Category: TỔNG HỢP

SKKN Một số biện pháp giúp học sinh lớp 10 học tốt môn Đá cầu trường THPT

ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
Hoạt động Giáo dục thể chất trong nhà trường có vai trò hết sức quan
trọng, giúp học sinh phát triển một cách toàn diện về đức, trí, thể, mỹ….Bên
cạnh đó, còn giúp các em hiểu được một số kiến thức, kỹ năng cơ bản để tập
luyện, giữ gìn sức khỏe, nâng cao năng lực, góp phần rèn luyện nếp sống lành
mạnh, tác phong nhanh nhẹn, thói quen tự giác tập luyện Thể dục thể thao. Giáo
dục thể chất là một hình thức giáo dục chuyên biệt cùng với các hoạt động giáo
dục khác (đạo đức, thẩm mỹ….) góp phần giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ.
Đá cầu là nội dung chính trong chương trình Giáo dục thể chất của các
trường Trung học phổ thông. Thông qua môn học này giáo dục rèn luyện cho học
sinh học sinh sự nhanh nhẹn, khéo léo, dẻo dai, khả năng tư duy sáng tạo, tâm lý
vững vàng, tự tin, quyết đoán… , đồng thời làm cho không khí trong nhà trường
thêm tươi vui, lành mạnh, sôi nổi. Tuy vậy, trong quá trình giảng dạy môn Đá
cầu tôi thấy trong các tiết học nhiều emchưa tích cực nên không thực hiện được
mục tiêu cơ bản trong chương trình học. Vậy làm như thế nào để học sinh yêu
thích môn thể thao Đá cầu và đá cầu đúng kỹ thuật là vấn đề vô cùng có ý nghĩa
nhằm thực hiện được mục tiêu môn học; rèn luyện sức khỏe, thể lực cũng như
phát triển trí tuệ của học sinh.
Với lý do trên tôi đã lựa chọn đề tài: ‘‘Một số biện pháp giúp học sinh lớp
10 học tốt môn Đá cầu trường THPT An Phúc’’ mong muốn là giúp học sinh đạt
kết quả cao môn Đá cầu và các tiết học trở nên sôi nổi, hấp dẫn hơn. Đặc biệt là
trang bị cho các em học sinh lớp 10 trường tôi phương pháp, kỹ năng đá cầu,
giúp cho các em hoàn thành mục tiêu môn học; thực sự yêu thích môn Đá cầu nói
riêng và môn Thể dục nói chung; đồng thời phát hiện thêm học sinh có năng
khiếu tạo nguồn bồi dưỡng để các em tham gia kỳ thi học sinh giỏi Thể dục thể
thao hằng năm.
2
II. MÔ TẢ GIẢI PHÁP
1. Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến: Thực trạng dạy và học môn
Đá cầu trường THPT An Phúc.
Trên cơ sở nghiên cứu đề tài giúp học sinh học tốt môn Đá cầu, hoàn thành
tốt nội dung chương trình môn học, tạo nguồn bồi dưỡng đội tuyển nhà trường.
Tôi đã tiến hành khảo sát để tìm ra nguyên nhân học sinh học chưa tốt môn Đá
cầu.
Bảng 1.A. Kết quả khảo sát về sự hứng thú của học sinh đối với môn
Đá cầu.

Bạn hứng thú với môn Đá cầu vì:	Kết quả
Số lượng	Tỉlệ
Rèn luyện sức khỏe, phát triển các tố chất và sự khéo léo.	51/62	82,26%
Giúp bạn có thêm kiến thức.	49/62	79,03%
Thú vị.	27/62	43,55%
Hình thức học tập hấp dẫn.	30/62	48,39%
Cầu dễ mua, ở đâu cũng có thể chơi được.	48/62	77,42%
Yêu thích giáo viên.	32/62	51,61%
Lý do khác.	26/62	41,94%

Nhận xét: Số học sinh yêu thích môn Đá cầu chiếm 62,0 % (62 phiếu chỉ
chọn trả lời phần A) – đây là con số đáng mừng. Trong đó:
3
– Đa số học sinh cho rằng môn Đá cầu giúp các em rèn luyện sức khỏe,
phát triển các tố chất và sự khéo léo (82,26 %) và giúp các em có thêm kiến thức
(79,03 %).
– Tuy nhiên, đó là đánh giá về mặt chất lượng kiến thức. Về mặt phương
pháp: chỉ có 48,39 % học sinh cho rằng hình thức học tập các em được tiếp cận
trên lớp là hấp dẫn; 43,55 % học sinh đánh giá môn Đá cầu thú vị. Cá nhân tôi
cho rằng con số này còn thấp so với yêu cầu bộ môn.
Chúng ta cùng xem xét bảng khảo sát dưới đây để thấy còn lí do gì khác
khiến học sinh không hứng thú với môn Đá cầu.
Bảng 1.B. Kết quả khảo sát về sự hứng thú của học sinh đối với
mônĐá cầu:

Bạn không hứng thú đối với môn Đá cầu vì	Kết quả
Số lượng	Tỉ lệ
Là môn phụ, không đánh giá điểm.	38/38	100 %
Hình thức học tập trên lớp không hấp dẫn.	25/38	65,79 %
Không có thời gian.	7/38	18,42%
Không hữu ích.	5/38	13,16 %
Không thích vận động	12/38	31,58 %
Không thích giáo viên.	0/38	0,0 %
Phụ huynh không thích cho chơi thể thao.	11/38	28,95%
Lý do khác.	9/38	23,69 %

4
Nhận xét: Số phiếu đánh giá không hứng thú với môn Đá cầu là 38,0 %
(38 phiếu chỉ chọn trả lời phần B). Trong đó:
– Đáng lưu tâm là 100 % học sinh (cả 38 phiếu) đều cho rằng là môn phụ,
không đánh giá điểm. Đây chính là thực trạng chung tại hầu hết các trường phổ
thông và là cái khó của giáo viên nên thời gian các em đầu tư cho mônThể dục
nói chung và môn Đá cầu nói riêng không nhiều, đòi hỏi giáo viên phải tìm tòi
áp dụng các hình thức học tập tích cực, hấp dẫn mới có thể thu hút được các em.
– Nếu như phần trên, chỉ có 30/62 phiếu cho rằng hình thức học tập hấp
dẫn – đồng nghĩa với 32/62 phiếu đánh giá ngược lại, thì đến đây, cùng với con
số 25/38, cá nhân tôi kết luận: 57/100 phiếu (57,0 %) không hứng thú với các
hình thức hoạt động trên lớp.
Bảng khảo sát dưới đây sẽ cho chúng ta biết thái độ, tâm trạng của học
sinh trong giờ học Đá cầu như thế nào.
Bảng 2. Kết quả khảo sát về thái độ, tâm trạng của học sinh trong giờ
học Đá cầu:

Thái độ, tâm trạng của học sinh trong giờ học đá cầu	Kết quả
Số lượng	Tỉ lệ
Quan tâm, hứng thú với các hoạt động.	45/100	45,0 %
Không hứng thú nhưng vẫn thực hiện .	47/100	47,0 %
Uể oải, mệt mỏi, không muốn tập.	8/100	8,0 %
Ý kiến khác.	0/100	0,0 %

