE có thể chữa cháy cả thiết bị điện.
Đặc điểm nổi bật của loại bình bột là khi dập xong đám cháy dễ bùng phát lại, do đó người dập lửa phải kiểm tra kỹ.
– Công dụng:Tuỳ vào từng loại, mỗi loại bình chữa cháy có thể dập tắt được các đám cháy chất rắn, lỏng, khí cháy, đám cháy điện và thiết bị điện mới phát sinh.
Bột chữa cháy không độc, không dẫn điện, có hiệu quả cao; thao tác sử dụng bình đơn giản, dễ kiểm tra, dùng để chữa cháy những đám cháy nhỏ, mới phát sinh.
– Phân loại:Bình chữa cháy dạng bột được sản xuất theo trọng lượng, có các loại bình 8kg, 2kg và 1kg. Các loại bình chữa cháy dạng bột thường nhận biết bằng các ký hiệu như MFZ, MFZL hoặc BC, ABC.
– Nhược điểm:Các loại bình bột tuyệt đối không được dùng để phun vào các thiết bị điện tử, thiết bị công nghệ cao như máy tính, vì bột có thành phần muối, sẽ làm hư hại thiết bị.
– Cách sử dụng:* Đối với loại xách tay: Khi có cháy xảy ra xách bình tới gẩn địa điểm cháy. Lắc xóc bình từ 3-4 lần để bột tơi, giật chốt hãm kẹp chì, chọn đầu hướng gió hướng loa phun vào gốc lửa. Giữ bình ở khoảng cách 1,5 m tuỳ loại bình, bóp van bình để bột chữa cháy phun ra, khi khí yếu thì tiến lại gần và đưa loa phun qua lại để dập tắt hoàn toàn đám cháy.
* Đối với bình chữa cháy xe đẩy:
– Đẩy xe đến chỗ có hỏa hoạn, kéo vòi rulo dẫn bột ra, hướng lăng phun bột vào gốc lửa.
– Giật chốt an toàn (kẹp chì), kéo van chính trên miệng bình vuông góc với mặt đất.
– Cầm chặt lăng phun chọn thuận chiều gió và bóp cò, bột sẽ được phun ra.
Khi mở van (tuỳ từng loại bình có cấu tạo van khoá khác nhau thì cách mở khác nhau) bột khô trong bình được phun ra ngoài nhờ lực đẩy của khí nén (nén trực tiếp với bột hoặc trong chai riêng) qua hệ thống ống dẫn. Khi phun vào đám cháy bột có tác dụng kìm hãm phản ứng cháy và cách ly chất cháy với ôxy không khí, mặt khác ngăn cản hơi khí cháy tiến vào vùng cháy dẫn đến đám cháy bị dập tắt.
*Bọt Foam chữa cháy 
        Bọt Foam chữa cháy thông dụng có hai loại : Foam chữa cháy AFFF và ARC 
– Foam ARC (alcohol-resistant concentrate) là chất bọt mà sẽ tạo ra một màn nhấy trên mặt phẳng của loại nhiên liệu không hòa tan.
– Foam AFFF( water- based) là chất bọt mà sẽ tạo ra một màn sương phủ  trên mặt phẳng của nhiên liệu có hydrocarbon.
       Bọt Foam chữa cháy được tạo bởi 3 thành phần chính đó là : nước, bọt cô đặc và không khí, Nước được trộn với bọt cô đặc, tạo thành một dung dịch foam. Bọt foam có đặc tính là có tính bền, chứa đầy không khí, có tỷ trọng nhỏ hơn dầu, xăng, hoặc nước. . Dung dịch Foam này lại được trộn với không khí (hút không khí) để tạo ra một loại bọt chữa cháy có đủ tính năng, sẵn sàng phun lên bề mặt vật gây cháy và dập tắt cháy.
   Bọt Foam chữa cháy được ứng rộng rãi nhất trong hệ thống chữa cháy bằng bọt Foam dành cho các kho xăng cây dầu lớn. Hoặc các công ty có nguy cơ cháy cao nên thường dùng hệ thống bọt Foam chữa cháy này. Hiện nay có 4 loại bình bọt Foam chữa cháy dạng nhỏ: Bình bọt foam mini 500ml, 1000ml, 9L và 35L. 