Nhận xét:
– Chỉ có 45,0 % học sinh quan tâm, hứng thú với các hoạt động; trong khi
tới 47,0 % học sinh không quan tâm với hoạt động trên lớp và đặc biệt 8% học
5
sinh uể oải, mệt mỏi, không muốn tập.Như vậy, qua bảng khảo sát này, chúng ta
thấy đa số học sinh còn thụ động trong giờ học.
Trong những năm giảng dạy khối 10 khi dạy nội dung Đá cầu tôi nhận
thấy:
*Thuận lợi:
– Đá cầu là môn học mà học sinh được học từ cấp tiểu học nên học sinh
làm quen với cầu từ rất sớm.
– Trong các cuộc thi học sinh giỏi Thể dục thể thao, Hội khỏe phù đổng
các cấp môn Đá cầu là nội dung thi đấu chính thức nên ít nhiều được các thầy cô
cấp Tiểu học, Trung học cơ sở quan tâm, bồi dưỡng.
– Một số học sinh rất thích chơi đá cầu và thường đá cầu trong những giờ
giải lao giữa tiết học.
– Cơ sở vật chất – thiết bị dạy học tương đối bảo đảm do quả cầu dễ làm
các em có thể tự làm dụng cụ cho bản thân.
*Khó khăn
– Trình độ của các em không đồng đều: Học sinh nằm trong đội tuyển Đá
cầu của các trường trung học cơ sở đa phần các em cảm giác cầu tốt, biết thực
hiện những kĩ thuật đá cầu cơ bản. Số học sinh còn lại các em có cảm giác cầu
yếu, không biết thực hiện các động tác, thậm trí tâng cầu cũng rất yếu.
– Thái độ học môn Đá cầu của các em trong giờ Thể dục chưa tốt: Bên
cạnh một số em hăng say tập luyện, thực hiện rất tốt bài tập, còn có nhiều em tập
cho có, cho hết giờ.
– Hiện nay nhiều bậc phụ huynh muốn con học tốt hoặc theo phong trào
cho con học văn hóa rất nhiều, không tạo điều kiện cho các em tham gia các buổi
hoạt động ngoại khóa rèn luyện thể dục thể thao vì nghĩ học thể dục khiến cho
các em mệt mỏi không học được các môn văn hóa. Vì thế không khuyến khích
6
các em tham gia luyện tập các môn Thể dục thể thao ở trường cũng như ở nhà
nên khả năng vận động của các em nói chung và khả năng thực hiện các kỹ thuật
của môn Đá cầu là yếu.
Qua các bảng khảo sát và kinh nghiệm thực tế của bản thân tôi nhận thấy
nguyên nhân dẫn đến kết quả học môn Đá cầu chưa cao là do:
– Các em chưa thực sự yêu thích môn Đá cầu.
– Hình thức học tập trên lớp chưa hấp dẫn.
– Học sinh cho là môn phụ, không đánh giá điểm, không phải thi nên
không cần học.
– Chưa được tập luyện thường xuyên.
– Phụ huynh, học sinh nhận thức chưa đúng về tầm quan trọng của tập
luyện TDTT nói chung và môn Đá cầu nói riêng.
Là giáo viên, đồng thời mới nhận nhiệm vụ phụ trách đội tuyển Đá cầu thi
học sinh giỏi Thể dục thể thao, bản thân tôi luôn trăn trở và suy nghĩ làm sao để
học sinh học tốt môn Đá cầu?
2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến:
2.1. Xu hướng phát triển của môn Đá cầu.
Môn Đá cầu là một môn thể thao dân tộc nằm trong hệ thống thi đấu
các môn thể thao của quốc gia.Trong ngành Giáo dục, Đá cầu là môn học
GDTC trong nhà trường nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục, đào tạo con người
phát triển toàn diện, đây là phương tiện giáo dục thể chất và giải trí có giá trị.
Đá cầu được đưa vào chương trình học chính thức của các cấp học ở Việt
Nam.
Chính vì vậy mà môn Đá cầu không những được các ngành, các cấp
quan tâm mà đặc biệt là được Uỷ ban TDTT đầu tư và định hướng phát triển
cả về bề rộng lẫn chiều sâu…
7
Đặc biệt là môn Đá cầu lần đầu tiên được Ban tổ chức thống nhất đưa
vào chương trình thi đấu của SEAGAMES tổ chức tại Việt Nam vào cuối
năm 2003.
Như vậy, từ chỗ chỉ là một trò chơi trong dân gian rồi trở thành một
môn thể thao dân tộc và từ đó cho đến nay môn Đá cầu đã không ngừng phát
triển, nó đã không thể thiếu được trong hệ thống thi đấu các môn thể thao của
quốc gia cũng như trên thế giới.
2.2. Ý nghĩa và tác dụng của môn Đá cầu đối với người tập.
2.2.1. Phát triển về thể hình.
Nằm trong hệ thống các phương tiện Giáo dục thể chất, cũng như nhiều
môn thể thao khác, Đá cầu được coi là môn thể thao có giá trị lớn để phát
triển thể chất và sức khỏe con người đặc biệt dành cho lứa tuổi thanh thiếu
niên. Tập luyện đá cầu một cách khoa học, đúng phương pháp sẽ giúp cho cơ
thể phát triển toàn diện, cân đối.
2.2.2. Phát triển sức khỏe và các tố chất thể lực.
Khi đá cầu đòi hỏi người tập phải vận động toàn thân như : Di chuyển,
tâng cầu, đỡ cầu, đá cầu tấn công, chuyền cầu, cứu cầu v.v.., hai chân phải
nhanh nhẹn, hoạt động tích cực, mắt phải tập trung quan sát, phán đoán
đường cầu trên toàn sân để đưa ra quyết định khi tiếp xúc với cầu bằng kĩ
thuật nào để có hiệu quả cao nhất.
Khi thực hiện các kĩ thuật đá cầu đòi hỏi sự chính xác rất cao, vì đế quả
cầu thì nhỏ, tốc độ bay của quả cầu lại rất nhanh.Do đó chỉ cần mắc sai sót là
bị mất điểm. Mặt khác khi chơi đá cầu, người chơi không chỉ sử dụng đôi
chân mà còn phải sử dụng cả đầu, ngực để phối hợp một cách khéo léo khi xử
lý các đường cầu khác nhau ….
Trong thi đấu, ngoài thi đấu đơn còn có thi đấu đôi, thi đấu ba người.
Nên đòi hỏi cácVĐV phải biết phối hợp ăn ý với nhau thông qua các chiến
8
thuật lúc thi đấu.Đồng thời mọi người chơi đá cầu phải có khả năng bao quát
xử lý các tình huống hết sức nhạy cảm, chính xác và thông minh thì mới đem
lại kết quả tốt.Vì vậy, đá cầu đòi hỏi người tập phải có kĩ thuật, chiến thuật
hoàn chỉnh và phải có sức khoẻ và thể lực tốt, tức là phải có các tố chất sức
nhanh, sức mạnh, sức bền và sự khéo léo.Đặc biệt sức bền chuyên môn phải
được phát triển tốt, bởi trong một trận đấu đá cầu khi trình độ của các VĐV
tương đương nhau thì VĐV nào có thể lực và có sức bền chuyên môn tốt hơn
sẽ là người quyết định kết quả của trận đấu.
Trong quá trình tập luyện và thi đấu đá cầu, người tập không ngừng
hình thành và củng cố các kĩ thuật động tác, các phản xạ có điều kiện, nhằm
tăng cường khả năng phối hợp giữa hệ thần kinh trung ương với các cơ quan
vận động, các cơ quan nội tạng trong cơ thể để xây dựng các kĩ năng, kĩ thuật
động tác, tiến tới hình thành kĩ xảo động tác.Để đạt được điều này người chơi
đá cầu phải tiến hành tập luỵên thường xuyên, liên tục có hệ thống, khoa học
và hợp lý. Với phương châm: Luyện tập – thích ứng – phát triển.
Chính vì vậy, tuỳ từng đối tượng mà sử dụng khối lượng vận động một
cách hợp lí, phù hợp với khả năng tiếp thu của họ. Đối với người tập đá cầu,
khi đã tập luyện tích cực gần tới sức chịu đựng tối đa thì nó sẽ kích thích tác
dụng tới các hệ thống cơ quan như: Hệ thần kinh, hệ hô hấp, hệ tuần hoàn, hệ
vận động…Bởi vì khi thực hiện khối lượng vận động của bài tập đá cầu, cơ
quan vận động của người tập phải hoạt động tích cực dẫn đến sự tiêu hao
năng lượng lớn trong quá trình hoạt động. Đồng thời với sự tiêu hao năng
lượng này là nhu cầu cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động…Từ đó dẫn
đến hàng loạt các phản ứng hoá học, sinh học… xảy ra trong cơ thể người tập.
Khi vận động với khối lượng càng lớn trong thời gian càng dài thì quá trình
ôxi hoá các axit amin, quá trình phân huỷ các ATP nhằm cung cấp năng
lượng và thải các chất cặn bã ra ngoài càng phức tạp.
9
Luyện tập đá cầu một cách khoa học sẽ giúp cho hệ hô hấp phát triển,
dung tích sống tăng lên, tần số hô hấp giảm, tạo thuận lợi cho cơ thể vận
động tốt trong cả thời kỳ ưa khí và yếm khí.
Đối với hệ tuần hoàn, thông qua luyện tập có hệ thống và khoa học sẽ
làm cho tim thích ứng với khối lượng vận động cao, khả năng giãn nở của các
mao mạch tốt hơn, thuận lợi cho việc cung cấp vận chuyển năng lượng cho cơ
thể hoạt động trong thời gian dài, đồng thời cũng rút ngắn được thời gian hồi
phục sau thời gian vận động.
Trong quá trình tập luyện đá cầu còn giúp cho người tập rèn luyện và
phát triển cơ quan thị giác, bởi do đặc thù dụng cụ tập là quả cầu nhỏ, tốc độ
khi bay nhanh. Do đó người tập đá cầu phải tập trung quan sát mới phán đoán
chính xác được điểm rơi của quả cầu để thực hiện các kĩ thuật, chiến thuật
của mình.
Ngoài các tác dụng nêu trên, tập luyện môn Đá cầu thường xuyên còn
giúp cho người tập có được thể hình phát triển cấn đối, đặc biệt là hệ thống
cơ quan vận động như : cơ, xương, khớp và dây chằng… thường xuyên được
tôi luyện, giúp cho người tập bước vào những ngày học tập và làm việc mới
một cách thuận lợi hơn.
2.2.3.Đá cầu giúp giáo dục phẩm chất đạo đức, ý chí
Tập luyện và thi đấu TDTT nói chung và đặc biệt là môn Đá cầu nói
riêng (đặc thù của môn Đá cầu trong thi đấu mang tính đối kháng rất cao,
nhất là trong thi đấu đá đơn),đòi hỏi người tập phải có sự nỗ lực khổ luyện,
có ý chí, có nghị lực, có quyết tâm cao thì mới mong có kết quả tốt. Muốn
dành được thắng lợi trong thi đấu, trước tiên người tập phải thắng được chính
bản thân mình bằng sự cần cù chịu khó, linh hoạt sáng tạo, khắc phục khó
khăn trong sinh hoạt, với đồng đội phải đoàn kết, tương trợ giúp đỡ lẫn nhau
trong luyện tập cũng như thi đấu.
10
2.2.4.Giao lưu xã hội và giải trí.
Con người không ngừng tìm kiếm sự thỏa mãn cho bản thân. Trong cuộc
sống, đá cầu đem lại sự đam mê, thích thú cho các lứa tuổi khác nhau, ở bất cứ
tuổi nào con người cũng có thể tham gia chơi đá cầu.
Với tính phổ cập cao và quy mô phát triển rộng khắp, đá cầu đã dần trở
thành phương tiện giáo dục thể chất hữu hiệu. Ở đá cầu đỉnh cao, hoạt động thi
đấu trở thành điểm thu hút được sự quan tâm của nhiều người, nhiều tầng lớp
xã hội. Việc quảng bá, giới thiệu làm mới hình ảnh sẽ đạt hiệu quả cao khi biết
sử dụng hoạt động thi đấu đá cầu làm phương tiện giao lưu xã hội. Đá cầu trở
thành chiếc cầu giao lưu nối gần những cách biệt không chỉ về lĩnh vực địa lý,
mà với cả các lĩnh vực như kinh tế, chính trị, văn hóa…là cơ hội để tìm hiểu,
học hỏi, trao đổi mọi vấn đề của xã hội với nhau.
2.3. Các biện pháp thực hiện
Trong quá trình công tác, giảng dạy bộ môn, tôi đã áp dụng một số biện
pháp sau góp phần nâng cao chất lượng môn Đá cầu:
2.3.1. Biện pháp 1: Tạo hứng thú cho học sinh khi học môn Đá cầu.
Muốn học sinh học tốt môn Đá cầu, điều đầu tiên và quan trọng nhất mà
người giáo viên phải làm được đó là tạo hứng thú cho học sinh để học sinh yêu
thích môn học, lấy đó là động lực cố gắng phấn đấu, luyện tập đạt kết quả tốt.Để
tạo hứng thú tôi thực hiện:
– Chỉ ra ý nghĩa, tác dụng của môn Đá cầu.
– Chỉ cho học sinh xem những đoạn clip hay về kỹ thuật đá cầu, các trận
thi đấu quốc gia, quốc tế hay vào thời gian hợp lí.
– Phần khởi động chung, trò chơi và phần thả lỏng cho học sinh tập ghép
với nhạc.
11
-Trong quá trình giảng dạy, khi giới thiệu kỹ thuật mới tôi thường kết hợp
giữa làm mẫu phân tích động tác kết hợp với dùng tranh ảnh.
– Lồng ghép trò chơi vào các tiết học làm tăng sự hứng thú cho học sinh,
giúp học sinh tăng cường thể lực, kỹ thuật động tác.
– Phát huy tính tích cực của học sinh
Tiết học cuối trước khi diễn ra chủ đề và sau mỗi tiết học của chủ đề, tôi
thường giao nhiệm vụ cho học sinh về nhà làm bài tập theo nhóm, chuẩn bị
bàitrước với mục đích là phát huy tính tự học, tự nghiên cứu của học sinh, đến
lớp giáo viên giảng bài, phân tích kỹ thuật… học sinh sẽ nhanh hiểu bài hơn.
Ví dụ 1: Ở tiết học cuối trước khi vào chuyên đềĐá cầu tôi chia lớp thành 4
nhóm về nhà nghiên cứu, có sản phẩm buổi học sau báo cáo.
Câu 1:Môn Đá cầu ở Việt Nam được hình thành và phát triển từ đâu?
Thời kỳ nào trò chơi đá cầu ở Việt Nam chuyển thành môn thể thao Đá cầu?
Câu 2: Ý nghĩa và tác dụng của môn Đá cầu đối với người tập?
Câu 3: Thành tích nổi bật của đá cầu Việt Nam trong những năm qua?
Câu 4: Quy luật bay của quả cầu trong không gian?
Ví dụ 2: Giờ sau học luật Đá cầu thì bài tập về nhà của giờ trước
Nhóm 1: Trình bày kích thước, sân, lưới?
Nhóm 2: Trình bày luật Đá cầu đúng?
Nhóm 3: Trình bày lỗi đá, đỡ cầu?
Nhóm 4: Trình bày lỗi phát cầu?
12
– Ngoài ra, trong mỗi giờ học tôi thường biểu dương những em học sinh
có kỹ thuật tốt, những em học sinh đã có sự tiến bộ về mặt ý thức cũng như kỹ
thuật từ đó khơi lên niềm ham muốn của học sinh là mình cũng được như các
bạn.
– Cho học sinh thay đổi nhau đấu tập, làm trọng tài:
Trong hoạt động thể thao nói chung và đá cầu nói riêng, thi đấu là một
biện pháp không thể thiếu được trong công tác giảng dạy. Thông qua thi đấu,
học sinh mới thể hiện được đầy đủ nhất những năng lực chuyên môn của bản
thân, những kĩ năng kĩ năng kĩ xảo đã tiếp thu được trong quá trình học tập.
Mặt khác thông qua thi đấu học sinh còn được nâng cao kĩ thuật, chiến thuật,
thể lực. Đồng thời thi đấu còn bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cho học sinh như:
tính kiên trì, nhẫn lại, biết khắc phục khó khăn không ngừng phấn đấu vươn
lên.
Cho học sinh đấu tập, làm trọng tài đã rèn luyện cho các em bản lĩnh tự
tin, tác phong nhanh nhẹn, giúp học sinh nắm chắc hơn phần luật,biết vận dụng
linh hoạt các điều luật đã học vào xử lý tình huống trên sân.
Tổ chức thi đấu Đá cầu còn được coi là một hình thức giải trí lành
mạnh,giải toả sự nhàm chán sau những giờ học kĩ thuật đơn lẻ. Qua đó tạo
hứng thú cho các em trong quá trình học tập môn học.
2.3.2. Biện pháp 2: Giảng dạy kỹ thuật một cách tỉ mỉ, sử dụng những hình
ảnh trực quan sinh động.
Khi phân tích kỹ thuật động tác tôi thường giải thích sao cho ngắn gọn,
chính xác mà dễ hiểu, giúp các em nắm được từng phần kỹ thuật động tác, tạo
điều kiện cho các em tiếp nhận bài tập chính xác về mặt kỹ thuật. Thường thì
khi phân tích động tác tôi kết hợp chỉ dẫn, làm động tác mẫu và cho học sinh
xem tranh ảnh, đoạn clip về kỹ thuật để các em dễ hình dung kỹ thuật động tác,
13
đồng thời nhấn mạnh yếu lĩnh của động tác qua đó nhằm củng cố kỹ năng, kỹ
xảo động tác, tránh được những sai sót dễ mắc phải cho các em trong tập luyện.
Khi dạy Đá cầu cho các em học sinh lớp 10 tôi nhắc lại một số kỹ thuật cơ
bản và phân tích dạy cho các em một số kỹ thuật sau đây:
*Cách cầm cầu:
Tay cầm cầu(cùng với chân đá) cao ngang thắt lưng và cách người
khoảng 0,3m, để cầu trên ngón tay 3 và 4, bàn tay ngửa khum lại để đỡ cầu, tay
không cầm cầu co tự nhiên.
*Điểm tiếp xúc của cầu trên bàn chân
Trong môn Đá cầu, điểm tiếp xúc quả cầu mà người ta thường dùng là
mubàn chân, đùi, má trong, má ngoài, ngực,… cách sử dụng thì mỗi người một
cách. Nhưng cho dù đá theo kiểu nào thì cũng đều bắt đầu từ những kỹ thuật cơ
bản. Khi kỹ thuật cơ bản đã hình thành, có khả năng khống chế cầu rồi mới phát
huy được các kỹ thuật, chiến thuật của mình trong tập luyện, thi đấu.
Trước khi bước vào dạy những kỹ thuật cơ bản tôi chỉ cho học sinh
những điểm tiếp xúc của cầu trên cơ thể để các em nắm rõ trong quá trình các
em luyện tập.
Ví dụ: Chỉ cho học sinh biết đâu là mu bàn chân, má trong bàn chân,
mángoài bàn chân, mũi bàn chân, đùi….
* Các kỹ thuật di chuyển.
Di chuyển ngang (thường được dùng trong đá đơn)
Tư thế chuẩn bị:Đứng hai chân rộng bằng vai, gối hơi khuỵu, trọng lượng
cơ thể dồn lên hai chân. Lưng hơi cong tự nhiên, mắt dõi theo cầu.
Động tác: Di chuyển bằng bước chéo. Khi di chuyển sang phải, chân trái
bước lên trước – sang phải 1 bước, tiếp theo bước chân phải sang phải, rồi cứ
14
như thế đến vị trí cần đến. Khi di chuyển sang trái thì thực hiện các bước di
chuyển theo chiều ngược lại.
Di chuyển bước trượt: Khi di chuyển sang phải thì chân phải bước sang
ngang một bước, chân trái bước tiếp theo sau đến sát chân phải. Cứ di chuyển
liên tục như vậy đến vị trí cần đến. Qúa trình di chuyển mặt vẫn hướng về lưới
để theo dõi cầu.Khi di chuyển sang trái thì ngược lại.
Di chuyển chéo(thường được sử dụng trong đá đơn và đá đôi)
Tư thế chuẩn bị: Đứng hai chân rộng bằng vai, gối hơi khuỵu, trọng
lượng cơ thể dồn lên hai chân. Lưng hơi cong tự nhiện, mắt dõi theo cầu.
Động tác: Khi di chuyển chéo người tập cần sử dụng các bước chạy
thường bằng nửa bàn chân trước, hai chân thay đổi nhau bước luân phiên liên
tục cho đếnvị trí quy định (cầu rơi).
Di chuyển tiến lùi(thường được sử dụng trong đá đơn và đá đôi)
Tư thế chuẩn bị: Đứng hai chân rộng bằng vai, gối hơi khuỵu, trọng lượng
cơ thể dồn lên hai chân. Lưng hơi cong tự nhiện, mắt dõi theo cầu.
Động tác:Khi di tiến người tập thực hiện các bước chạy thường đến vị trí
cần đến. Khi lùi, hai chân cũng thực hiện luôn phiên, liên tục các bước lùi đến vị
trí cần đến, thân trên hơi ngửa, trọng tâm cao, bước dài.
* Kỹ thuật tâng “búng” cầu.
Được sử dụng trong phòng thủ để đỡ những quả cầu rơi xa và thấp sát mặt
sân, cách người từ 1 – 2m, do đối phương bỏ nhỏ.
Tư thế chuẩn bị: Đứng chân thuận sau, chân kia trước. Hai chân trùng gối
trọng tâm cơ thể hơi thấp, lưng hơi khom, hai tay buông tự nhiên để giữ thăng
bằng.
Động tác: Khi xác định được điểm rơi của cầu ở cách xa người, người
tập nhanh chóng chuyển trọng tâm cơ thể sang chân trước, chân sau (chân đá)
15
lướt nhanh ra trước, hướng về phía cầu rơi. Lúc này người ngả về sau, chân đá
gần như duỗi thẳng hết, mu bàn chân duỗi để tiếp xúc với cầu. Khi cầu rơi cách
sân khoảng 20cm đồng thời với việc gập nhanh bàn chân, để mu bàn chân tiếp
xúc với cầu. Nhờ lực bật như “búng” cầu, mà cầu bay thẳng đứng 2 đến 3m. Sau
khi mu bàn chân tiếp xúc với cầu, chân đá đưa nhanh về tư thế chuẩn bị để lần
đá tiếp theo sang sân đối phương.
* Kỹ thuật chuyền cầu bằng mu bàn chân.
Tư thế chuẩn bị:Hai chân đứng rộng bằng vai, mũi chân thuận đặt sau
gótchân trước khoảng 1/2 bàn chân, chạm đất bằng nửa bàn chân, hai đầu gối
hơi khuỵu, hai tay tự nhiên, trọng tâm cơ thể dồn vào chân trước.
Động tác: Khi chuyền cầu trọng tâm cơ thể chuyển về phía trước, chân
sau (chân chuyền cầu) lăng nhanh về trước, duỗi, lăng cẳng chân và mũi bàn
chân theo hướng chuyền cầu để tiếp xúc cầu ở mu bàn chân (tầm cao khoảng từ
40 – 50cmso với mặt đất. Sau khi tiếp xúc, cầu bay theo vòng cung về hướng
định chuyền. Chân đá dừng lại và thu về vị trí chuẩn bị để di chuyển đến vị trí
thích hợp.
2.3.3. Biện pháp 3: Phân loại học sinh trong quá trình giảng dạy.
Trong giờ học, ngoài việc hướng dẫn học sinh học và tập luyện những
động tác cơ bản của môn học tôi còn luôn chú ý quan sát để phân loại học sinh:
Học sinh có năng khiếu, có khả năng thực hiện tốt các động tác, học sinh không
có năng khiếu và học sinh có vấn đề về sức khoẻ.Sau đó, tôi sẽ phân chia tập
luyện theo nhóm khả năng của học sinh. Nhóm năng khiếu có yêu cầu về thực
hiện động tác cao hơn,sau khithực hiện tốt các động tác, kĩ thuật cơ bản trêntôi
giớithiệu thêm cho các em các kĩ thuật trong chương trình dạy học giảm tải để
học sinh tự như tập: đá cầu tấn công bằng mu bàn chân, kĩ thuật phát cầu thấp
chân nghiêngmình… Nhóm không có năng khiếu sẽ tập theo bài tập riêng làm
sao để các em có thể thực hiện được các kỹ thuật cơ bản. Đối với nhóm học sinh
16
không có năng khiếu này tôi quan tâm, theo dõi và sửa sai thường xuyên để các
em có thể thực hiện được các kĩ thuật cơ bản như tâng “ búng” cầu, chuyền cầu
bằng mu bàn chân.
Ví dụ: Khi học sinh không thực hiện được động tác tâng “búng” cầu tôi
sẽhướng dẫn lại kĩ thuật cho các em, chỉ cho các em điểm cầu sẽ tiếp xúc trên
mu bàn chân, sau đó hướng dẫn các em tâng cầu như sau:
– Chân thuận sẽ tập tâng cầu trước, tung cầu lên mắt theo dõi khi cầu rơi
xuống ở mức phù hợp thì đưa chân lên đỡ, ban đầu có thể sẽ thấy mỏi hoặc có
thể không đỡ kịp cầu nhưng dần sẽ thấy quen và cảm thấy cầu bay chậm lại. Lúc
đầu tập tâng cầu bằng chân thuận từng quả một sau đó bắt lại cầu, cứ như vậy
khi tăng dần 2 quả, 3 quả liên tiếp, sau đó là nhiều nhất có thể. Cuối cùng cho
tập tâng hai chân như phương pháp trên.
Với cách hướng dẫn như vậy tôi nhận thấy sau 1 tuần các em đã có thể
thực hiện được đúng yêu cầu kỹ thuật động tác như mong muốn.Khi học sinh đã
có thể thực hiện được các động tác cơ bản rồi thì mới để các em kết hợp các
động tác nhằm giữ cầu tốt hơn để phát triển các kỹ năng khác trong đá cầu.
Trong lớp,học sinh có sức khoẻ không tốt thì tôichỉ yêu cầu các em tập
tương đối đúng động tác và lượng vận động của các em cũng nhẹ hơn nhiều
lượng vận động của các em bình thườngtrong lớp.
2.3.4.Biện pháp 4: Giáo viên tích cực bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ.
Qua bảng khảo sát ta thấy nhiều em không hứng thú với các hoạt động ở
trên lớp. Bản thân giáo viên cũng cần phải nhìn nhận lại trách nhiệm của mình
và bồi dưỡng chuyên môn ở mọi mặt.
– Mỗi giáo viên cần phải thường xuyên rèn luyện các kỹ thuật động tác thị
phạm một cách thật chuẩn, bởi hình mẫu ban đầu bao giờ cũng để lại ấn tượng
sâu sắc cho học sinh và học sinh bắt chước theo.Trong quá trình tập luyện của
17
học sinh, bản thân tôi có tham gia tập luyện cùng, khi đó học sinh rất phấn khởi,
hăng hái tập luyện cùng giáo viên.
– Nâng cao năng lực chuyên môn, vận dụng phương pháp giáo dục tích
cực, lấy học sinh làm trung tâm thực hiện chuyển quá trình giáo dục thành tự
giáo dục, vận dụng linh hoạt các phương pháp giảng dạy như: Trực quan, sử
dụng lời nói, tập luyện, sửa sai, trò chơi, thi đấu, trình diễn, sử dụng nguyên tắc
đối xử cá biệt, phù hợp với sức khỏe của học sinh.
Ví dụ: Trong phương pháp cũ, ở mỗi tiết học đều có phần củng cố gọi học
sinh nên thực hiện, sau đó học sinh quan sát sửa sai rút kinh nghiệm. Sau khi
được tập huấn về chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 tôi đã áp dụng
phương pháp thi đua, trình diễn rất hiệu quả.
– Đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học, cân đối giữa hoạt động tập
thể lớp, hoạt động nhóm nhỏ và cá nhân.
2.3.5. Biện pháp 5: Thành lập câu lạc bộ Đá cầu trường.
– Một trong những nguyên nhân dẫn đến học sinh đá cầu chưa tốt là chưa
được tập luyện thường xuyên. Việc thành lập câu lạc bộ Đá cầu là việc làm cần
thiết tập trung những người yêu thích, đam mê môn Đá cầu thường xuyên tập
luyện, giúp cho các em có sân chơi lành mạnh.
Câu lạc bộ Đá cầu trường THPT An Phúc được thành lập đầu năm học
2020 – 2021 có nội quy, quy định cụ thể đặt dưới sự quản lý điều hành hoạt
động của nhóm Giáo dục thể chất. Câu lạc bộ thường xuyên tổ chức giao lưu, thi
đấu với các câu lạc bộ khác để nâng cao kĩ chiến thuật cho các thành viên trong
câu lạc bộ của mình. Đến thời điểm hiện tại câu lạc bộ đã đi vào ổn định, thu hút
nhiều học sinh tham gia và ngày càng kết nạp thêm nhiều thành viên từ 16 thành
viên ban đầu thành lập, đến nay câu lạc bộ đã có 48 thành viên

Xem bản đầy đủ trên google drive: TẠI ĐÂY

Các thầy cô cần file liên hệ với chúng tôi tại fanpage facebook O2 Education

Hoặc xem nhiều SKKN hơn tại:  Tổng hợp SKKN luận văn luận án O2 Education

SKKN Một số kinh nghiệm tuyển chọn và huấn luyện nhảy cao lưng qua xà cho các vận động viên đổi tuyển học sinh giỏi TDTT các trường THPT

ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
Nhảy cao thuộc nhóm các môn nhảy, là một trong những nội dung cơ bản của môn
Điền kinh. Sử dụng chủ yếu năng lực của bản thân thông qua một số hình thức vận
động phù hợp với luật quy định trong thi đấu nhằm vượt qua mức xà ở độ cao khác
nhau.
Đây là môn thể thao có lịch sử lâu đời và được phát triển rộng rãi. Đặc biệt là môn
thể thao được tổ chức học tập trong các nhà trường phổ thông, trong đó đối với cấp
học trung học phổ thông (THPT) nhảy cao là nội dung bắt buộc trong chương trình
học môn Thể Dục lớp 10, 11.
Trong suốt quá trình hình thành và phát triển kỹ thuật qua xà trong nhảy cao đã 5 lần
biến đổi. Ngày nay kỹ thuật nhảy cao lưng qua xà được coi là kỹ thuật hiện đại nhất
và giúp cho vận động viên ( VĐV) đạt được thành tích cao nhất.
Hải Hậu là một huyện ven biển phía nam của tỉnh Nam Định có truyền thống hiếu
học, có phong trào văn hóa – văn nghệ – thể dục thể thao phát triển mạnh mẽ, đóng
góp nhiều VĐV cho các đội tuyển quốc gia, tiêu biểu như VĐV Nguyễn Thị Mến –
môn Điền Kinh; Đinh Quang Linh – môn Bóng Bàn đã từng dành được HCV
Seagames, các VĐV này đều xuất thân từ phong trào thể dục thể thao học đường,
được phát hiện và bồi dưỡng thông qua các kỳ Hội khỏe Phù Đổng (HKPĐ) huyện
Hải Hậu, HKPĐ tỉnh Nam Định.
Trong những năm qua đội tuyển Thể dục thể thao (TDTT) của các trường THPT
huyện Hải Hậu khi tham gia các giải thể thao học sinh ngành Giáo dục và Đào tạo
tỉnh Nam Định cũng như các kỳ HKPĐ tỉnh Nam Định đều giành được thành tích tốt,
xếp ở tốp đầu các trường THPT trong toàn tỉnh. Thành tích đó có được là sự đóng
góp của nhiều nội dung, trong đó môn nhảy cao luôn được coi là thế mạnh của các
nhà trường.
Để nâng cao hơn nữa thành tích của các VĐV nhảy cao khi tham gia các giải thi đấu
thể thao học sinh do Sở Giáo dục và Đào tạo Nam Định, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ
chức. Trong thời gian qua tôi đã nghiên cứu và áp dụng “Một số kinh nghiệm tuyển
2
chọn và huấn luyện nhảy cao lưng qua xà cho các VĐV đội tuyển học sinh giỏi TDTT
các trường THPT huyện Hải Hậu”.
Mục đích của sáng kiến này là góp phần làm cho phong trào tập luyện TDTT nói
chung và nội dung nhảy cao trong học sinh trong các trường THPT trên địa bàn
huyện Hải Hậu trở nên sôi nổi, thu hút được nhiều học sinh tích cực tham gia tập
luyện, rèn luyện sức khỏe, tăng cường thể chất…Đặc biệt việc áp dụng sáng kiến này
giúp cho bản thân và các đồng nghiệp tại các trường áp dụng sáng kiến nâng cao chất
lượng tuyển chọn và huấn luyện các em học sinh trong đội tuyển nhảy cao của các
nhà trường nói riêng, đội tuyển TDTT nói chung, hướng tới thành tích tốt tại các kỳ
thi thể thao học sinh. Đồng thời có thể là nguồn tư liệu bổ ích để các đồng nghiệp
khác tham khảo, áp dụng vào thực tế giảng dạy, huấn luyện, công tác bồi dưỡng
thường xuyên, cùng nhau nâng cao trình độ chuyên môn.
II. MÔ TẢ GIẢI PHÁP
1.Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:
Giải thể thao học sinh phổ thông là hoạt động diễn ra thường xuyên trong các năm
học do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức, ngoài ra cứ 4 năm 1 lần, tỉnh Nam Định lại
tổ chức HKPĐ cấp tỉnh nhằm phát triển phong trào tập luyện TDTT học đường đảm
bảo sự phát triển giáo dục một cách toàn diện, phát hiện các tài năng thể thao trong
lứa tuổi học sinh, bồi dưỡng, tham gia thi đấu các giải thể thao.
Trong các kỳ thi TDTT do Sở Giáo dục và Đào tạo Nam Định, UBND tỉnh Nam
Định tổ chức nhảy cao là một nội dung thi đấu chính thức trong môn Điền Kinh thu
hút được nhiều đơn vị, nhiều VĐV tham gia thi đấu. Tuy nhiên do kỹ thuật nhảy cao
khó, trình độ kỹ thuật thực hiện động tác của giáo viên khi giảng dạy và huấn luyện
nhảy cao còn hạn chế do hầu như toàn bộ các giáo viên giáo dục thể chất chưa được
học về kỹ thuật nhảy cao lưng qua xà trên các trường đào tạo. Tài liệu tham khảo cho
việc giảng dạy kỹ thuật nhảy cao lưng qua xà còn quá ít. Chưa có giáo viên trong các
cấp học trên địa bàn tỉnh Nam Định nghiên cứu và áp dụng các biện pháp, bài tập ứng
dụng trong việc giảng dạy, huấn luyện nội dung nhảy cao lưng qua xà.
Từ những yếu tố trên hiệu quả của công tác giảng dạy và huấn luyện nhảy cao
lưng qua xà không cao, thành tích của VĐV học sinh kém. Tại các giải thi đấu thể
thao học sinh trong các năm học trước chỉ có một vài trường THPT trong tỉnh có học
sinh tham gia thi đấu nhảy cao với kỹ thuật lưng qua xà như THPT Trần Hưng Đạo,
3
THPT Thịnh Long, THPT Nguyễn Huệ, THPT Nguyễn Khuyến, trong đó chủ yếu là
các học sinh đang tập luyệntại trung tâm huấn luyện TDTT tỉnh Nam Định.
2.Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
Sau khi sáng kiến “Một số kinh nghiệm tuyển chọn và huấn luyện nhảy cao lưng
qua xà cho các VĐV đội tuyển học sinh giỏi TDTT các trường THPT huyện Hải
Hậu” ra đời và đưa vào trải nghiệm thực tế trong công tác giảng dạy và huấn luyện đã
tạo được làn sóng tích cực trong các nhà trường. Tại HKPĐ tỉnh Nam Định lần thứ X
– Năm 2021 vừa qua, VĐV nhảy cao của các trường THPT trên địa bàn huyện Hải
Hậu đã đều áp dụng kỹ thuật lưng qua xà khi tham gia thi đấu, thành tích nhảy cao
được cải thiện rõ nét, mặc dù có nhiều VĐV học sinh lớp 10 mới tham gia tập luyện
kỹ thuật này.
Các em học sinh khi tham gia tập luyện rất hứng thú với kỹ thuật và các bài tập bổ
trợ của kiểu nhảy lưng qua xà, kỹ năng, kỹ xảo thực hiện động tác của giáo viên thể
chất và các em học sinh trong đội tuyển TDTTtrong các nhà trường phát triển mạnh
mẽ, hình thành tâm thế chuyên nghiệp hơn trong giảng dạy, tập luyện và thi đấu.
Đối với bản thân tác giả sáng kiến cảm thấy hứng thú, tự tin hơn trong các giờ
giảng dạy, huấn luyện, hiệu quả công tác nâng cao một cách rõ rệt. Đồng thời thông
qua sáng kiến của bản thân đã tác động nhiều đến tính sáng tạo trong công việc của
các đồng nghiệp, Sáng kiến là nguồn tư liệu bổ ích cho các đồng nghiệp trong các
trường THPT trên địa bàn huyện Hải Hậu và có thể áp dụng đạt hiệu quả cao đối với
giáo viên giáo dục thể chất trong toàn tỉnh.
4
NỘI DUNG CHÍNH CỦA SÁNG KIẾN
1.Một số vấn đề cơ bản về công tác tuyển chọn, huấn luyện tài năng thể thao và
áp dụng vào thực tế trong công tác tuyển chọn, huấn luyện đội tuyển học sinh
giỏi TDTT nói chung, huấn luyện nội dung nhảy cao nói riêng tại các trường
THPT huyện Hải Hậu.
1.1. Một số vấn đề cơ bản về công tác tuyển chọn tài năng thể thao:
Điểm mấu chốt của thành tích thể thao là sự kết hợp giữa tuyển chọn và huấn
luyện. Trong đó hệ thống tuyển chọn hoàn hảo là điều kiện đầu tiên để có thể có được
những vận động viên thể thao tài năng trong tương lai.
Về bản chất khoa học tuyển chọn và khoa học huấn luyện là một thể thống nhất có
mối quan hệ hết sức mật thiết. Mục đích của công tác tuyển chọn là nhằm dự đoán và
phát huy tiềm năng của con người, nâng cao hiệu quả khi huấn luyện TDTT. Ngược
lại hiệu quả của công tác huấn luyện lại không ngừng kiểm nghiệm và phản hồi về
cho công tác tuyển chọn, xác định lại công tác tuyển chọn có thành công, chính xác
hay không? Hai nhân tố này luôn song hành và có mối quan hệ tương hỗ, thúc lẫn
đẩy nhau.
Ngày nay với sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật, phương pháp tuyển chọn truyền
thống chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và sự đào thải tự nhiên đã không còn phù hợp
với nhu cầu của sự phát triển thể thao thành tích cao mà đòi hỏi mỗi người làm công
tác huấn luyện thể thao phải tìm tòi, học hỏi, áp dụng khoa học kỹ thuật để đánh giá
chính xác được sự phát triển năng lực vận động của con người. Qua đó tuyển chọn và
đưa vào huấn luyện nhằm đảm bảo chắc chắn những cá nhân được tuyển chọn và
huấn luyện sẽ đạt thành tích cao trong tương lai.
So với nhiều nước trên thế giới thể thao Việt Nam hoà nhập và phát triển tương
đối chậm do nhiều yếu tố lịch sử, khách quan. Chúng ta đã trải qua hai cuộc kháng
chiến trong suốt 30 năm gian khổ, sự ảnh hưởng nặng nề của thời kì bao cấp, sự phát
triển kinh tế chậm chạp trong thời kì cấm vận. Tới năm 1980 tại Thế vận hội Olimpic
Matxcơva, thể thao Việt Nam XHCN mới lần đầu tiên tham gia một kì Thế vận hội.
Tuy nhiên trong thời kì hội nhập đã có những bước tiến thần kỳ trong lĩnh vực thể
thao nói chung và lĩnh vực tuyển chọn tài năng thể thao nói riêng. Đó là thành tựu
của sự nỗ lực không ngừng của những người làm công tác TDTT trên cả nước. Thành
tựu đó được ghi dấu bởi tấm HCB của vận động viên Trần Hiếu Ngân ở Olimpic
Sydney – 2000 và Hoàng Anh Tuấn ở Olimpic Bắc Kinh – 2008, Hoàng Xuân Vinh 1
HCV, 1 HCB tại Olimpic Rio De Janeiro – 2016,đồng thời đã có nhiều vận động viên
5
đạt trình độ kiện tướng quốc tế. Đó là những kỳ tích, trong đó công tác nghiên cứu về
khoa học tuyển chọn thể thao có đóng góp rất lớn.
Với sự quan tâm của Đảng, Chính phủ, Nhà nước. Đặc biệt ngành TDTT, hệ
thống HLV – Giáo viên thể chất trong các nhà trường ngày càng nhận thức sâu sắc
được vai trò và ý nghĩa của công tác nghiên cứu khoa học về vấn đề tuyển chọn tài
năng nên sự phát triển của công tác này đã có những bước tiến quan trọng. Việc áp
dụng những tiến bộ của khoa học kĩ thuật đã cho ra nhiều kết quả nghiên cứu. Các
trung tâm thể dục thể thao đã đầu tư nhiều vào công tác nghiên cứu tìm ra những
hướng đi mới trong công tác tuyển chọn, việc trang bị máy móc hiện đại trợ giúp cho
công tác tuyển chọn cũng đã đem lại nhiều thành tựu, qua đó giúp cho công tác tuyển
chọn và đào tạo phát hiện nhiều vận động viên tài năng cho đất nước.
Những thành tựu trong công tác tuyển chọn và đào tạo vận động viên là rất lớn,
trong đó phải kể đến thành tựu đầu tiên đó là các nhà nghiên cứu đã đưa ra được định
nghĩa về năng lực thể thao.
Năng lực thể thao đã được con người bàn luận đến từ thế kỉ XVIII, XIX khi đó
người ta cho rằng năng lực thể thao là sự thiên định ở mỗi con người và coi đó là lực
lượng siêu nhân. Tuy nhiên trải qua quá trình nghiên cứu các nhà khoa học về tuyển
chọn đã đưa ra được quan điểm thống nhất về năng lực thể thao, đó là khả năng của
con người trong hoạt động thể thao. Khả năng này làm cho con người tập luyện có
hiệu quả cao và thi đấu đạt thành tích cao trong môn thể thao chuyên sâu. Ở một góc
độ hẹp hơn năng lực thể thao là sự phù hợp của những đặc điểm cá nhân với yêu cầu
môn thể thao. Trong đó khả năng là căn cứ vào cái có sẵn trong sự vận hiện tượng để
dự báo, tiên đoán sự phát triển trong tương lai.
Theo mức độ phát triển của năng lực người ta chia thành các cấp độ:
Năng lực là cái có sẵn, khi nó phát triển và mang ý nghĩa xã hội to lớn nó sẽ
chuyển thành cấp độ tài năng. Nói một cách khác tài năng là bước phát triển cao hơn
của năng lực.
Năng lực là cái dễ nhận biết bởi vì những biểu hiện đầu tiên của năng lực có thể
quan sát thấy trong những lần tham gia hoạt động hoặc các cuộc thi đấu vui chơi, thử
sức đầu tiên. Để phát triển năng lực các nhà nghiên cứu đã đưa ra 3 quan điểm, đó là
Năng lực Tài năng Thiên tài
6
quan điểm về năng lực di truyền, năng lực được đào tạo và quan điểm dung hoà
(quan điểm của những nhà tâm lý học Mác-xít).
Cơ sở phát triển của năng lực là đặc điểm cấu tạo đặc biệt của não
Ví dụ: Ai cũng có thể chơi bóng đá nhưng không nhiều người có thể chuyền
bóng, tạt bóng, đánh đầu, ghi bàn chính xác nhưCristiano Ronaldo. Cầu thủ này khác
với những người bình thường là trong tư duy của não có những năng lực đặc biệt về
bóng đá.
Tuy nhiên để chuyển từ năng lực thành tài năng là cả một quá trình phụ thuộc vào
nhiều yếu tố.
Bước phát triển cao hơn của tài năng là thiên tài. Khi đã trở thành thiên tài tức là
năng lực của con người phát triển một cách cao nhất. Đây là sự cá biệt và chỉ có một
số ít người đạt được. Trong lĩnh vực thể thao thiên tài là những người có thể tiếp cận
được tới danh hiệu kiện tướng quốc tế, có khả năng giành huy chương tại đại hội
Olimpic, có thể đạt và phá vỡ các kỷ lục thế giới.
Ví dụ: Trong môn cử tạ của thể thao Việt Nam có rất nhiều vận động viên tài
năng nhưng cho tới nay chỉ có thể có vận động viên Trần Lê Quốc Toàn, Thạch Kim
Tuấn và Hoàng Thị Duyên được coi là thiên tài trong môn thể thao này. Bởi vì chỉ có
những vận động viên này mới có khả năng tranh tài và giành được huy chương ở Thế
vận hội Olimpic với những vận động viên hàng đầu thế giới trong thời điểm hiện nay.
Con người chỉ có thể có năng lực thể thao ở một hoặc một số môn thể thao hoặc
nội dung nào đó trong một môn thể thao chứ không thể có năng lực trong tất cả mọi
môn thể thao.
Ví dụ: Vận động viên chạy ngắn chỉ có thể có năng lực ở các cự li ngắn, có thể
đạt huy chương ở các nội dung thuộc cự li ngắn chứ không thể vô địch cả chạy ngắn,
cả chạy bền, cả nhảy cao…. Hoặc một người không thể tham gia và đạt kết quả cao ở
thế vận hội Olimpic với cả Điền kinh, Bơi, Vật, Cầu lông, Cử tạ….
Như vậy chứng tỏ rằng người có năng lực thể thao không phải là siêu nhân, thần
thánh như những nhận định từ xa xưa.
Cùng với định nghĩa về năng lực thể thao, các nhà nghiên cứu đã đưa ra định
nghĩa về năng khiếu thể thao, tài năng thể thao.
Thành tựu nghiên cứu lớn tiếp theo của các nhà nghiên cứu về công tác tuyển
chọn tài năng thể thao là xây dựng nên hệ thống tuyển chọn thể thao. Quá trình tuyển
chọn thể thao được các nhà nghiên cứu xác định và chia ra làm 2 giai đoạn cụ thể:
+ Giai đoạn tuyển chọn định hướng
7
+ Giai đoạn tuyển chọn chọn lọc.
1.1.1 Giai đoạn tuyển chọn định hướng
Ở giai đoạn này các nhà nghiên cứu đã đưa ra các bước cần thiết khi thực hiện
công việc như sau:
– Sơ tuyển
– Dự tuyển
– Tuyển sinh vào các trường năng khiếu.
Khi thực hiện công việc sơ tuyển cần chú ý thu hút và xem xét năng lực vận động
của đối tượng cần tuyển, tổ chức tập luyện và thi đấu ban đầu để nhìn nhận và có
những đánh giá đầu tiên về tổng thể và bước đầu hình thành trong tâm trí của những
người làm công tác tuyển chọn về sự đánh giá, phân tích những đối tượng tuyển
chọn, dự báo và đưa ra những quyết định đầu tiên về tuyển chọn. Đối với công tác sơ
tuyển không cần thiết quá nhiều thời gian và kỹ lưỡng mà chủ yếu sử dụng phương
pháp quan sát sư phạm để đánh giá.
Sau khi tổ chức sơ tuyển các nhà tuyển chọn lập danh sách những đối tượng được
tham gia dự tuyển.
Dự tuyển là bước quan trọng trong công tác tuyển chọn định hướng. Trong công
việc này người tuyển chọn cần vận dụng tất cả những vấn đề có liên quan để tham gia
công việc từ kinh nghiệm thực tiễn trong công tác, sự tham khảo ý kiến đồng nghiệp,
cho đến việc áp dụng khoa học kĩ thuật hiện đại, sự hỗ trợ của máy móc thiết bị trong
công việc. Yêu cầu đầu tiên trong công tác này là phải thành lập hội đồng tuyển chọn
và phải thực hiện đúng quy trình tuyển chọn, thi tuyển. Phải nhìn nhận một cách
khách quan, công bằng, chính xác và thông qua ý kiến tập thể, có như vậy mới tuyển
chọn được những vận động viên tốt nhất để đào tạo.
Kết quả tuyển chọn sẽ được công bố, những đối tượng đạt yêu cầu sẽ chính thức
được đưa vào các trường năng khiếu thể thao để bắt đầu quá trình đào tạo bài bản.
Đây là bước quan trọng nhất trong giai đoạn tuyển chọn định hướng vì kết quả sẽ là
sự phản ánh chính xác các quá trình trước đó.
Ở giai đoạn này trẻ em sẽ được làm quen dần và tiếp thu những kĩ thuật ở một
môn thể thao nào đó theo thiên hướng của đối tượng đó. Sự sáng đẹp của viên ngọc
thô sẽ qua bàn tay của những người thợ, còn năng lực thể thao sẽ được phát triển và
thể hiện rõ dưới sự quan sát và giảng dạy của các giáo viên, huấn luyện viên.
Trong giai đoạn đào tạo tại các trường năng khiếu phải đặc biệt quan tâm đến vấn
đề lựa chọn môn chuyên sâu, thậm chí một nội dung chuyên sâu mà cá nhân đó có thể
8
phát triển tốt nhất. Đây là cốt lõi của vấn đề “Định hướng”, làm như vậy mới phát
huy tối đa được năng lực nổi trội của mỗi cá nhân
Ví dụ: Cùng một nhóm vận động viên trẻ tập điền kinh ở nội dung chạy cự li ngắn
sau khi quan sát, kiểm tra, đánh giá huấn luyện viên định hướng cho từng em một vào
nội dung cụ thể như 100m, 200m, 400m hoặc chạy vượt rào, tiếp sức….
Ở thời kì này tố chất vận động của cá nhân được thể hiện tương đối rõ tuy nhiên
chưa hẳn đã chính xác hoàn toàn. Nguyên nhân do nhiều yếu tố như hình thể chưa
phát triển hết, thể lực chưa hoàn hảo, kĩ thuật chưa thuần thục hoặc do đặc thù của
các nội dung khác nhau trong cùng một lứa tuổi biểu hiện chưa rõ ràng. Người huấn
luyện viên, giáo viên cần quan sát đánh giá và đưa ra những dự báo trên cơ sở khoa
học và kinh nghiệm thực tế để tránh loại sớm những tài năng thực sự nhưng phát triển
chậm.
Ví dụ:Đối với vận động viên chạy ngắn thường biểu hiện khả năng sớm hơn các
vận động viên ở cự li dài.
Một trong những đặc điểm nổi bật của phương pháp tuyển chọn trong giai đoạn
này là phải kiểm tra đánh giá sự phát triển năng lực thể thao qua từng năm, từng giai
đoạn huấn luyện. Những cá nhân không đạt tiêu chuẩn kiểm tra sẽ bị loại dần. Trải
qua một thời kì huấn luyện sơ bộ và chuyên môn hoá sâu, khi đã xác định được
những vận động viên có năng lực, có thể đạt được thành tích cao, có năng lực hoàn
thiện thể thao hiệu quả thì cần thiết phải đưa lực lượng này vào các trường chuyên
thể thao hoặc các trung tâm huấn luyện thể thao cấp cao để có đủ điều kiện huấn
luyện đạt thành tích cao.
Trong thời kì này đặc biệt chú ý tới thành tích thể thao, khả năng thích nghi với
lượng vận động lớn, tuổi sinh học, sự ổn định tâm lý trong tập luyện và thi đấu, ý chí
tiến thủ…..Ưu điểm của thời kì này là số lượng vận động viên còn ít cho nên dễ quan
sát, kiểm tra, phân tích đánh giá.
Đặc điểm cần lưu ý trong quá trình tuyển chọn định hướng là sự so sánh về mức độ
phát triển về mọi mặt của vận động viên triển vọng với modern của vận động viên
cấp cao. Triển vọng của vận động viên trẻ có liên quan rất nhiều với hoàn thiện tri
giác chuyên môn, tổ hợp đặc tính tâm sinh lý gắn với cảm giác thời gian, nhịp độ,
cảm giác dùng sức….Vì vậy ý nghĩa của các chỉ số tâm lí, nhân cách không ngừng
tăng lên. Vận động viên có triển vọng là những vận động viên có ý chí tiến thủ, khát
vọng chiến thắng, kiên trì tập luyện, quyết đoán và có tinh thần dũng cảm. Nên chú ý
tới những biểu hiện tự tin vào sức lực bản thân, vững vàng trong những tình huống
9
tập luyện và thi đấu quá căng thẳng, năng lực và nguyện vọng thi đấu. Đặc biệt đánh
giá cao những vận động viên có nhu cầu, nguyện vọng tập luyện với các đồng đội
mạnh hơn, thi đấu với những đối thủ có đẳng cấp cao hơn.
1.1.2 Giai đoạn tuyển chọn chọn lọc
Từ giai đoạn chuyên môn hoá sâu chọn lọc các vận động viên ưu tú đạt trình độ
caođể đào tạo các vận động viên đạt đẳng cấp kiện tướng quốc tế (Kiện tướng quốc tế
là các vận động viên đạt thành tích xếp hạng từ 1 đến 6 trong các kì Thế vận hội
Olimpic hoặc các giải đấu có tính chất quan trọng tương tự).
Mục đích cao nhất của giai đoạn này là chọn lọc để thành lập các đội tuyển quốc
gia tham dự các giải đấu lớn trên đấu trường quốc tế. Đặc điểm tuyển chọn của giai
đoạn này là các bước tuyển chọn đơn giản và dễ dàng hơn so với các bậc tuyển chọn
trước. Chỉ cần chọn lọc các vận động viên đạt thành tích cao ở các giải thi đấu để
tham gia đội tuyển quốc gia. Nói cách khác trong giai đoạn này chỉ cần chạm trổ
những hoa văn trên nền các viên ngọc sáng đã được mài giũa để tăng giá trị cho viên
ngọc đó mà thôi.
Trong giai đoạn tuyển chọn chọn lọc việc đánh giá phẩm chất nhân cách và tâm lí
vận động viên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, ở đây người giáo viên, huấn luyện viên
cần đánh giá sự ổn đinh tâm lí của vận động viên trong các tình huống thi đấu căng
thẳng, khả năng chịu đựng áp lực tâm lí lớn, kéo dài, kỹ năng huy động tổng sức lực,
sự ổn định tâm lí khi tập luyện với lượng vận động căng thẳng, năng lực kiểm tra
nhịp độ, tốc độ, sự phân phối sức lực, bản lĩnh thi đấu…
Quá trình tuyển chọn tài năng thể thao là sự đánh giá cao về tố chất vận động và
năng lực vận động của vận động viên, tinh thần tập luyện và thi đấu hết mình.
Mô hình tuyển chọn và đào tạo vận động viên ở Việt Nam
10
Những năm gần đây đã có những mô hình mới cho thấy hiệu quả trong công tác
tuyển chọn đào tạo tài năng thể thao và chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả cao hơn trong
công tác tuyển chọn và đào tạo so với mô hình chung hiện nay.
Ví dụ: Học viện bóng đá Hoàng Anh Gia Lai – JMC do câu lạc bộ bóng đá Hoàng
Anh Gia Lai liên kết với CLB Arsenal – Vương quốc Anh đã tiến hành tuyển chọn tài
năng bóng đá cho câu lạc bộ theo mô hình được tổng quát như sau:
Mô hình tuyển chọn cầu thủ bóng đá
của học viện bóng đá Hoàng Anh Gia Lai JMG