Dự án 2: Mặt nạ phòng độc tại nhà

– Cách kiểm soát nguồn phát sinh gây cháy nổ

–  Các tác nhân có thể gây tử vong trong đám cháy

  + Kiến trúc đổ sập

  + Nhiệt độ ngọn lửa cao gây bỏng

  +  Khí độc: Trong một vụ cháy, có rất nhiều loại khí độc vô cùng nguy hiểm được sinh ra trong khói của đám cháy như CO, CO2, amoniac, axit hữu cơ… trong đó CO và CO2 là nguyên nhân chính gây tử vong. Trong nhiều vụ hỏa hoạn, nạn nhân tử vong do ngộ độc khí dẫn đến suy hô hấp.

Khi hít phải quá nhiều loại khí này, nạn nhân có thể bị ngộ độc cấp tính. Ngoài ra, các loại khí này cũng khiến cơ thể tiêu hao nhiều thể lực vì thiếu oxy, do đó nạn nhân chết trong các vụ cháy phần nhiều là do cố gắng vùng vẫy trong cơn hoảng loạn.Khói khí độc sinh ra trong đám cháy gây cản trở tầm nhìn, gây kích ứng mắt làm nạn nhân mất phương hướng rất khó khăn cho việc thoát nạn và công tác cứu người bị nạn trong các đám cháy

– Mặt nạ phòng độc

  + Mặt nạ phòng độc là loại mặt nạ che kín mũi & miệng, có gắn phin lọc để chống khí độc hoặc tấm lọc để chống bụi, virus.

 + Có 2 loại

Theo độ che phủ: Mặt nạ nửa mặt (che mũi, miệng) và mặt nạ nguyên mặt (có kính che toàn bộ vùng mặt)

Theo số phin lọc: Mặt nạ 1 phin và mặt nạ 2 phin

  + Cấu tạo mặt nạ phòng độc

Trọn bộ gồm: Mặt nạ + phin lọc (mùi, độc) + tấm lọc (bụi, virus)

– Cách thức khử độc của phin lọc

Than hoạt tính là than được xử lý ở dạng đặc biệt, có nhiều lỗ rỗng nên hấp phụ cực tốt.
Khi khí độc gặp than hoạt tính sẽ bị hấp phụ tại đây và oxy hóa. Chỉ còn không khí sạch đi vào tiếp.

– Cách làm mặt nạ phòng độc tại nhà

Nhóm quay video về cách làm ặt nạ phòng độc tại nhà bằng chai nhựa

 Dự án 3: Tập huấn kĩ năng phòng cháy chữa cháy

– Phân loại đám cháy

       Đám cháy có nhiều loại và được phân ra theo các chữ cái sau

Tên đám cháy	Vật liệu bị cháy
Đám cháy loại A	Chất rắn bao gồm gỗ, giấy, vải, rác và vật liệu thông thường khác
Đám cháy loại B	Chất lỏng dễ cháy như xăng dầu, sơn,…
Đám cháy loại C	Các thiết bị điện và các đám cháy liên quan tới điện
Đám cháy loại D	Kim loại và hợp kim dễ cháy
Đám cháy loại E	Khu vực bếp núc (đối với dầu hay chất béo động thực vật)

– Các biện pháp xử lí khi xảy ra cháy nổ

  Bước 1: Bình tĩnh xử lý khi xảy ra cháy nổ

       Cần xác định nhanh điểm xảy ra cháy.

       Nhanh chóng đưa ra các giải pháp để chữa cháy, chống cháy.

   Bước 2: Báo động cho mọi người xung quanh biết bằng cách nhanh nhất

       Hô hoán mọi người thông báo cho nhau.

       Nhấn nút chuông của hệ thống báo cháy…

   Bước 3: Lập tức ngắt điện toàn khu vực bị cháy

     Dùng các dụng cụ như kìm điện, ủng, găng tay cách điện để cắt cầu dao điện, ngắt attomat toàn khu vực bị cháy.