HKPĐ cấp cơ sở

Tuyển chọn vào các TT, trường nghiệp vụ tại các tỉnh, Thành phố

Tuyển chọnđội tuyển trẻ Quốc gia

Tuyển chọn về các TT huấn luyện
thể thao Quốc gia
11
Nhìn chung cơ bản giống các bước của mô hình tuyển chọn chung nhưng quá trình
thực hiện cụ thể và khoa học hơn.
– Công tác tuyên truyền: Tuyên truyền rộng rãi trên khắp cả nước bằng nhiều
kênh thông tin. Chi tiết về kế hoạch tuyển chọn (Yêu cầu về độ tuổi, nội dung tuyển
chọn, chế độ của học viên nếu được tuyển chọn, quá trình đào tạo sau khi tuyển chọn,
thời gian tuyển chọn….)
– Sơ tuyển: Tổ chức sơ tuyển tại các vùng miền, phân tích đánh giá lập danh
sách và thông báo cho những thí sinh được dự thi tuyển theo khu vực các miền.
– Tuyển chọn theo khu vực: Tổ chức thi tuyển dưới sự quan sát của các huấn
luyện viên uy tín, các chuyên gia nước ngoài bằng những test kiểm tra khoa học kết
hợp với những bài tập thô sơ, mang tính bản năng, lựa chọn ra những thí sinh ưu tú
có triển vọng nhất.
– Tập trung đào tạo: Tập trung các thi sinh lọt qua vòng thi tuyển về trung tâm
đào tạo của CLB, tập luỵên dưới sự hướng dẫn của các HLV, chuyên gia nổi tiếng
theo mô hình đào tạo chuyên nghiệp, có đánh giá kiểm tra và đào thải. Quá trình đào
tạo luôn được hỗ trợ bởi nguồn kinh phí dồi dào, với những điều kiện tốt nhất dành
cho học viên và sự hỗ trợ của các thiết bị hiện đại nhất.
Đây là một mô hình mang tính đột phá và chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả cao
bởi đây là một quá trình tuyển chọn đào tạo khép kín được đáp ứng tối đa các yêu cầu

Tuyên truyền về công tác tuyển sinh

Sơ tuyển

Tuyển chọn theo khu vực

Đào tạo tập trung
12
cần thiết. Nó phản ánh xu thế của thời đại, sức mạnh của công tác xã hội hoá và sức
mạnh của kinh tế trong tuyển chọn và đào tạo tài năng thể thao.
Tuyển chọn VĐV là tuyển chọn từ nhỏ, các nhân tài có các điều kiện bẩm sinh ưu
việt phù hợp với môn thể thao nào đó để tiến hành bồi dưỡng có hệ thống, có mục
đích nhằm đạt được những thành tích thể thao xuất sắc. Tuyển chọn nhằm kiểm tra
trực tiếp, căn cứ vào kết quả kiểm tra để đưa ra những dự đoán khả năng thể thao
thành tích cao trong tương lai. Nếu không dựa trên những cơ sở khoa học để tuyển
chọn thì công tác huấn luyện chỉ tốn công sức, kinh phí mà sẽ không đem lại kết quả.
1.2. Các phương pháp để tuyển chọn tài năng thể thao
Các phương pháp để tuyển chọn tài năng thể thao bao gồm: Phương pháp sư
phạm, tâm lí học, y sinh học. Sử dụng các phương pháp này để xác định phù hợp đặc
điểm cá nhân với yêu cầu của môn thể thao chuyên sâu. Trong đó cơ sở y sinh học là
phạm trù cơ bản của tuyển chọn VĐV.
1.2.1. Phương pháp quan sát sư phạm trong tuyển chọn tài năng thể thao
Giáo viên, Huấn luyện viên cần quan sát về ý chí tập luyện và thi đấu của VĐV, quan
sát và tổng kết thành tích trong tập luyện và thi đấu để tuyển chọn. Có thể sử dụng
test để đánh giá khả năng tiếp thu kĩ thuật (sử dụng chủ yếu trong giai đoạn chuyên
môn hoá sâu).
1.2.2 Phương pháp kiểm tra sư phạm
Phương pháp kiểm tra sư phạm thường được dùng để đánh giá về tố chất thể lực
qua các test sư phạm. Kiểm tra sư phạm là kiểm tra về khả năng thực hiện các kĩ xảo
vận động, kết quả kiểm tra này thông qua thành tích mà người được kiểm tra đạt
được qua các test.
1.2.3 Phương pháp quan sát và kiểm tra y học
Khi sử dụng phương pháp quan sát và kiểm tra y học, huấn luyện viên cần quan
sát sắc mặt, lượng mồ hôi, hiện tượng ói mửa, hiện tượng khó thở, mạch đập ngay
sau khi VĐV thực hiện lượng vận động lớn để theo dõi khả năng chịu đựng lượng
vận động…. Kiểm tra y học được tiến hành nhờ các thiết bị đánh giá chức năng sinh
lý của VĐV.
Sử dụng phương pháp kiểm tra y học với mục đích tìm hiểu về đặc điểm cấu trúc
và chức năng các cơ quan của cơ thể thông qua đó đánh giá được sự phát triển thể
chất của con người. Trong thể thao kiểm tra y học là nhằm đánh giá khả năng hoạt
động thể lực của VĐV, có 2 phương pháp kiểm tra y học:
13
+ Phương pháp kiểm tra y học ở trạng thái nghỉ bao gồm: Phương pháp thẩm vẩn,
quan sát, sờ nắn, gõ, nghe. Các chỉ tiêu cần kiểm tra bao gồm: Chiều cao đứng, chỉ số
cân nặng, chỉ số BMT.
+ Phương pháp kiểm tra chức năng của các cơ quan trong cơ thể: Đo dung tích
sống (VC), VO2max, chỉ số công năng tim, hồng cầu và huyết sắc tố, mạch và huyết
áp, chỉ số cấu trúc hình thái tim, các chỉ số chức năng tim, chỉ số chức năng thăng
bằng.
1.2.4 Phương pháp kiểm tra chức năng thần kinh tâm lý
Các phương pháp cơ bản, thông dụng trong kiểm tra chức năng thần kinh tâm lý là
các trắc nghiệm tâm lý từ đơn giản đến phức tạp. Cho phép gián tiếp đánh giá khả
năng tiếp thu kĩ thuật và các thuộc tính thần kinh của VĐV. Một số chỉ tiêu thông
thường như: Loại hình thần kinh, khả năng phản xạ, khả năng quan sát, cảm giác
dùng lực và cảm giác không gian, khả năng tập trung chú ý, năng lực xử lý thông
tin…
1.2.5 Phương pháp so sánh thông kê và phương pháp tính chỉ số
Phương pháp so sánh thông kê là phương pháp so sánh các số liệu thu được qua
kiểm tra với tiêu chuẩn đã có sẵn. Qua đó rút ra kết luận về mức độ đạt được của chỉ
số theo dõi.
Phương pháp thứ 2 dùng để đánh giá các số đo là phương pháp tính các chỉ số
hình thái, thể lực trong quá trình đánh giá sự phát triển thể chất thông qua các số đo
riêng lẻ.
Ngoài các phương pháp nêu trên trong tuyển chọn tài năng thể thao còn sử dụng
các phương pháp khác như phương pháp giám sinh hoá, phương pháp sinh cơ,
phương pháp giám định dựa trên cơ sở trình độ phát triển.
1.3. Áp dụng trong thực tiễn tuyển chọn VĐV cho đội tuyển nhảy cao tại các
trường THPT huyện Hải Hậu.
1.3.1. Giai đoạn tuyển chọn định hướng
Quan sát thường xuyên trong các giờ học ở các lớp dạy, trao đổi với đồng nghiệp
cùng bộ môn để tìm hiểu các học sinh có năng lực ở các lớp khác.
Đối với vấn đề này trong các giờ dạy trên lớp thường xuyên quan sát động tác,
cách thực hiện, khả năng tiếp thu, phân tích và thực hiện động tác của những học sinh
có năng lực đặc biệt, từ đó ghi nhớ và có kế hoạch bồi dưỡng thêm để kiểm tra, đánh
giá, có biện pháp phát triển năng lực tối đa của học sinh đó

Xem bản đầy đủ trên google drive: TẠI ĐÂY

Các thầy cô cần file liên hệ với chúng tôi tại fanpage facebook O2 Education

Hoặc xem nhiều SKKN hơn tại:  Tổng hợp SKKN luận văn luận án O2 Education

SKKN Nghiên cứu lựa chọn các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ cho nam học sinh khối 12 trường THPT

. ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
Giáo dục đào tạo thế hệ trẻ nhằm hình thành con người mới. Có năng lực
phát triển toàn diện, có trí tuệ cao, đạo đức tốt, và hoàn thiện thể chất là chiến
lược phát triển con người của Đảng ta. Trong lời kêu gọi toàn dân tập thể dục
Bác Hồ viết “Giữ gìn dân chủ, xây dựng Nhà nước, xây dựng đời sống mới việc
gì cũng cần có sức khoẻ mới thành công, một người dân yếu ớt tức là làm cho cả
nước yếu ớt, một người dân khoẻ mạnh tức là làm cho cả nước khoẻ mạnh”.
Sự nghiệp đổi mới đất nước trước mắt cũng như lâu dài đang đòi hỏi đội
ngũ lao động không chỉ có trình độ văn hóa, trình độ khoa học kỹ thuật cao mà
phải khỏe về thể chất, cường tráng về thể hình để có thể áp dụng được đặc thù
lao động trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đó là nhiệm vụ hết sức
quan trọng và cấp thiết của ngành GDĐT và ngành TDTT nước ta.
Trong các môn thể thao thì Điền Kinh là môn thể thao cơ bản đã và đang
được Nhà nước quan tâm phát triển. Môn Điền Kinh ở nước ta phát triển từ rất
sớm song nó chỉ thực sự phát triển mạnh mẽ từ sau năm 1975 cả về số lượng và
chất lượng. Điền Kinh là môn thể thao phong phú và đa dạng gồm nhiều nội
dung như: Chạy, nhảy, ném đẩy…hơn thế nữa nó lại là môn thể thao có nhiều
lợi ích, tác dụng đối với sức khoẻ, sản xuất và chiến đấu. Tập luyện Điền Kinh
lại không đòi hỏi phức tạp về sân bãi và dụng cụ…Nên nó trở thành môn thể
thao cơ bản phổ biến trong trường phổ thông.
Nam Định là một tỉnh nhỏ, kinh tế còn gặp nhiều khó khăn. Tỉnh đã nhận
thấy tầm quan trọng của TDTT. Trong sự phát triển con người toàn diện cũng
như phát triển KT – XH, vì lẽ đó tỉnh đã có sự quan tâm đến phong trào tập
luyện TDTT nói chung, đặc biệt là phong trào TDTT trong các trường phổ
thông.
Đối với các trường học nói chung và trường trung học phổ thông C Hải
Hậu nói riêng, một vấn đề xuyên suốt của nhà trường là không ngừng nâng cao
chất lượng học tập và tập luyện. Vì vậy mỗi giáo viên cần xác định rõ những
2
mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể để từ đó có thể xây dựng hệ thống những phương
pháp, biện pháp và hệ thống các phương tiện nhằm nâng cao chất lượng, hiệu
quả của quá trình học tập và tập luyện.
Qua thực tiễn quan sát việc tập luyện và thi đấu các giải phong trào của
nam học sinh khối 12 Trường THPT C Hải Hậu. Tôi nhận thấy việc phát triển
các tố chất thể lực như: sức mạnh, sức bền, sức nhanh …còn rất yếu một phần
nguyên nhân là do thời gian và điều kiện tập luyện còn ít, phương pháp tập
luyện còn hạn chế nên đem lại hiệu quả thi đấu chưa cao. Vì vậy muốn đạt được
thành tích tốt thì đòi hỏi các em phải có sự kết hợp giữa các tố chất như: sức bền
tốc độ, sức nhanh mạnh…đặc biệt trong đó sức mạnh tốc độ sẽ giúp cho các em
học sinh duy trì và nâng cao khả năng chức phận, khả năng hấp thụ ôxy. Vì thế
sức mạnh tốc độ là tố chất rất cần thiết cho nam học sinh khối 12 Trường THPT
C Hải Hậu.
II. MÔ TẢ GIẢI PHÁP
1. Mô tả giải pháp trước khi có sáng kiến:
1.1: Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới:
1.1.1. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 17 – 19:
1.1.1.1 Đặc điểm sinh lý:
* Hệ thần kinh:
Hệ thần kinh tiếp tục phát triển để đi đến hoàn thiện. Khả năng tư duy,
khả năng phân tích, tổng hợp và trìu tượng hoá được phát triển tạo thuận lợi cho
việc hình thành nhanh chóng phản xạ có điều kiện. Đây là đặc điểm thuận lợi để
các em nhanh chóng tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật động tác. Tuy nhiên một số
bài tập mang tính đơn điệu, không hấp dẫn cũng làm cho các em nhanh chóng
mệt mỏi. Cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện một cách phong phú đặc biệt
tăng cường các hình thức thi đấu, trò chơi để gây sự hứng thú và tạo điều kiện
hoàn thành tốt các bài tập chính.
Ngoài ra do sự hoạt động mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên,
làm cho tính hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế, giữa hưng phấn và ức
3
chế không cân bằng đã ảnh hưởng đến hoạt động thể lực. Vì vậy giáo viên cần
sử dụng các bài tập thích hợp và thường xuyên quan sát phản ứng cơ thể học
sinh để có biện pháp giải quyết kịp thời.
* Hệ vận động:
Hệ xương bắt đầu giảm tốc độ phát triển. Mỗi năm nam cao hơn
1- 3cm, tập luyện TDTT một cách thường xuyên liên tục làm cho bộ xương
khoẻ mạnh hơn, ở lứa tuổi học sinh THPT các xương nhỏ như: xương cổ tay,
xương bàn tay hầu như đã hoàn thiện lên các em có thể tập luyện một số động
tác như: Treo chống, mang vác vật nặng mà không làm tổn hại hoặc không tạo
sự phát triển lệch lạc của cơ thể. Cột sống đã ổn định hình dáng, nhưng vẫn chưa
được hoàn thiện, vẫn có thể bị cong vẹo. Cho nên việc tiếp thu bồi dưỡng tư thế
chính xác thông qua hệ thống bài tập như: Đi, chạy, nhảy, thể dục nhịp điệu, thể
dục cơ bản cho các em vẫn rất cần thiết và không thể xem nhẹ.
* Hệ cơ:
Các tổ chức cơ phát triển muộn hơn xương nên cơ co vẫn còn tương đối
yếu, các bắp cơ lớn phát triển tương đối nhanh (cơ đùi, cơ cánh tay), còn các cơ
nhỏ (cơ bàn tay, cơ ngón tay) phát triển chậm hơn. Các cơ co phát triển sớm hơn
các cơ duỗi. Nói chung cuối thời kỳ học sinh THPT là thời kỳ cơ bắp phát triển
nhanh nhất.
Do vậy cần tập những bài tập phát triển sức mạnh để góp phần thúc đẩy
sự phát triển các cơ. Nhưng các bài tập không nên chỉ có treo và chống cùng với
các bài tập khắc phục lực đối kháng khác nữa. Tập như vậy vừa phát triển các cơ
co, cơ ruỗi, vừa giảm nhẹ sức chịu đựng của các cơ khi tập liên tục trong thời
gian dài, các bài tập phải đảm bảo nguyên tắc vừa sức và đảm bảo cho các loại
cơ (to, nhỏ) đều được phát triển.
* Hệ tuần hoàn:
Hệ tuần hoàn của học sinh THPT đang phát triển và đi đến hoàn thiện.
Buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh mạch đập của nam 70 – 80 lần/phút.
Hệ thống điều hoà vận mạch phát triển tương đối hoàn chỉnh. Phản ứng hệ tuần
4
hoàn trong vận động tương đối rõ rệt, nhưng sau vận động mạch đập và huyết áp
hồi phục tương đối nhanh chóng. Cho nên lứa tuổi này có thể tập các bài tập có
khối lượng vận động và cường độ vận động lớn và thường xuyên kiểm tra theo
dõi trạng thái sức khoẻ của học sinh.
* Hệ hô hấp:
Đã phát triển và tương đối hoàn thiện, vòng ngực trung bình của nam từ
67 – 72cm. Diện tích tiếp xúc của phổi khoảng 100 – 120cm2 gần bằng tuổi
trưởng thành. Dung lượng phổi tăng lên nhanh chóng: Lứa tuổi đến 16 – 18 tuổi
khoảng 3 – 4 lít tần số hô hấp gần giống người lớn 10 – 20 lần/phút.
Tuy nhiên các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sức co giãn của lồng ngực ít chủ
yếu là co giãn cơ hoành. Trong tập luyện cần thở sâu và tập trung chú ý thở bằng
ngực và các bài tập bơi, chạy cự ly trung bình có tác dụng đến phát triển hệ hô
hấp.
1.1.1.2. Đặc điểm tâm lý:
* Về mặt tâm lý, các em tỏ ra mình là người lớn, muốn để cho mọi người
tôn trọng mình, đã có một trình độ hiểu biết nhất định có khả năng phân tích
tổng hợp, muốn hiểu biết nhiều có nhiều hoài bão nhưng còn nhiều nhược điểm
và thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống.
– Tuổi này chủ yếu là tuổi hình thành thế giới quan, tự ý thức hình thành
tính cách và hướng tới tương lai. Đó cũng là tuổi của lãng mạn, mơ ước độc đáo
và mong cho cuộc sống tốt đẹp hơn, đó là tuổi đầy nhu cầu sáng tạo, nẩy nở
những tình cảm mới, trong đó có mối tình đầu thường để lại dấu vết trong sáng
trong suốt cuộc đời. Thế giới quan không phải là một niềm tin lạnh nhạt, khô
khan, trước tiên đó là sự say mê, ước vọng, nhiệt tình.
Hứng thú: Các em đã có thái độ tự giác tích cực trong học tập xuất phát từ
động cơ học tập đứng đắn và hướng tới việc lựa chọn nghề sau khi đã học xong
THPT xong hứng thú học tập vẫn còn do nhiều động cơ khác như: giữ lời hứa
với bạn, đôi khi do tự ái, hiếu danh. Cho nên giáo viên cần định hướng cho các
5
em xây dựng động cơ đứng đắn để các em có được hứng thú bền vững trong học
tập nói chung và trong giáo dục thể chất nói riêng.
Tình cảm: So với học sinh cấp tiểu học và THCS thì học sinh THPT biểu
lộ rõ rệt hơn về mặt tình cảm gắn bó và yêu quý mái trường mà các em sắp từ
giã, đặc biệt với những giáo viên đã giảng dạy các em. Việc giáo viên gây được
thiện cảm và sự tôn trọng là một trong những thành công. Điều đó giúp giáo
viên thuận lợi trong quá trình giảng dạy nó thúc đẩy các em tích cực, tự giác
trong tập luyện và ham thích môn TDTT. Do vậy giáo viên là phải người mẫu
mực, công bằng biết động viên và quan tâm đúng mức với học sinh và tôn trọng
kết quả cũng như tình cảm của học sinh.
Trí nhớ: Ở lứa tuổi này hầu như không còn tồn tại việc ghi nhớ máy móc
do các em đã biết ghi nhớ có hệ thống, đảm bảo tính lôgíc, tư duy chặt chẽ hơn
và lĩnh hội được bản chất của vấn đề cần học tập. Do đặc điểm trí nhớ đối với
lứa tuổi học sinh THPT khá tốt nên giáo viên có thể sử dụng phương pháp trực
quan kết hợp với giảng giải, phân tích sâu sắc các kỹ thuật động tác và vai trò ý
nghĩa cũng như phương pháp sử dụng các phương tiện trong quá trình giáo dục
thể chất để các em có thể tự tập một cách độc lập trong thời gian nhàn dỗi.
Các phẩm chất ý trí rõ ràng hơn và mạnh mẽ hơn so với học sinh lứa tuổi
trước đó. Các em có thể hoàn thành các bài tập khó và đòi hỏi sự khắc phục khó
khăn lớn trong tập luyện.
Tóm lại: Từ đặc điểm tâm sinh lý chúng tôi đưa ra phương pháp và khối
lượng bài tập một cách hợp lý với lứa tuổi này là cơ thể của các em đang phát
triển và dần đến hoàn thiện về các cơ quan trong hệ thống của cơ thể. Do vậy
việc sử dụng các bài tập phát triển các tố chất thể lực nói chung và phát triển sức
mạnh tốc độ là rất cần thiết nhằm góp phần tạo cho các em có thể nâng cao sức
khoẻ, đạt được thành tích cao trong thi đấu. Qua phân tích tài liệu chuyên môn
và khảo sát thực tiễn thì ở lứa tuổi này phát triển tố chất sức mạnh tốc độ là hợp
lý và có hiệu quả.
6
1.1.1.3. Đặc điểm môi trường và cơ sở tập luyện TDTT của trường
THPT C Hải Hâu.
Trải qua hơn 20 năm xây dựng và trưởng thành. Trường THPT C Hải Hậu
đã gặt hái được rất nhiều thành công trên con đường giáo dục, hàng năm có rất
nhiều học sinh tham dự các giải thi học sinh giỏi các môn của tỉnh tổ chức và
đem lại rất nhiều thành tích cao cho nhà trường. Mỗi năm nhà trường có khoảng
hơn 1.200 học sinh tham gia học tập và luyện tập TDTT. Do nhà trường được
xây dựng ở một vùng quê ven biển cho nên các lĩnh vực KT – XH – TDTT
không được phát triển như một số trường trong tỉnh. Cùng với học tập văn hoá
thì phong trào rèn luyện thân thể khá phát triển, tuy nhiên điều kiện tập luyện
của nhà trường còn nhiều hạn chế, về cơ sở vật chất, chỉ có một sân tập thể dục,
sân bãi tập luyện còn chưa đủ tiêu chuẩn, dụng cụ tập luyện còn nghèo nàn như:
nhảy cao chưa có đệm đạt tiêu chuẩn , đẩy tạ chưa có vòng đẩy đúng tiêu chuẩn,
chưa có sân bóng đá. Do điều kiện kinh tế nên học sinh THPT ngoài giờ chính
khoá ở trường đa số ít tập ngoại khoá ở nhà, có chăng chỉ có một số môn như:
cầu lông, đá cầu, bóng chuyền…
1.1.1.4. Cơ sở khoa học của bài tập sức mạnh tốc độ:
Nghiên cứu về sức mạnh tốc độ có rất nhiều quan điểm cho rằng:
Sức mạnh là khả năng của con người sinh ra lực cơ học bằng sự nỗ lực
của cơ bắp.
Theo quan điểm của các nhà tâm lý thì: sức mạnh tốc độ là khả năng
VĐV vượt qua lực cản bên ngoài với tốc độ co cơ lớn (các môn ném, đẩy, chạy,
nhảy cao) xong các môn thể thao khác đặt ra sức mạnh luôn có quan hệ với các
tố chất thể lực cụ thể là với sức nhanh và sức bền.
Theo quan điểm của Zaxiôrski sức mạnh tốc độ là một loại sức mạnh
được quyết định gia tốc độ động tác và khối lượng cố định vì lực cơ học của nó
là F = max rõ ràng sức mạnh tốc độc được cấu thành bởi gia tốc thực hiện biên
độ động tác ( gia tốc a) và trọng lượng của vật chịu tác động có khối lượng m.
7
Năng lực sức mạnh tốc độ là khả năng khắc phục các lực cản với tốc độ
co cơ cao của VĐV, việc vận dụng hệ thống bài tập nhằm phát triển sức mạnh
tốc độ cho các môn thể thao liên quan trước hết là sức mạnh tương đối cần phải
tiến hành sao cho sức mạnh tốc độ được nâng cao mà không có sự phì đại cơ to
quá mức. Đó là trường hợp khi người ta hay sử dụng lực cản trở và rung bình,
những lực cản phải được khắc phục bằng tốc độ co cơ cao. Trong đó sự căng
thẳng cần thiết để tăng sức mạnh được tạo lên bằng sự co cơ nhanh “bột phát”.
Theo quan điểm của các nhà sinh lý học: Cơ chế sinh lý điều hòa sức
mạnh là sự phát triển sức mạnh có cơ sở khoa học. Lực tối đa mà con ngưới sinh
ra một mặt phụ thuộc vào đặc tính sinh cơ của động tác khả năng thu hút các
nhóm cơ lớn tham gia hoạt động mặt khác phụ thuộc vào mức độ của từng nhóm
riêng biệt và sự phối hợp giữa chúng. Mức độ hoạt động của cơ được quy định
bởi hai nhân tố xung quanh từ các nơron thần kinh vận động trong tủy sống đến
cơ. Phản ứng của cơ tức là do nó sinh ra để đáp ứng xung động thần kinh, nếu
lực co cơ phát huy chỉ khoảng 20%-80% khả năng tối đa của nó thì cơ thể điều
hòa số lượng sợi cơ có ý thức cơ bản điều hòa đó có ý nghĩa nội lực kích thích
nhỏ thì chỉ có ít sợi cơ hoạt động tích cực trong các trường hợp lực co cơ phát
huy giá trị tối đa có thể xảy ra một cách điều hòa thứ ba đồng bộ hoạt động các
sợi cơ ở những hoạt động bình thường không quá 20% xung động là đồng bộ
cùng với nhau,với sự phát triển trình độ tập luyện khả năng điều hòa đồng bộ
tăng lên rất nhiều.
Theo quan điểm của PGS. TS Nguyễn Toán cho rằng: sức mạnh tốc độ là
khả năng sinh lực và khắc phục một trọng lượng nào đó với tốc độ nhanh nhất
hay sức mạnh tốc độ là khả năng sinh lực trong động tác nhanh với thời gian
ngắn.
* Cơ sở sinh lý, lí luận của tố chất sức mạnh tốc độ:
Sức mạnh tốc độ là khả năng sinh lực trong các động tác nhanh. Sức
mạnh tốc độ là khả năng hệ thống thần kinh cơ bắp khắc phục sự đề kháng với
tốc độ co duỗi lớn nhất của cơ bắp. Theo các nhà chuyên ngành Điền Kinh cho
8
rằng “Muốn phát triển sức mạnh tốc độ trước hết cần phải phát triển hệ thống
dẫn truyền vận động và hệ cơ, tính linh hoạt của quá trình và thiết lập sự ổn định
của hệ thống thần kinh trung ương tạo điều kiện tốt cho sự phát triển sức mạnh
tốc độ”.
Hoạt động của sức mạnh tốc độ bao gồm các dạng bài tập thể lực nhằm
tạo cho một trọng tải ổn định, một vận tốc lớn nhất. Ví dụ: trong các môn nhảy,
trọng lượng cơ thể VĐV không đổi, độ cao hoặc độ xa của thành tích nhảy phụ
thuộc vào tốc độ chạy đà, độ chính xác và lực giậm nhảy. Trong các môn ném
đẩy, trọng lượng của dụng cụ cũng ổn định, VĐV cần phải tác động một lực tối
đa trong thời gian tối thiểu. Các hoạt động sức mạnh- tốc độ bao giờ cũng có 1
số động tác tạo đà có thể biến đổi về biên độ hình thức cũng như lực giậm nhẩy.
Trong các hoạt động sức mạnh tốc độ VĐV cần phải gắng sức ở mức tối đa.
Ngoài ra, hoạt động loại này còn đòi hỏi cơ phải có tính linh hoạt và phối hợp
sức cao trong một thời gian ngắn, vì vậy còn gọi là hoạt động sức mạnh bột
phát.
Nhìn chung hoạt động sức mạnh tốc độ tác động đến trạng thái chức năng
cơ thể tương đối yếu hơn. Trong các bài tập sức mạnh tốc độ, hệ máu của VĐV
hầu như không có gì biến đổi rõ rệt. Trong các môn nhảy, tần số nhịp tim có thể
lên tới 140 -150 lần/phút. Đặc biệt quan trọng nhất là nhịp tim của VĐV sau khi
kết thúc bài tập sức mạnh tốc độ. Huyết áp tăng nhanh nhưng không cao lắm,
nhất là huyết áp tối đa. Tần số hô hấp tăng lên không đáng kể sau khi kết thúc
hoạt động, thể tích hô hấp và hấp thụ o xy tăng lên ít nhiều. Các bài tập sức
mạnh tốc độ là các bài tập có công suất lớn được thực hiện trong một thời gian
ngắn. Vì vậy năng lượng được sử dụng chủ yếu là do phân giải ATP và CP dự
trữ trong cơ. Nhu cầu o xy không được thỏa mãn trong quá trình hoạt động làm
cho cơ nợ o xy lên tới 95%. Xong do thời gian ngắn nên tổng lượng o xy không
lớn lắm nợ o xy khoảng 20 – 30 lít trong hoạt động kéo dài 1 phút. Chức năng
cơ quan bài tiết và điều hòa thân nhiệt biến đổi không đáng kể trong các hoạt
động sức mạnh tốc độ.
9
Sức mạnh tốc độ là khả năng con người thể hiện sự nỗ lực lớn nhất trong
khoảng thời gian ngắn nhất. Ngoài ra để hiểu mối quan hệ giữa sức mạnh và tốc
độ ta cần hiểu rõ tố chất này. Sức mạnh là khả năng con người sinh lực cơ học
bằng sự nỗ lực của cơ bắp. Nói cách khác sức mạnh của con người là khả năng
khắc phục đối kháng bên ngoài hoặc để kháng lại bằng sự nỗ lực của cơ bắp,
sức mạnh mà cơ phát ra phụ thuộc vào số lượng đơn vị vận động tham gia vào
sự căng cơ, chế độ của đơn vị vận động của sợi cơ đó là: Chiều dài của sợi cơ
trước đó.
Tốc độ là khả năng thực hiện động tác trong thời gian ngắn nhất yếu tố
quyết định đến tốc độ là linh hoạt của quá trình thần kinh và tốc độ qua cơ độ
linh hoạt của quá trình thần kinh thể hiện khả năng biến đối nhanh chóng giữa
hưng phấn và ức chế trong các trung tâm thần kinh.
Tốc độ co cơ phụ thuộc vào tỷ lệ sợi cơ nhanh và sợi cơ chậm trong bó
cơ. Trong hoạt động TDTT sức mạnh và tốc độ có liên quan mật thiết với nhau.
Mức độ phát triển sức mạnh ảnh hưởng rõ rệt đến tốc độ của nhiều môn thể
thao. Kết quả hoạt động còn phụ thuộc vào sự phối hợp giữa hai tố chất, các
hoạt động như vậy gọi là sức mạnh tốc độ (các bài tập chạy ngắn, ném, đẩy,
nhảy).
Bằng thực nghiệm và phân tích khoa học đi đến một số kết luận có ý
nghĩa cơ bản trong phân loại sức mạnh.
Trị số lực sinh ra trong các động tác chậm hầu như không khác biệt với trị
số lực phát huy trong điều kiện đẳng trường.
Trong chế độ nhượng bộ khả năng sinh lực của cơ là lớn nhất đôi khi gấp
hai lần lực phát huy trong điều kiện tĩnh.
Trong các động tác nhanh trị số lực giảm dần theo chiều tăng tốc độ khả
năng sinh lực tổng các động tác nhanh tuyệt đối và khả năng sinh lực trong các
động tác tĩnh tối đa không có cơ quan.
Trên cơ sở đó có thể phân chia năng lực phát huy của con người bằng hai
loại.
10
* Sức mạnh đơn thuần: Khả năng sinh lực trong các động tác chậm hoặc
tĩnh
* Sức mạnh tốc độ: Khả năng sinh lực trong các động tác nhanh trong khi
sinh lực hệ thống bài tập phát triển sức mạnh tốc độ một vấn đề quan trọng là
phải dựa vào đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi.
Ngoài ra sức mạnh bột phát: Là khả năng con người phát huy một lực lớn
nhất trong khoảng thời gian ngắn nhất.
* Phát triển sức mạnh tốc độ:
Lại sức mạnh tốc độ cần thiết cho tất cả các môn Điền Kinh và cần phát
triển ở mọi lứa tuổi.
Các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ rất phong phú gồm các loại bài tập
khắc phục trọng lượng khác nhau: Trọng lượng bản thân, lực đối kháng, trọng
lượng phụ bên ngoài.
Tập luyện phát triển sức mạnh tốc độ yêu cầu thực hiện nhanh, thời gian
hoàn thành mỗi động tác chỉ từ 0,13- 0,23 s
Sự dụng một trọng lượng nhẹ, hoặc rất nhẹ cũng rất tốt để phát triển sức
mạnh tốc độ như: Sử dụng các loại bao cát, thắt lưng cát, tạ tay trọng lượng từ 3-
5kg, phát triển các nhóm cơ lưng, bụng, đùi…

Xem bản đầy đủ trên google drive: TẠI ĐÂY

Các thầy cô cần file liên hệ với chúng tôi tại fanpage facebook O2 Education

Hoặc xem nhiều SKKN hơn tại:  Tổng hợp SKKN luận văn luận án O2 Education

SKKN Ứng dụng một số trò chơi vận động phát triển sức mạnh tốc độ cho học sinh lớp 11 trường THPT