  Bước 4: Báo ngay cho lực lượng Phòng cháy chữa cháy bằng cách gọi điện thoại tới số 114

  Bước 5: Sử dụng các phương tiện chữa cháy có sẵn để dập tắt đám cháy

     Bình bột chữa cháy, bình chữa cháy khí CO2, ….

     Mền chữa cháy, cát,…

     Nước (tránh dùng nước chữa cháy khi chất cháy là dầu, xăng,… )

     Nếu có vòi chữa cháy và lăng trụ phun nước thì nhanh chóng kéo vòi và phun vào đám cháy.

 Bước 6: Cứu những người bị nạn, những người có khả năng thoát được đám cháy

 Bước 7: Di chuyển các tài sản, hàng hóa lưu động và các chất dễ cháy ra nơi an toàn

    Tạo khoảng các chống cháy lan.

Dự án 4: Khảo sát tình hình ý thức của người dân địa phương về PCCC

Phiếu khảo sát tình hình thực tế phòng cháy chữa cháy tại địa phương

PHIẾU KHẢO SÁT THỰC HIỆN PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY

TRONG HỘ GIA ĐÌNH

    Quý vị thân mến

Với mong muốn tìm hiểu thực trạng về PCCC trong hộ gia đình để ó những giải pháp hiệu quả thiết thực hơn, chugs tôi mong nhận được sự chia sẻ của mọi người

A.Thông tin chung

Họ và tên:

Địa chỉ:

Hộ gia đình gồm:……………thành viên

Số điện thoại:……………………….

Nhà ở của bạn thuộc loại

Biệt thự  □         nhà cấp 1 □           nhà cấp 2  □      nhà cấp 3  □     nhà tạm  □    căn hộ chung cư □

B. Tổng quan về kĩ năng PCCC

Câu 1: Bạn đã từng được tập huấn kĩ năng xử lí khi xảy ra hỏa hoạn chưa

Đã từng nhiều lần  □          đã từng 1 lần   □          chưa từng   □

Câu 2: Tên các đơn vị, các nguồn thông in giúp bạn có kĩ năng về PCCC

Mạng xã hội □     trường học □     tivi  □       báo giấy □    cơ quan  □    sách vở □     bạn bè□

Nguồn khác:…………………………………………………………………

Câu 3: bạn đã từng chứng kiến bao nhiêu vụ hỏa hoạn trong thực tế

…………………………………………………………………..

Câu 4: theo bạn có bao nhiêu loại đám cháy, tên ?

…………………………………………………………………………………………………..

Câu 5: Bạn có đủ bình tĩnh khi xử lý hỏa hoạn không?

Rất bình tĩnh  □            Bình tĩnh □             Hoảng loạn □       Rất hoảng loạn □

Câu 6: Bạn nghĩ những khu vực nào nên có các biện pháp phòng cháy chữa cháy

stt	Nhận định	Mức độ
1	2	3	4
1	Hộ gia đình
2	Chung cư cao tầng
3	Doanh ngiệp
4	Trường học
5	Bệnh viện
6	Ý kiến khác……….

Câu 7:  Bạn nghĩ kiến thức về PCCC sẽ giúp ích gì cho bạn

stt	Nhận định	Mức độ
1	2	3	4
1	Giảm thiểu thương vong
2	Giảm thiểu khả năng xảy ra rủi ro hỏa hoạn
3	Giảm thiểu thiệt hại về tài sản khi xảy ra hỏa hoạn
4	Bảo vệ an toàn ho bản thân
5	Giáo dục kiến thức về PCCC cho thành viên khác
6	Ý kiến khác……….

Câu 8: Bạn nghĩ đâu là lí do người dân ít tiếp cận kiến thức về PCCC

stt	Nhận định	Mức độ
1	2	3	4
1	Mất thời gian
2	Mất nhiều công sức tiền bạc cho buổi tạp huấn
3	Kiến thức khô khan nhàm chán
4	Dù có biết cũng không thực hiện dược vì nguy hiểm
5	Ít có môi trường tuyên truyền thực hành
6	Ít đàu sách báo về PCCC
7	Giáo dục phổ thông chưa áp dụng giảng dạy
8	Không thiết thục vì hiếm khi xảy ra hỏa hoạn
9	Ý kiến khác……….