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I. ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
– Thể dục Thể thao là một bộ phận quan trọng không thể thiếu được trong công
cuộc xây dựng nền văn hoá mới, con người mới. Ngoài ra Thể dục thể thao còn
là một phương tiện tối ưu để rèn luyện sức khoẻ. Rèn luyện TDTT không
những nâng cao sức khoẻ, khả năng vận động, giáo dục phẩm chất đạo đức cho
con người mà còn phát triển năng lực trí tuệ.
– Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “ Muốn có chủ nghĩa xã hội phải
có con người xã hội chủ nghĩa. Trong hình mẫu và phẩm chất con người, sức
khoẻ và thể chất chiếm một vị trí cần thiết để đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc. Do đó thể dục thể thao là một bộ phận của nên giáo dục xã hội chủ
nghĩa, nó tổng hợp các phương tiện, phương pháp nhằm giúp con người phát
triển toàn diện, hài hoà, đặc biệt hoạt động thể dục, thể thao là một trong những
hình thức cơ bản, chuẩn bị thể lực phục vụ cho lao động và các hoạt động khác.
– Trong hệ thống Giáo dục – Đào tạo của nước ta, giáo dục thể chất là một bộ
phận quan trọng trong công tác giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ nhằm đào tạo
cho họ thành những chủ nhân tương lai của đất nước có nhân cách đạo đức tốt,
trình độ chuyên môn cao, có sức khoẻ dồi dào, có tinh thần yêu nước, yêu chủ
nghĩa xã hội.
– Những năm qua công tác giáo dục thể chất trong các nhà trường luôn được
Đảng, Nhà nước quan tâm cả về vật chẫt lẫn tinh thần thông qua việc đầu tư,
tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, cải tiến chương trình giảng dạy
nhằm đáp ứng những yêu cầu trong thời đại mới.Bên cạnh những bài tập điền
kinh thì các bài tập trò chơi vận động cũng được đưa vào trong các giờ học
TDTT của trường THCS, THPT, CĐ, ĐH, các trường dạy nghề:
– Trò chơi vận động là hình thức vui chơi, giải trí, nhằm giáo dục và giáo
dưỡng con người phát triển toàn diện do vậy trò chơi vận động cũng là một nội
dung học tập, đồng thời là phương pháp, phương tiện rèn luyện sức khoẻ. Giáo
dục đạo đức cho học sinh đạt kết quả cao, được học sinh yêu thích, hầu hết các
trò chơi vận động được sử dụng trong giáo dục thể chất đã mang tính mục đích
rõ ràng. Trong quá trình chơi trò chơi học sinh tiếp xúc với nhau, cá nhân phải
hoàn thiện nhiệm vụ của mình trước tập thể ở mức độ cao, tập thể có nhiệm vụ
động viên giúp đỡ cá nhân hoàn thành nhiệm vụ. Vì vậy tình bạn, lòng nhân ái,
tinh thần tập thể…được hình thành trong quá trình chơi, xây dựng cho các em
học sinh tác phong khẩn trương, nhanh nhẹn, tính kỷ luật, sự sáng tạo để hoàn
thành với chất lượng cao.
– Trò chơi vận động nhằm phát triển tố chất thể lực, sức mạnh tốc độ trong lứa
tuổi 16, 17 là vô cùng cần thiết và chiếm một vị trí quan trọng vì lứa tuổi này quá
trình thần kinh hưng phấn chiếm ưu thế nên các em rất hiếu động.Do vậy quá
trình phát triển thể lực cho các em sử dụng bài tập đa dạng với các hình thức tập
luyện phong phú các nhà khoa học cho rằng: “Khi phát triển thành tích đỉnh cao
phải có trình độ học tập tốt, muốn có một thể lực tốt chỉ có một con đường là
thông qua quá trình luyện tập lâu dài, liên tục, có hệ thống, có khoa học mới đảm
bảo các tố chất thể lực phát triển tốt”, song mỗi tố chất thể lực mang đặc trưng
“ nhanh, mạnh, bền, khéo léo” đóng một vai trò quan trọng trong việc nâng cao
thành tích của các môn TDTT.
– Việc phát triển thể thao đối với học sinh được đặc biệt coi trọng bởi nó là nền
tảng cho việc tăng cường sức khỏe và giáo dục đối với thế hệ trẻ. Đối với các em
lứa tuổi 16, 17 muốn đạt đựơc thành tích thể thao cần phải xây dựng nội dung
các buổi tập thể lực, nội dung tập luyện là quá trình chuẩn bị về mặt thể lực, kỹ
thuật, chiến thuật, đạo đức, ý chí, tâm lý, tất cả các mặt chuẩn bị này có quan hệ
chặt chẽ với nhau và tạo một quá trình hoàn thiện cho các em thông qua các
phương tiện, phương pháp giảng dạy và các hình thức khác của lượng vận động
trong tập luyện và thi đấu.
– Xuất phát từ các vấn đề nêu trên,tôi đã mạnh dạn đi sâu vào nghiên cứu đề tài :
“ Nghiên cứu ứng dụng một số trò chơi vận động nhằm phát triển tố chất sức
mạnh tốc độ cho học sinh lớp 11 trong trường THPT Quất Lâm”.Với đề tài trên
tôi mong muốn góp phần nhỏ bé vào việc giảng dạy và huấn luyện một số trò
chơi vận động đã được lựa chọn nhằm mục đích nâng cao tố chất sức mạnh tốc
độ cho các em học sinh lớp 11.
Mục đích của sáng kiến:
Thông qua việc phân tích lý luận và đánh giá thực trạng phong trào tập luyện
TDTT của học sinh trường THPT Quất Lâm vào thời điểm hiện tại, sáng kiến
ứng dụng một số trò chơi vận động nhằm phát triển thể lực, sức mạnh tốc độ
giúp tôi đánh giá hiệu quả của trò chơi vận động có phù hợp với đối tượng
trong sự phát triển thể lực, sức mạnh tốc độ cho học sinh THPT. Từ đó tạo cơ sở
cho việc đa dạng các bài tập phát triển thể lực chung cho lứa tuổi THPT.
Mục tiêu của sáng kiến:
Căn cứ vào mục đích đã đặt ra, sáng kiến giải quyết 2 mục tiêu sau:
Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng phong trào tập luyện TDTT của học sinh
trường THPT Quất Lâm.
Giải quyết mục tiêu nghiên cứu này chính là việc đánh giá thực trạng về công
tác GDTC, phong trào tập luyện TDTT của học sinh trường THPT Quất Lâm,
làm cơ sở để giải quyết mục tiêu tiếp theo của sáng kiến.
Mục tiêu 2: Xây dựng và áp dụng thực tế một số trò chơi vận động nhằm phát
triển tố chất sức mạnh tốc độ cho học sinh lớp 11 trong trường THPT Quất Lâm.
Trên cơ sở phân tích lý luận và thực tiễn của phong trào tập luyệnTDTT, sáng
kiến đã tiến hành xây dựng và áp dụng thực tế một số trò chơi vận động nhằm
phát triển tố chất sức mạnh tốc độ cho học sinh lớp 11 trong trường THPT Quất
Lâm. Đồng thời thông qua việc tổ chức áp dụng thực tế các biện pháp đã lựa
chọn một số trò chơi trong thực tiễn, sáng kiến đã tiến hành xác định hiệu quả
của các trò chơi đó thông qua việc thực nghiệm một số trò chơi được lựa chọn.
II. MÔ TẢ GIẢI PHÁP
1. Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
Trong những năm gần đây phong trào tập luyện TDTT phát triển rộng khắp
đặc biệt là ở các lứa tuổi trẻ. Trường THPT Quất Lâm có phong trào tập luyện
TDTT rất mạnh, các em học sinh quan tâm và hưởng ứng rất cao. Được sự quan
tâm chỉ đạo sát xao của BGH nhà trường, giáo viên nhà trường thì hằng ngày
các em học sinh đều tham gia chơi và tập luyện TDTT vào mỗi buổi học chiều,
sự hăng hái nhiệt tình tập luyện của các em học sinh đã thúc đẩy phong trào tập
luyện trong trường phát triển ngày càng mạnh, đặc biệt sự đầu tư về cơ sở vật
chất, dụng cụ tập luyện và điều kiện tốt, đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên
môn tốt, đáp ứng tốt việc hướng dẫn học sinh tập luyện. Tuy nhiên qua khảo sát,
phần lớn các em vẫn ngại các bài tập sức mạnh, đặc biệt là các bài tập sức mạnh
tốc độ.
Do đó việc cần phải làm là đưa ra những giải pháp hợp lý dựa trên cơ sở lý
luận, khoa học để đưa vào công tác giảng dạy nâng cao hiệu quả luyện tập phát
triển sức mạnh tốc độ cho học sinh trường THPT Quất Lâm là việc làm vô cùng
cần thiết.
2. Mô tả giải pháp sau khi tạo ra sáng kiến
2.1. Phương pháp nghiên cứu:
Để giải quyết các nhiệm vụ trên của đề tài, tôi đã sử dụng phương pháp
nghiên cứu sau:
2.1.1 . Phương pháp nghiên cứu và tổng hợp tài liệu:
Các tài liệu liên quan đến đề tài, nhằm tìm hiểu tình hình phát triển thể dục
thể thao nói chung và môn điền kinh nói riêng. Hiện nay tìm hiểu về đặc điểm
tâm sinh lý độ tuổi, tìm hiểu về nguồn gốc và những tác động của trò chơi vận
động .
2.1.2. Phương pháp quan sát sư phạm
Qua quan sát của các em học sinh lứa tuổi 16, 17 để đánh giá tiếp thu lượng
vận động, khải năng phối hợp vận động cũng như sự hứng thú của các em với
các tròn chơi được đưa ra. Qua đó để sử dụng khối lượng, cường độ và sự phân
bố các trò chơi cho hợp lý, phù hợp với điều kiện cụ thể.
2.1.3. Phương pháp sử dụng Test:
– Để đánh giá thể lực chung của các em trước và sau thực nghiệm tôi sử
dụng:
+Test bật xa tại chỗ (cm) để đánh giá sức mạnh tốc độ
+ Test chạy 30m tốc độ cao (s) đánh giá sức mạnh tốc độ
2.1.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
Sau khi xác định và lựa chọn được một số trò chơi tôi tiến hành phân nhóm
thực nghiệm trên 2 lớp 11 (lớp 11 A6 và lớp 11 A8) lứa tuổi 16, 17 với điều kiện
tập luyện như nhau. Nhưng chỉ khác là:
– Lớp 11 A6 tập luyện bình thường theo phương pháp cũ.
– Lớp 11 A8 tập luyện theo nội dung có kết hợp các trò chơi vận động đã
được tôi lựa chọn.
2.2 Những nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến việc phát triển phong trào
tập luyện TDTT.
Muốn phát triển phong trào tập luyện TDTT cần phải phát triển cả phong
trào quần chúng và thể thao thành tích cao. Trong đó phong trào tập luyện của
lứa tuổi học sinh đóng vai trò hết sức quan trọng. Quá trình tuyển chọn nhân tài
cũng như quá trình đào tạo nhân tài ở các môn thể thao cần phải tìm ra những
đặc điểm chung và những yếu tố đặc thù đối với từng bộ môn. Với trường THPT
Quất lâm sự phát triển phong trào luyện tập TDTT thường bị các nhân tố sau chi
phối:
2.2.1 Nhận thức của cấp uỷ Đảng, Ban giám hiệu, các ban ngành đoàn
thể, các CB – GV – CNV trong trường THPT Quất lâm đối với công tác Giáo
dục thể chất.
Trong nhiều năm qua công tác Giáo dục thể chất ở trường THPT Quất lâm
luôn được chi bộ Đảng, ban Giám hiệu và các ban ngành đoàn thể trong nhà
trường quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện tích cực về cả vật chất và tinh thần. Quán
triệt nghị quyết, chỉ thị của Đảng và nhà nước đối với công tác TDTT nói chung,
công tác Giáo dục thể chất nói riêng, cấp uỷ Đảng, ban Giám hiệu và các ban
ngành đoàn thể trong nhà trường đã khẳng định xây dựng và phát triển phong
trào TDTT là một bộ phận trong chiến lược phát triển nhà trường. Cấp ủy, ban
Giám hiệu trong nhà trường đã quán triệt đường lối đổi mới của Đảng, của
ngành, vận dụng vào thực tiễn nhà trường với các nhiệm vụ cụ thể sau:
+ Tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền để không ngừng nâng cao nhận thức
của các tổ chức đoàn thể, CB – GV – CNV và học sinh về nhiệm vụ duy trì và
phát triển phong trào tập luyện và thi đấu các môn thể thao trong nhà trường để
đáp ứng nhu cầu, nhiệm vụ mới.
+ Hoàn thành xây dựng quy hoạch phát triển các công trình phục vụ cho
công tác Giáo dục thể chất. Đẩy mạnh xã hội hoá phục vụ cho các hoạt động
TDTT. Huy động các nguồn lực đầu tư cho công tác TDTT, đa dạng hoá các
loại hình hoạt động thể thao trong nhà trường, duy trì và phát triển đa dạng các
môn thể thao học sinh, đặc biệt là những môn thể thao thế mạnh của nhà trường,
của địa bàn dân cư nơi trường đóng quân như Điền kinh, Bóng đá….
+ Phát triển mạnh, sâu rộng phong trào Thể thao học đường, đẩy mạnh
thực hiện cuộc vận động “ Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ
đại”. Đặc biệt nâng cao chất lưọng giáo dục thể chất góp phần đào tạo con
người mới phát triển toàn diện về Đức – Trí – Thể – Mĩ. Thông qua các hoạt
động của thể thao trong nhà trường phát hiện và bồi dưỡng nhân tài phục vụ
cho đội tuyển TDTT của nhà trường, của ngành GD&ĐT Nam Định.
2.2.2. Công tác tổ chức quản lí.
Đây là một nhân tố hết sức quan trọng, một khi đã có chủ trương đúng có
được tiền đề về các nhân lực, vật lực mà tổ chức quản lí không tốt sẽ không
phát huy được hiệu quả. Khâu tổ chức quản lí chủ yếu về ba lĩnh vực:
+ Tổ chức quản lí con người
+ Tổ chức quản lí vật chất, dụng cụ sân bãi.
+ Phát huy sự hợp đồng hỗ trợ của nguồn lực bên trong và bên ngoài.
Nói đến tổ chức con người là một phạm trù rất rộng. Trong đó chủ yếu là
đội ngũ cán bộ, giáo viên giáo dục thể chất, ngoài ra còn có đội ngũ hướng dẫn
viên, BCH Công đoàn, BCH Đoàn trường, giáo viên chủ nhiệm…Nếu công tác
tổ chức quản lí có sự phối hợp rộng rãi thì sẽ phát huy được sức mạnh cộng
đồng.
Với công tác TDTT học sinh ở trường THPT Quất lâm để làm tốt khâu
này, lãnh đạo của nhà trường chủ yếu là tạo điều kiện về thời gian và cơ sở vật
chất cho việc tập luyện và công tác tổ chức các giải thi đấu.
2.2.3 Trình độ và năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên giáo dục
thể chất trường THPT Quất lâm.
Muốn làm tốt bất kì một công việc gì đòi hỏi con người phải có sự nhiệt
tình và phải có tri thức. Trong thời đại ngày nay khi thế giới bùng nổ cuộc cách
mạng thông tin cũng như khoa học công nghệ phát triển với tốc độ chóng mặt
đã ảnh hưởng đếm sự phát triển của TDTT làm cho sự tiếp cận trình độ của
nhau ngày càng gần hơn.
Khoa học TDTT là một môn khoa học đã can thiệp, chịu ảnh hưởng hàng
loạt các ngành khoa học khác như Sinh lí, Sinh hóa, Sinh cơ, Tâm lí, Quản lí…
Đồng thời các môn khoa học này cũng không ngừng tiến bộ phát triển. Đối mặt
với tri thức, nếu người giáo viên GDTC không chịu đổi mới, nâng cao trình độ
tri thức thì khó có thể đào tạo được những tài năng trong lĩnh vực thể thao.
Trường THPT Quất Lâm hiện có 04 giáo viên bộ môn GDTC – QPAN
hiện đang sinh hoạt trong tổ Thể dục – QPAN – Sử – Địa – GDCD,tất cả đều đạt
trình độ chuẩn. Lực lượng này là một yếu tố rất quan trọng trong việc phát triển
phong trào tập luyện TDTT.
Từ việc nghiên cứu, phân tích những cơ sở lý luận sáng kiến đã hình thành
nên những cơ sở lý luận quan trọng trong việc tổ chức, quản lý phong trào tập
luyện môn TDTT của học sinh trường THPT Quất Lâm, định hướng cho các
bước nghiên cứu áp dụng các trò chơi vận động vào việc củng cố và nâng cao
sức mạnh tốc độ cho học sinh. Vấn đề này được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1:
+ Phân tích lý luận thực tiễn, xác định hướng nghiên cứu chọn đề tài:
+ Xác định nhiệm vụ nghiên cứu, chọn phương pháp nghiên cứu đối tượng
nghiên cứu, chuẩn bị tài liệu và cơ sở vật chất.
Giai đoạn 2 :
+ Phân tích tổng hợp tài liệu.
+ Liên hệ địa điểm và đối tượng nghiên cứu.
Giai đoạn 3 :
+ Lựa chọn các bài tập phù hơp với đối tượng nghiên cứu.
+ Thu thập và xử lý số liệu.
+ Viết kết luận và kiến nghị đề tài.
+ Đánh máy hoàn thiện đề tài.
+ Báo cáo kết quả nghiên cứu tại Hội đồng khoa học.
a. Biện pháp cụ thể:
+ Nghiên cứu lựa chọn các trò chơi vận động nhằm phát triển các tố chất thể
lực chung cho các em học sinh THPT.
a.1. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh trung học phổ thông.
a.1.1 Đặc điểm tâm lý.
– Về mặt tâm lý: Ở lứa tuổi này các em chứng tỏ mình là người lớn, muốn
được người khác tôn trọng mình, các em đã có trình độ hiểu biết nhất định, thái
độ của các em tuy nhận thức chưa chín chắn, có nhiều ước mơ hoài bão.
– Ở lứa tuổi này các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, các bộ phận của
cơ thể vẫn tiếp tục phát triển nhưng tốc độ chậm dần, chức năng sinh lý tương
đối ổn định, khả năng hoạt động của các cơ quan trong cơ thể được nâng cao
hơn.
– Tư duy của các em thể hiện nhất quán khả năng khái quát hóa và trừu tượng
hóa được phát triển đến mức cao nhất các em tỏ ra nhạy bén với cái mới, rất dễ
tiếp thu và học tập những vấn đề mới, trào lưu mới của xã hội. Tuy nhiên, các em
có những tâm lý thích suy luận, thích những vấn đề triết lý dẫn đến suy nghĩ
thiếu chín chắn hay kết luận vội vàng, thiếu cơ sở thực tế dẫn đến xa rời lý thuyết
với thực hành.
Các em ở lứa tuổi này có trí nhớ tốt, khả năng phân tích tổng hợp về một vấn
để nào đó là rất tốt. Vì vậy, khi học bài các em không còn nhớ một vấn đề một
cách máy móc mà thường nhớ một cách tổng quát và hệ thống. Bên cạnh đó
vẫn còn một số nhược điểm là nhớ một cách chung chung, không cụ thể, chính
xác. Tuy nhiên, trí tưởng tượng của các em mang tính chất sáng tạo cao gắn với
hiện thực là những hoạt động sáng tạo của các em.
Sự hình thành thế giới quan: Ở lứa tuổi này thế giới quan cơ bản được phát
triển tương đối hoàn chỉnh, đã hình thành các quan điểm xã hội, về tự nhiên các
nguyên tắc cư xử, các em luôn tỏ ra mình là người lớn, muốn được người khác
tôn trọng. Phần lớn các em hình thành thế giới quan xã hội và nhân sinh quan
cộng sản chủ nghĩa. Tuy nhiên, một số em còn có quan điểm sai lầm dẫn đến thế
giới quan sai lầm và phản khoa học lạc hậu và mâu thuẫn.
Ở lứa tuổi này các em đã nhận biết được các vấn đề xã hội một cách khá
hoàn chỉnh vì vậy ý thức của các em được đặt rất cao, tính tự lập cao.
Xu hướng về tương lai: luôn khát vọng hướng tới một tương lai tươi sáng. Có
một ước mơ táo bạo, có hoài bão lớn. Vì vậy các em luôn luôn muốn khẳng định
mình và làm việc gì đó có ý nghĩa cho xã hội. Các em muốn gắn lý tưởng của
mình với việc làm cụ thể để đạt được lý tưởng mình đặt ra. Do đó, tự ý thức của
các em phát triển mạnh và xu hướng nghề nghiệp cũng bắt nguồn từ đây.
– Đời sống tình cảm: Có đời sống tình cảm phong phú và sâu sắc, có cơ sở
vững chắc hơn lứa tuổi 13 -14 nhạy cảm về đạo đức thích sự trung thực, có nhu
cầu về tình cảm bạn bè và tình yêu để chuyện trò, tâm sự về học tập, quan điểm
sống. Quan hệ bạn bè khác giới xuất hiện mối tình đầu, tình yêu rất thuần khiết
chưa dứt khoát được gianh giới tình bạn và tình yêu.
– Tính tự lập: Biểu hiện rõ nét là giải quyết các mục tiêu theo ý riêng của
mình thường là chủ động sáng tạo.
– Tính kiên quyết, quả cảm: Gắn liền với đức tính độc lập có thái độ dứt
khoát trong hành động.
– Tinh thần thẳng thắn: Luôn giữ danh dự của mình khi quan hệ với bạn bè,
thường nói những gì mình suy nghĩ, không nói lấp lửng nể nang ai
a.1.2 Đặc điểm sinh lý.
– Hệ thần kinh: Đang tiếp tục phát triển ở lứa tuổi 16 – 18 và trở nên hoàn
thiện ở khả năng tư duy, phân tích tổng hợp, trừu tượng hóa, phát triển cao,
thuận lợi cho hệ thống phản xạ có điều kiện. Ngoài ra, ở lứa tuổi này do sự hoạt
động của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên làm cho hưng phấn hệ thần kinh
chiếm ưu thế. Giữa hưng phấn và ức chế cân bằng làm ảnh hưởng đến hoạt động
thể chất nhất là nữ sinh khiến các em không khống chế được bản thân.
– Hệ vận động: Xương bắt đầu giảm tốc độ phát triển, sụn ở 2 đầu xương vẫn
dài, sụn chuyển thành xương ít. Mỗi năm nữ thêm 0,1 – 1cm. Nam cao thêm 1 –
3cm. Nếu không rèn luyện thêm thì nữ sau 20 tuổi hầu như không cao hơn nữa.
– Hệ cơ: Đặc điểm cơ bắp là co cơ vẫn tương đối yếu, cơ bắp phát triển tương
đối nhanh, cơ đùi và cơ tay, các cơ nhỏ phát triển chậm hơn, các cơ co phát triển
sớm hơn các cơ duỗi. Nữ càng yếu hơn đặc biệt các tổ chức mỡ dưới da của nữ
phát triển mạnh do đó ảnh hưởng đến sức mạnh cơ nói chung và sức mạnh của
các em nữ yếu hơn các em nam.
– Hệ tuần hoàn: đã phát triển mạnh và gần hoàn thiện, buồng tim p

Xem bản đầy đủ trên google drive: TẠI ĐÂY

Các thầy cô cần file liên hệ với chúng tôi tại fanpage facebook O2 Education

Hoặc xem nhiều SKKN hơn tại:  Tổng hợp SKKN luận văn luận án O2 Education

SKKN Một số bài tập phát triển thể lực cho học sinh tập luyện môn Aerobic trong trường THPT

I. ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
Giáo dục thể chất và hoạt động thể dục thể thao giữ vai trò hết sức quan trọng trong
việc nâng cao trình độ thể chất của một dân tộc. Con người là động lực của sự nghiệp xây
dựng Chủ Nghĩa Xã Hội, là chủ thể của mọi sự sáng tạo, mọi của cải vật chất, văn hoá,
chủ thể để xây dựng một xã hội công bằng, nhân ái. Như vậy con người cần được phát
triển toàn diện: phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần,
trong sáng về đạo đức giáo dục thể chất là một nhân tố quan trọng không thể thiếu được
trong hệ thống giáo dục con người mới toàn diện của đất nước ta hiện nay. Phát triển thể
lực cho học sinh phổ thông cần được quan tâm, cần được xem như là vấn đề có tính chiến
lược, đặc biệt trong công tác đào tạo thế hệ trẻ tương lai. Cần phải làm cho công tác Giáo
Dục Thể Chất trong trường học các cấp có chất lượng ngày càng cao, cụ thể là từng bước
hoàn thiện chương trình giảng dạy nội khoá cho nhà trường phù hợp với các cấp làm cho
việc tập luyện Thể Dục Thể Thao trở thành một thói quen hàng ngày của học sinh .
Hiện nay chương trình dạy thể dục khối THPT có nhiều thay đổi: như Bài
thể dục tay không đổi Bài Aerobic(TDNĐ), Đá cầu, Cầu lông, ….Với Việt Nam
bộ môn thể dục nhip điệu – Aerobic là một loại hình thể dục tương đối mới
nhưng đã được sự hưởng ứng sôi nổi. Cụ thể xuất hiện nhiều câu lạc bộ cho thiếu
nhi, thanh thiếu niên. Đối với trường học ta có thể tập luyện cho các em phát huy
tính sáng tạo bài Aerobic và tổ chức thi dấu nhằm phát hiện những tài năng thể
thao, có cơ sở để đào tạo, phát triển thành các vận động viên có thành tích cao
cho quốc gia.
Trong giáo dục toàn diện ở nhà trường. Thể dục nói chung và môn Aerobic nói riêng
là môn học giáo dục tố chức là chính, nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức kỹ
năng cơ bản để rèn luyện sức khỏe, nâng cao thể lực, giúp học sinh giải tỏa được những
căng thẳng học tập và thiếu vận động tạo nên.
Mục đích của giáo dục thể chất đối với học sinh phổ thông là nhằm hoàn thiện về cấu
trúc và chức năng cơ thể, thông qua đó còn giáo dục đạo đức, trí tuệ, tinh thần, óc thẩm
mỹ…, bồi dưỡng tinh thần tập thể, ý thứ tổ chức kỷ luật và tác phong làm việc có khoa
học trong đời sống, tạo cho các em sự ham thích và thói quen tập luyện thể dục thể thao.
Đi đôi với giáo dục tri thức, nghề nghiệp phải coi trọng giáo dục nhân cách, hoài bão, lý
3
tưởng và rèn luyện thển lực, bảo đảm có được những con người phát triển toàn diện,
trung thành với chế độ, hết lòng vì sự phát triển của đất nước..” Nhiều công trình nghiên
cứu trong và ngoài nước đã chứng minh sức khỏe của trẻ em và thanh niên là nhân tố hết
sức quan trọng có ảnh hưởng đến khả năng học tập, sáng tạo và phát triển năng khiếu của
họ.Có nhiều công trình khoa học trên thế giới chứng minh giáo dục thể chất có khả năng
góp phần bảo vệ và tăng cường sức khỏe cho thế hệ trẻ.Thể dục hay nói cách khác là
GDTC, chính là giáo dục các tố chất thể lực; Giáo dục tố chất cơ thể, nhằm nâng cao sức
khỏe cho bản thân người tập qua các động tác người tập thông qua các động tác vận động
cơ thể. Đã nói đến thể dục nói chung và Aerobic nói riêng, chúng ta liên tưởng đến vận
động của cơ thể thông qua các bài tập như bài thể dục nhịp điệu (AEROBIC) theo nhạc,
nhịp có rất nhiều nhưng cách tập và cách dạy sao cho đạt được hiệu quả.Chính vì vậy để
giảng dạy tốt một bài tập Aerobic, người giáo viên nên thực hiện các động tác mẫu một
cách chuẩn xác, đúng trình tự, luôn gắn bó và hướng tới người học sinh , phương pháp
lên lớp phải gây được sự hứng phấn cho học sinh tập luyện và tự rèn luyện sức khỏe.Giáo
dục thể chất đã được đưa vào nhà trường phổ thông ở hầu hết các nước trên thế giới. Môn
học thể dục và các môn học khác tạo thành một chỉnh thể giáo dục phổ thông và phát
triển phong trào TDTT của trường học chẳng hạn như các nước: Pháp, Anh, đặc biệt là
nước Mỷ môn thể dục Aerobic được thành lập các câu lạc bộ trong trường học và hằng
năm tổ chức thi đấu giải Sport Aerobic khối HS THPT . Gần đây Việt nam tổ chức các
giải Aerobic và sắp tới củng phát triển, môn thể dục này vào các trường học đáp ứng cho
nhu cầu cho các em học sinh.
Chính vì vậy tôi chọn đề tài này với mong muốn giúp được các em phát huy được
tính sáng tạo, tự rèn luyện, có tính chất đồng đội, ý thức tổ chức kỷ luật và tác phong làm
việc có khoa học trong đời sống, tạo cho các em sự ham thích và thói quen tập luyện thể
dục thể thao. Hướng tới phát triển bộ môn Aerobic trong trường học khối THPT
II. THỰC TRẠNG
Học sinh các trường THPT, ngoài việc học tập các môn văn hóa để phát triển trí
tuệ, thì việc học bộ môn Thể dục, tập luyện TDTT thường xuyên ở nhà, nhằm nâng cao
sức khỏe chống lại bệnh tật và phục vụ lao động sản xuất. Đây là một nhu cầu không thể
thiếu đối với bản thân của mỗi học sinh. Thực hiện kế hoạch thường xuyên của ngành và
4
kế hoạch cụ thể hằng năm của Nhà trường về giảng dạy bộ môn Thể dục chính khóa 2
tiết/tuần.
1. Thuận lợi:
Qua nhiều năm giảng dạy môn Aerobic, các bài tập Aerobic khiến chúng ta khỏe mạnh
và dẻo dai và giúp các học sinh tích cực phát huy được tính sáng tạo,tự tập luyện và tự
nghiên cứu, tìm tòi và học hỏi với nhau để hình thành một động tác chuẩn cho bài
Aerobic (tự chọn). Tình hình thực tế Trường THPT Nguyễn Trãi:
– Đối với giáo viên có chuyên môn, kiến thức về Aerobic. Đội ngũ giáo viên nhiệt
tình có nhiều kinh nghiệm trong chuyên môn, luôn luôn tự học hỏi.
– Đối với học sinh Aerobic còn mới nhưng các em đã thực hiện một cách tích cực
và mang tính tự giác tập luyện , yêu thích Aerobic. Aerobic biểu diển các phong trào: như
Chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 2011, hoạt động đoàn 26/3 và các chương trình
phục vụ lễ
Thực tế cho thấy ở trường THPT Nguyễn Trãi khi học Aerobic các em rất hăng say tập
luyện bằng cách là: Khi tập động tác xong phối hợp động tác và chia nhóm, tổ tự tập rất
chăm chỉ. Mà điều kiện cơ sở vật chất của trường còn thiếu nhưng khi tập với nhạc. Học
tập rất thích thể hiện là các em tự trang bị mang máy và dụng cụ đi học.( Aerobic rất cần
có âm nhạc và là sân chơi lành mạnh phát triển phong
trào TDTT Aerobic cổ động của trường.)
– Điều kiện sân bãi :
Sân tập (bãi tập) phải rộng rãi thoáng mát, sạch sẽ, đảm bảo cho mọi hoạt động di chuyển
của học sinh không bị vướng và không bị sự chi phối của các hoạt động xung quanh
– Gợi được nhu cầu nhận thức của học sinh: Giáo viên phải đưa ra được các ưu
điểm của một bài tập Aerobic cho học
sinh nắm, tìm hiểu sâu sát vào các nhu cầu của học sinh như : muốn giảm cân, phát triển
chiều cao,cơ bắp … từ đó tạo sự hứng thú khi học sinh tập luyện ở trường cũng như khi
về nhà .
– Gây niềm tin vào khả năng nhận thức của học sinh:
Đưa ra một bài tập mà tác dụng của bài tập đó có ảnh hưởng trực tiếp đến một số nhóm
cơ của người tập , mà học sinh chưa nắm được. Từ bài tập này tạo cho học sinh sự hưng
phấn ban đầu để học sinh phát huy điểm mạnh của mình trong từng động tác.
5
2. Khó khăn:
– Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện dạy học còn thiếu thốn rất nhiều
chẳng hạn như tập Aerobic đòi hỏi có sân tập riêng, có máy cacset hay máy CD.
– Trong tổ có khoảng 2/3 giáo viên tuổi nghề còn trẻ, có con nhỏ, nên còn nhiều hạn
chế trong công tác chuyên môn nghiệp vụ.
– Đa số học sinh vẫn coi nhẹ môn học thể dục chưa thật sự chú ý tập luyện.
III. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
1. Phương pháp nghiên cứu.
– Mét sè ph-¬ng ph¸p luyÖn tËp, sö dông c¸c dông cô luyÖn tËp.
– T×m hiÓu thùc tr¹ng thÓ lùc cña häc sinh th«ng qua kiÓm tra ®¸nh gi¸ ®Çu n¨m.
– Phương pháp quan sát sư phạm.
– Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
2. Thời gian nghiên cứu .
– Thời gian :
Năm học 2019 – 2020 đến năm học 2020 – 2021
– Địa điểm:
Trường THPT Nguyễn Trãi – Trực Ninh – Nam Định.
– Trang thiết bị:
Bài tập thể dục, bài tập thể lực, sách giáo khoa, giáo án, loa, usb,hoặc đĩa CD…
3. Mục đích của đề tài .
– Đề tài đã giả quyết được sự yếu kém về thể lực của học sinh nói chung và thể lực
trong môn TDNĐ , AEROBIC .
– Mục tiêu của tôi đó là đem đề tài trao đổi với các đồng nghiệp nhằm mục đích nâng
cao nghiệp vụ công tác của bản thân góp phần vào việc nâng cao thể lực chung, thể lực
chuyên môn và năng lực làm việc của học sinh sau khi tốt nghiệp THPT .
IV. NỘI DUNG.
1. Những khó khăn bất cập khi giảng dạy môn Aerobic
6
1.1. Khó khăn về trình độ học sinh không đồng đều.
Về giới tính cũng là một vấn đề lớn trong việc học tập và tiếp thu kỹ thuật, động tác.
1.2. Thời lượng học trên lớp ít số lần học sinh được tiếp xúc, sửa sai kĩ thuật rất ít.
1.3. Cơ sở vật chất còn quá nghèo nàn ở các Trường THPT nông thôn đầu tư cho tập
luyện chi phí thấp.
2. Thực trạng giảng dạy môn Aerobic .
Trong chương trình giảng dạy môn TDNĐ trường THPT từ lớp 10 đến lớp 12 các
em chỉ được học các bài tập chứ các em không được trang bị thể lực . Nếu người giáo
viên không đưa các bài tập bổ trợ vào để giảng dạy mà chỉ thực hiện các bài tập trong yêu
cầu của PPCT và các bài tập hướng dẫn trong SGK thì :
– Thứ nhất : Học sinh chỉ biết được kỹ thuật động tác cơ bản chứ khi áp dụng kỹ thuật,
các bước chuyển tiếp, bước thể dục cơ bản thì chưa có.
– Thứ hai : Yêu cầu của chương trình mớí thay sách giáo khoa chủ yếu các em phát
triển thể lực chung là chính .
– Thứ ba : Nếu không củng cố thể lực chuyên môn cho các em nội dung học lặp lại
nhiều lần thể lực chuyên môn của người học yếu dẫn đến người học bị sớm mệt mỏi
nhàm chán thiếu hứng thú tập luyện.
3. Chọn đối tượng.
– Nhóm học sinh tập câu lạc bộ Aerobic 20 học sinh trong năm học 2019 – 2020 đến
2020 – 2021
4. Biện pháp thực hiện các bài tập bổ trợ vào giờ học để phát triển thể lực chuyên
môn.
Chương trình giảng dạy bộ môn thể dục mới do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy
định, phát triển toàn diện cho học sinh là nhiệm vụ hàng đầu. Do vậy, việc rèn luyện tất
cả các môn, nội dung học cho học sinh THPT cần được giáo viên xác định để lựa chọn
nội dung, biện pháp luyện tập phù hợp, lượng vận động hợp lý, giúp học sinh rèn luyện
thường xuyên. Có như vậy việc rèn luyện thể chất mới có hiệu quả và đảm bảo an toàn
tuyệt đối trong tập luyện và kiểm tra.
7
– Trò chơi vận động là một trong những hình thức đầu tiên có tác dụng kích thích
Trò tập luyện và phù hợp với tâm – sinh lý lứa tuổi học sinh cần được sử dụng nhiều
(giáo viên nên thay đổi trò chơi dưới nhiều hình thức, tránh trường hợp lặp lại trò chơi,
dễ gây nhàm chán trong học sinh).
– Các bài tập thể lực phong phú nhằm phát huy tính tích cực chủ động của học sinh
thông qua các loại hình tập luyện. Tự tập ở nhà theo kế hoạch tập luyện các nhân, tập
theo kế hoạch của câu lạc bộ Aerobic và theo từng nhóm sức khỏe, lứa tuổi dưới các
hình thức thi đấu giữa các tổ, cá nhân.
– Ngoài ra giáo viên cần cung cấp các kiến thức chuyên môn trong những thời gian
nghỉ giữa các lần tập. Đó là: Kiến thức về môn Aerobic sự phối hợp của các động tác ,
liên kết các động tác cơ bản, động tác khó, biết thở trong bài tập phân phối sức khi tập
luyện và cách khắc phục các động tác khó. Nhắc nhở học sinh vận dụng tốt trong quá
trình tập luyện trên lớp cũng như tự tập ở nhà. Để tránh nhàm chán, các biện pháp tập
luyện cần được thay đổi thường xuyên qua các buổi tập, mỗi khi đưa ra biện pháp mới,
giáo viên cần hướng dẫn cụ thể mục đích, yêu cầu đến cách tổ chức tập luyện cho học
sinh ở trên lớp và bài tập bổ trợ thêm ở nhà.
– Để nâng cao tính tích cực tự giác của học sinh trong tập luyện môn Aerobic
người giáo viên cần quan tâm: Phối hợp các hình thức tập luyện khác nhau: Trò chơi và
các biện pháp phát triển thể lực. Luyện tập trên lớp , ở nhà phong phú về hình thức và
biện pháp tập luyện sẽ hạn chế bớt những ức chế khi thực hiện động tác. Truyền thụ kiến
thức xen kẽ giữa các lần tập sẽ giúp học sinh nhanh hồi phục và các tri thức cần thiết.
Cần chú ý giáo dục tư tưởng, phẩm chất tâm lý cá nhân . Việc giáo dục tư tưởng phải gắn
liền với giáo dục phẩm chất đạo đức và các phẩm chất tâm lý tập luyện chuyên môn, rất
cần thiết cho học sinh THPT, những phẩm chất này, giúp học sinh tham gia tập luyện một
cách tập trung, có mục đích, tự giác, bền bỉ. Chính vì thế, cấn giáo dục cho học sinh hiểu
rằng: những người tập luyện tích cực, thường xuyên luôn là tấm gương sáng cho thanh
thiếu niên tham gia tập luyện thể thao noi theo, và thông qua sự tập luyện xuất sắc của họ
thì danh dự của họ được tôn vinh và được mọi người tôn trọng.
– Trong quá trình giảng dạy giáo viên cần trang bị cho học sinh: tư thế thân người,
tay, mũi chân khi tập, cần phối hợp ăn nhịp với nhạc . Yêu cầu giữ vững kỹ thuật trong
điều kiện tập luyện. Bởi vậy việc phát triển sức bền và kỹ thuật luôn gắn bó với nhau.
8
Trong mối quan hệ này, phải phát triển các khả năng phối hợp vận động cần thiết cho
việc sử dụng kỹ thuật một cách hợp lý nhất. Phát huy tích tích cực trong tập luyện phải
cần thiết coi trọng việc phát triển các khả năng trí tuệ của mỗi học sinh, xem đây là một
bộ phận quan trọng của quá trình giảng dạy. Mức độ yêu cầu về trí tuệ năng lực nhận
thức ngày càng cao, do đó góp phần tích cực vào việc tự giác tích cực chủ động tập
luyện. Năng lực trí tuệ của học sinh không những ảnh hưởng đến quá trình tập luyện (đặc
biệt với việc trang bị kiến thức kỹ thuật) mà còn thể hiện ở các năng lực tham gia trò
chơi, ý thức cá nhân trong tập luyện, hạn chế chấn thương khi tham gia tập luyện của học
sinh.
5. Hệ thống bài tập phát triển thể lực môn Aerobic.
5.1.Bài tập thể dục tay không :
Bài thể dục chung : Gồm 8 động tác :
Động tác 1 : Vươn thở
Động tác 2 : Vặn mình
Động tác 3 : Tay ngực
Động tác 4 : Toàn thân
Động tác 5 : Gập thân
Động tác 6 : Nhảy
Động tác 7 : Lườn
Động tác 8 : Điều hòa
5.2.Bài tập cơ bản 7 bước Aerobic :
1/ Diễu hành : Chuyển động tác động lực truyền thống thấp, yêu cầu từ mũi qua mu bàn
chân đến gót.
2/ Chạy bộ : Chuyển động tác động lực cao dạng diểu hành trong đó đầu gối cân thẳng
bên dưới hoặc phía trước khớp háng
3/ Nhảy cách quãng : Chuyển động tác động lực cao hoặc thấpkết hợp những chuyển
động duỗi được điều khiển của đầu gối và gập hông. Mắt các có thể ở tư thế duỗi hoặc
gập.
4/ Nâng đầu gối : Chuyển động tác động lực cao hoặc thấp nâng đầu gối với góc ở khớp
háng và khớp gối tối thiểu 90 o. Mắt cá chân có thể duỗi thẳng hoặc gập
5/ Đá : Chuyển động tác động lực cao hoặc thấp xuất phát từ gập khớp háng với một chân
9
thẳng . Mắt cá có thể ở tư thế duỗi hoặc gập các độ khó khác nhau ( Độ cao)
6/ Bật Jack : Chuyển động tác động lực cao trong đó hai chân dạng hoặc khép (Mở hoặc
đóng sang bên) từ khớp háng. Trung tâm trọng lực ở giữa hai bàn chân phân bố trọng
lượng cơ thề đều trên mỗi chân. Đầu gối phải mềm và cân thẳng với hai bàn chân (hơi
xoay ra phía ngoài) và hai chân hơi gập để hấp thụ lực va chạm
7/ Lunge (rộng) : Chuyển động tác động lực cao từ khớp háng làm mở và đóng hai chân
theo đường chéo. Đầu gối của chân ở phía trước phải gập và hướng đi trước bàn chân.
Hai chân song song với hai đầu gối cân thẳng với hai bàn chân.
5.3. Bài tập thể lực:
1. Chống đấy:
10
2. Nằm ngửa nâng chân gập bụng:
11
3. Nằm úp nâng thân chân trên

Xem bản đầy đủ trên google drive: TẠI ĐÂY

Các thầy cô cần file liên hệ với chúng tôi tại fanpage facebook O2 Education

Hoặc xem nhiều SKKN hơn tại:  Tổng hợp SKKN luận văn luận án O2 Education

SKKN Nghiên cứu ứng dụng các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng môn học GDQP – AN cho học sinh