C. Về việc ứng dụng các biện pháp phòng cháy chữa cháy trong hộ gia đình

Câu 9: Nhà ở của bạn có lối thoát hiểm khi xảy ra sự cố không

Có nhiều lối  □                   Có một lối □                       Không có lối nào □

Câu 10: Gia đình bạn có phương tiện chữa cháy không

 Có □                     Không □

Câu 11: Gia đình bạn có kiểm tra hệ thống điện và bếp ga không

Nhiều hơn một lần mỗi tháng □

Một lần mỗi tháng  □

Khoảng ba tháng 1 lần  □

Khoảng 6 tháng 1 lần □

Khoảng hơn 6 tháng 1 lần  □

Khi nào hỏng mới kiêm tra □

Chưa từng kiểm tra □

Ý kiến khác ……………………………………………………

Câu 12: Gia đình bạn có sử dụng hệ thống báo cháy không

Có □                      Không □

Câu 13: Theo bạn khu dân cư của bạn có khả năng xảy ra hỏa hoạn không

Nguy cơ thấp □

Nguy cơ cao  □

Không có nguy cơ □

Ý kiến khác  ………………………………………………………

Xin chân thành cảm ơn ý kiến chia sẻ của quý vị

– Một số tranh cổ động

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

3.1. Mục tiêu: Giúp học sinh vận dụng kiến thức đã học để có thể xử lý một số tình huống đơn giản có thể gặp trong cuộc sống.

3.2. Nội dung

Câu hỏi tình huống	Đáp án
Tình huống 1: Theo em khi có cháy xảy ra chúng ta cần phải giữ mình ở vị trí thấp sát sàn nhà vì sao	Vì oxygen nặng hơn không khí nên chúng ta sẽ ít hít phải khí độc hơn khi sát sàn nhà
Tình huống 2: Có nên dùng nước để dập tắt 1 đám cháy do chập điện mà chưa tắt nguồn điện hay không	Không do nước tự nhiên dẫn được điện
Tình huống 3: Tại sao trong các vụ cháy số người chết vì ngạt nhều hơn vì bỏng ?	Do trong các vụ cháy có sinh ra các khí độc như CO gây ngộ độc
Tình huống 4:Tại sao không dùng nước để dập tắt đám cháy bằng xăng dầu? đối với đám cháy này ta nên làm thế nào?	– Xăng dàu  nhẹ hơn nước và không tan trong nước nổi lên trên nên vừa không cách li với không khí lại không có tác dụng giảm nhiệt độ mà lửa vẫn cháy tiếp đám cháy lan rộng hơn – Nên dùng cát, bình cứu hỏa để dập tắt.

3.3. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh, học sinh sử dụng sơ đồ tư duy để tự tổng hợp lại.

3.4. Tổ chức hoạt động: Giáo viên sử dụng trò chơi “Ai nhanh hơn” tạo không khí hào hứng cho học sinh trả lời câu hỏi tình huống.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

4.1. Mục tiêu: Giúp học sinh vận dụng kiến thức đã học có thể sáng tạo ra các sản phẩm để tuyên truyền cho mọi người xung quanh về phòng chống cháy, nổ.

4.2. Nội dung

Tổ chức các nhóm trong lớp tham gia cuộc thi “ Không cháy nổ- hạnh phúc của mọi nhà”

Các nhóm làm tập san tuyên truyền về phòng chống cháy nổ gồm các mẩu truyện tranh, các tình huống, các hình vẽ…. trình bày trên giấy A4.

4.3. Sản phẩm: Tập san tuyên truyền về phòng chống cháy nổ của 4 nhóm.

4.4. Tổ chức thực hiện: Giao cho các nhóm học sinh hoàn thành nhiệm vụ về nhà.

O2 Education gửi các thầy cô link download giáo án

Hoặc xem thêm giáo án hoá 10 cả năm, chuyên đề học tập và các loại kế hoạch tại

Tổng hợp giáo án và các chuyên đề học tập hoá học 10