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I. Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:
Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến,
phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố khó lường, đối với nước ta, các thế lực thù địch
vẫn ráo riết chống phá, chủ yếu bằng chiến lược diễn biến hoà bình, bạo loạn lật
đổ, nhằm xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, xoá bỏ vai trò lãnh đạo
của Đảng Cộng sản, chuyển hoá cách mạng nước ta đi chệch hướng xã hội chủ
nghĩa. Nhằm xây dựng và bảo vệ vững chắc nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa
(XHCN) chúng ta cần xây dựng một thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân
dân trong đó học sinh, sinh viên ở các trường trung học phổ thông (THPT), đại
học, cao đẳng là một lực lượng hùng hậu, có sức khỏe, có trình độ học vấn, có
tiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học kỹ thuật hiện đại,
chủ nhân tương lai của đất nước. Đảng và Nhà nước ta từ lúc cách mạng thành
công 1945, đã quan tâm đến việc giáo dục thế hệ trẻ phát triển toàn diện. Bác Hồ
đã dạy: “Dân có cường thì nước mới thịnh”, “Vì lợi ích 10 năm trồng cây, vì lợi
ích trăm năm trồng người”.
Nghị quyết Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ VIII năm 1996 đã
khẳng định: “… Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệ phải thực
sự trở thành quốc sách hàng đầu…”.
Giáo dục quốc phòng, an ninh (GDQP,AN) là một bộ phận của nền giáo
dục quốc dân, là một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân,
an ninh nhân dân, giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong công tác quốc phòng của
Đảng, qua đó nhằm bồi dưỡng kiến thức quốc phòng cần thiết, khơi dậy lòng
yêu nước, niềm tự hào, tự tôn của dân tộc cho học sinh, sinh viên Việt Nam nói
chung và cho học sinh THPT Nam Định nói riêng, đối với việc xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Giáo dục quốc phòng, an ninh trong trường học là một phần quan trọng
không thể thiếu của nền giáo dục XHCN. GDQP,AN có tác động tích cực cho
việc hoàn thiện nhân cách, cá tính, những phẩm chất cần thiết và có thể cải thiện
chất lượng của học sinh để đào tạo mới, phát triển, phục vụ cho xã hội một cách
hiệu quả như: hiện đại hoá đất nước, duy trì an ninh, quốc phòng, góp phần to
lớn vào sự phát triển của trí tuệ, thể chất, tinh thần.
Giáo dục quốc phòng, an ninh cho học sinh, sinh viên, nhằm giáo dục cho
thế hệ trẻ lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào và sự trân trọng đối
với truyền thống của dân tộc; trang bị cho thế hệ trẻ những kiến thức cơ bản về
quốc phòng – an ninh và những kỹ năng quân sự cần thiết, để thế hệ trẻ nhận
thức đầy đủ hơn quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm đối với sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc.
Nghị định 116/NĐ – CP ngày 10/7/2007 của Chính phủ về quốc phòng an
ninh chỉ rõ: “Giáo dục quốc phòng – an ninh là bộ phận của nền giáo dục quốc
dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh
nhân dân; là môn học chính khoá trong chương trình giáo dục và đào tạo trung
học phổ thông đến đại học và các trường chính trị, hành chính, đoàn thể”.
Thông tư Số: 40/2012/TT-BGDĐT 19 tháng 11 năm 2012 của Bộ giáo dục và
đào tạo cũng đã xác định: “Giáo dục quốc phòng – an ninh là môn học chính
khóa, bắt buộc đối với học sinh các trường trung học phổ thông, trung cấp
chuyên nghiệp; sinh viên các trường cao đẳng, đại học; là một nội dung cơ bản
trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân”.
Giáo dục quốc phòng và an ninh là một nội dung quan trọng trong xây
dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an
ninh nhân dân; trực tiếp góp phần hun đúc lòng yêu nước, lòng tự hào, tự tôn
dân tộc, nâng cao ý thức, trách nhiệm của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đối
với sự nghiệp củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc. Trong giai đoạn hiện nay,
công tác giáo dục quốc phòng và an ninh càng có ý nghĩa quan trọng.
Những năm qua, nhất là từ khi có Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh,
công tác giáo dục quốc phòng và an ninh trên cả nước có bước phát triển mới,
ngày càng đi vào chiều sâu, đạt được kết quả tích cực. Nổi bật là, cấp ủy, chính
quyền các cấp, người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, các cấp, các ngành đã nhận
thức đầy đủ hơn vị trí, tầm quan trọng của công tác giáo dục quốc phòng và an
ninh, nên đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, tổ chức thực hiện nghiêm túc.
Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về công tác
giáo dục quốc phòng và an ninh được xây dựng, ban hành đồng bộ, tạo hành
lang pháp lý để triển khai thực hiện. Hội đồng giáo dục quốc phòng và an ninh
các cấp thường xuyên được củng cố, kiện toàn, duy trì nền nếp hoạt động; phát
huy tốt vai trò tham mưu, tổ chức thực hiện. Công tác bồi dưỡng kiến thức quốc
phòng và an ninh cho các đối tượng được triển khai tích cực, chủ động, bằng
nhiều hình thức, phương pháp linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả; đối tượng bồi dưỡng
được mở rộng, chất lượng được nâng lên.
Từ năm 2013 đến nay, cả nước có gần 2,7 triệu lượt cán bộ thuộc các đối
tượng được bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh theo quy định. Đặc biệt,
Cơ quan Thường trực Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Trung ương đã
phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban Tôn giáo
Chính phủ, Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Quân khu 2, 4, 5, 7, 9 và
thành phố Hà Nội tổ chức bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho hơn
120 chức sắc các tôn giáo là Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam của 12 tỉnh, thành phố phía Nam; 320 tăng, ni của Học viện Phật giáo Việt
Nam và gần 720 chức sắc, nhà tu hành, đại diện các tổ chức tôn giáo trên địa
bàn Quân khu 2, 4, 5, 7, 9, đạt kết quả tốt, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong tín đồ,
phật tử.
Công tác giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh, sinh viên được
triển khai đồng bộ từ bậc trung học phổ thông đến đại học và có nhiều đổi mới,
chất lượng từng bước được nâng cao. Đội ngũ giáo viên, giảng viên giảng dạy
môn học giáo dục quốc phòng và an ninh được coi trọng xây dựng, bồi dưỡng,
từng bước chuẩn hóa. Công tác phổ biến kiến thức quốc phòng và an ninh cho
toàn dân được đẩy mạnh, nội dung, hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp với
đặc điểm địa bàn, dân cư; việc bảo đảm phục vụ công tác giáo dục quốc phòng
và an ninh được quan tâm đúng mức. Hệ thống trung tâm giáo dục quốc phòng
và an ninh trên cả nước được quy hoạch, đầu tư nâng cấp, xây dựng ngày càng
hoàn thiện, v.v. Những kết quả của công tác giáo dục quốc phòng và an ninh đạt
được là rất quan trọng, góp phần xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân,
nhất là “thế trận lòng dân” vững chắc trong khu vực phòng thủ tỉnh (thành phố),
quân khu và trên phạm vi cả nước.
Hiện nay, sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân
ta đứng trước những vận hội, thời cơ, thuận lợi và không ít khó khăn, thách thức
đan xen. Tình hình thế giới, khu vực tiềm ẩn nhiều nhân tố gây mất ổn định, khó
lường. Trong nước, các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chống phá bằng âm
mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”
trong nội bộ ta, kích động tư tưởng ly khai, bạo loạn lật đổ,…. Bối cảnh đó, đặt
ra cho công tác giáo dục quốc phòng và an ninh những nội dung, yêu cầu mới,
rất cao. Để tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện hơn nữa về nhận thức, ý thức,
trách nhiệm của các cấp, ngành, của cả hệ thống chính trị và toàn dân đối với sự
nghiệp bảo vệ Tổ quốc, cần thực hiện đồng bộ các biện pháp nâng cao chất
lượng, hiệu quả công tác giáo dục quốc phòng và an ninh.
Mục tiêu của giáo dục là đào tạo thế hệ trẻ có tri thức, đạo đức, bản lĩnh
sống để hòa nhập vào thời đại công nghiệp hóa – hiện đại hóa (CNH – HĐH).
Hiểu biết sâu sắc về quê hương đất nước và có trách nhiệm bảo vệ quê hương
đất nước cả phần đất liền cũng như biển đảo. Khi nói về giáo dục, Đảng ta
khẳng định: Giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho
sự phát triển. Các trường THPT là cái nôi trực tiếp đào tạo thế hệ trẻ vừa “hồng”
vừa “chuyên”. Trang bị cho học sinh đầy đủ hành trang trí tuệ để học sinh bước
vào đời, trở thành công dân có ích cho quê hương, đất nước.
Giáo dục quốc phòng, an ninh nhằm thống nhất nhận thức về nhiệm vụ
bảo vệ Tổ quốc, xây dựng con người mới XHCN có sự phát triển toàn diện.
Việc GDQP,AN cho học sinh là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong hệ thống
giáo dục quốc gia, góp phần bồi dưỡng cho thế hệ trẻ những kiến thức cơ bản về
đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng ta và kỹ năng quân sự để sẵn sàng
tham gia lực lượng vũ trang khi cần thiết, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ
quốc trong tình hình mới. GDQP,AN cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng, cấp
bách trong chiến lược đào tạo con người mới XHCN, nhằm giáo dục cho thế hệ
trẻ nói chung, học sinh nói riêng lòng yêu nước, yêu CNXH, ý thức tổ chức kỷ
luật, tinh thần tập thể, tư duy và kiến thức quân sự, chuẩn bị nhân lực và đào tạo
nhân tài cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc là một trong những nội dung giáo dục
toàn diện trong nhà trường, góp phần hình thành nhân cách con người mới
XHCN. Mặt khác, GDQP,AN còn trang bị kiến thức, ý thức xây dựng bảo vệ Tổ
quốc, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho quê
hương đất nước.
Giáo dục quốc phòng, an ninh còn có tác động tích cực tới việc rèn luyện
và bồi dưỡng những phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức, ý thức tổ chức kỷ
luật, có động cơ đúng đắn trong học tập và rèn luyện của học sinh, góp phần vào
mục tiêu phát triển con người toàn diện. Mà hiện nay, với xu hướng dạy học lấy
học sinh làm trung tâm nhằm khuyến khích học sinh tự học, tự nghiên cứu, nâng
cao được chất lượng giáo dục trong nhà trường. Chính vì vậy chúng ta không
thể nhồi nhét vào đầu óc học sinh khối lượng kiến thức ngày càng nhiều mà
chúng ta phải chú trọng đến phương pháp rèn luyện cho học sinh kĩ năng, thói
quen, ý chí tự học thì sẽ tạo ra cho học sinh lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn
có trong mỗi con người, kết quả học tập sẽ được cải thiện.
Trong những năm qua, chất lượng giáo dục trong trường học các cấp nói
chung đã có những chuyển biến rõ rệt. Toàn ngành đã tập trung vào thực hiện
đổi mới chương trình sách giáo khoa mà cơ bản là đổi mới phương pháp dạy học,
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục đại trà và giáo dục mũi nhọn.
Chất lượng đội ngũ giáo viên được đặc biệt quan tâm. Kiến thức kỹ năng sư
phạm và trách nhiệm giảng dạy được nâng cao đáng kể. Ngành kiên trì chủ
trương xây dựng mỗi nhà trường là một trung tâm bồi dưỡng giáo viên, tăng
cường cử cán bộ, giáo viên đi đào tạo nâng chuẩn, tạo điều kiện thuận lợi để đội
ngũ giáo viên yên tâm công tác, học tập.
Tuy nhiên, Hoạt động của hội đồng giáo dục quốc phòng và an ninh ở
một số địa phương hiệu quả chưa cao. Công tác phối hợp giữa cơ quan, tổ chức
có liên quan trong tổ chức thực hiện chưa chặt chẽ. Công tác phổ biến kiến thức
quốc phòng và an ninh cho toàn dân, nhất là nơi biên giới, hải đảo, miền núi,
vùng sâu, vùng xa còn gặp nhiều khó khăn,… bên cạnh những mặt mạnh đạt
được của giáo dục trong trường học các cấp nói chung, thì GDQP,AN trong
trường học vẫn còn những hạn chế, tồn tại và thiếu hụt nhất định. Chất lượng
GDQP,AN trong trường học cũng còn nhiều bất cập, một phần do sự đầu tư cho
GDQP,AN chưa đúng mức, do cơ sở vật chất còn nghèo nàn, trang thiết bị phục
vụ công tác GDQP,AN trong trường học gần như không được đầu tư nhiều,
phần nữa, trong tư tưởng của nhiều trường thì GDQP,AN là môn phụ nên cũng
chưa được chú trọng phát triển…. Từ những thực tế trên mà GDQP,AN trong
trường học còn bị xem nhẹ, chất lượng giáo dục chưa đáp ứng được những yêu
cầu đặt ra.
Trường THPT Lý Nhân Tông là đơn vị mới thành lập trên địa bàn xã Yên
Lợi – Ý Yên, điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị và dụng cụ tập luyện còn
thiếu thốn, chất lượng chưa tốt; điều kiện kinh tế vùng miền khó khăn, trình độ
dân trí không đồng đều, chất lượng tuyển sinh đầu vào của trường còn thấp….
Vì vậy, cũng ảnh hưởng phần nào đến chất lượng môn học GDQP,AN.
Đối với giáo viên GDQP,AN, công việc giảng dạy phải gắn liền với
nghiên cứu. Đây là con đường ngắn nhất để không ngừng tích luỹ kiến thức,
nâng cao trình độ, nghiệp vụ, gọt sắc tư duy, góp phần tìm ra những giải pháp,
biện pháp thích hợp để truyền đạt tri thức tới người học.
Với tất cả những lí do trên, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn về việc cần phải
nâng cao chất lượng GDQP,AN cho học sinh, cùng với kinh nghiệm giảng dạy
của mình, nên tôi lựa chọn nghiên cứu sáng kiến: “Nghiên cứu ứng dụng các
biện pháp nhằm nâng cao chất lượng môn học GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG,
AN NINH cho học sinh trường THPT Lý Nhân Tông – Yên Lợi – Ý Yên –
Nam Định”.
Nghiên cứu ứng dụng các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng môn học
GDQP,AN được tiến hành với mục đích lựa chọn được những biện pháp thực sự
phù hợp, có tính khả thi và cơ sở khoa học để nâng cao hiệu quả công tác
GDQP,AN trong trường THPT, bước đầu ứng dụng và đánh giá hiệu quả các
biện pháp lựa chọn trong thực tế công tác GDQP,AN, góp phần nâng cao hiệu
quả công tác GDQP,AN cho đối tượng nghiên cứu.
II. Mô tả giải pháp:
1. Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:
1.1.Cơ sở lý luận.
Trước yêu cầu, nhiệm vụ của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngày
28-12-1961, Hội đồng Chính phủ (nay là Chính phủ) đã ra Nghị định số
219/CP về việc huấn luyện quân sự cho quân nhân dự bị và dân quân tự vệ,
trong đó quy định việc huấn luyện quân sự phổ thông cho học sinh, sinh viên
(HS,SV) từ trung học phổ thông đến cao đẳng, đại học. Nghị định này đánh dấu
sự ra đời môn học mới trong hệ thống giáo dục quốc dân – môn học quân sự – cơ
sở của môn học giáo dục quốc phòng – an ninh ngày nay. Năm 2001, Chính phủ
đã ban hành Nghị định số 15/NĐ-CP, quy định GDQP,AN là môn học chính
khoá trong hệ thống giáo dục – đào tạo (GD-ĐT). Nhờ đó, công tác GDQP,AN
cho HS,SV đã có bước phát triển mới cả bề rộng và chiều sâu, chất lượng ngày
càng cao. Qua đó, đã giáo dục cho HS,SV về những chủ trương, quan điểm cơ
bản của Đảng về quốc phòng – an ninh (QP-AN), nâng cao ý thức cảnh giác
cách mạng và rèn luyện những kỹ năng quân sự cần thiết, để tuổi trẻ góp phần
vào công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Thực hiện Chỉ thị 12-CT/TW ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị về Tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác GDQP,AN trong tình hình mới;
Chỉ thị số 417/CT-TTg ngày 31/3/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng
cường chỉ đạo, thực hiện công tác GDQP,AN năm 2010 và những năm tiếp theo;
Nghị định 116/2007-NĐ-CP về GDQP,AN cùng nhiều văn bản quy phạm pháp
luật khác làm cơ sở pháp lý để thực hiện nhiệm vụ GDQP,AN trong các trường
THPT.
Với mục tiêu giáo dục phổ thông là “giúp học sinh phát triển toàn diện về
đạo đức – trí tuệ – thể chất – thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực
khả năng, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt
Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng nhân cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị
cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc”; Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo
quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục
Đào tạo cũng đã nêu : “Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo
của học sinh; phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh,
điều kiện của từng lớp học; bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả
năng hợp tác; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến
tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”.
Năm học 2020-2021 Trường THPT Lý Nhân Tông tiếp tục chỉ đạo triển
khai thực hiện cuộc vận động “Hai không” với bốn nội dung trọng tâm: Nói
không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích; nói không với vi phạm đạo
đức nhà giáo và việc cho học sinh ngồi nhầm lớp. Gắn kết với việc triển khai tổ
chức thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 07/6/2006 của Bộ Chính trị về cuộc
vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Để đạt được
mục tiêu đề ra là đảm bảo chất lượng giáo dục ổn định và phát triển vững chắc.
Ngay từ đầu năm học Trường THPT Lý Nhân Tông đã chỉ đạo làm tốt công tác
tuyên truyền đến toàn thể cán bộ, giáo viên, học sinh và các bậc Phụ huynh hiểu
rõ mục đích, yêu cầu của việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Có thể khẳng định, môn học giáo dục quốc phòng có vai trò và ý nghĩa rất
to lớn đối với sự nghiệp giáo dục toàn diện cho học sinh, sinh viên đặc biệt
trong điều kiện đất nước hội nhập và phát triển hiện nay. Vì vậy, việc giảng dạy
môn học GDQP,AN là một nhiệm vụ quan trọng và rất có ý nghĩa của ngành và
của giáo viên bộ môn. Nhận thức được điều đó, đòi hỏi mỗi giáo viên chúng ta
đều phải có trách nhiệm trong việc hoàn thiện nó và đưa bộ môn giáo dục quốc
phòng, an ninh trở thành một cánh tay nối dài trong hệ thống quốc phòng toàn
dân. Làm được điều đó sẽ góp phần làm cho khối đại đoàn kết toàn dân và sức
mạnh dân tộc không ngừng được củng cố và lớn mạnh, đáp ứng yêu cầu của sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ vững Tổ Quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai
đoạn hiện nay.
Hiện nay, nền giáo dục nước ta đang ở vào giai đoạn, mà việc đổi mới
phương pháp giảng dạy, đang là một vấn đề cấp bách được đặt ra. Phải khuyến
khích tự học phải vận dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng
cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo. Để thực hiện tốt chủ trương này thì cần
phải đào tạo khả năng tự học cho học sinh.
Nói đến giáo dục quốc phòng, an ninh. Trường THPT Lý Nhân Tông là
một trong những đơn vị trong huyện có điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị,
điều kiện sân bãi chưa đáp ứng số lượng tiết học giáo dục quốc phòng,
an ninh cho hơn 600 học sinh. Tiết học giáo dục quốc phòng, an ninh
chính khóa đã truyền thụ cho các em học sinh những tri thức cơ bản của nền
Giáo dục quốc phòng toàn dân. Đó là những kiến thức rất bổ ích, thiết thực với
học sinh phổ thông trước ngưỡng cửa cuộc đời. Học sinh còn được làm quen với
tác phong quân đội qua các bài học về điều lệnh, đội ngũ, các tư thế vận động cơ
bản trong chiến đấu, băng bó, cứu thương….làm quen với các phương tiện chiến
đấu như ném lựu đạn, cách bắn súng tiểu liên AK …
Qua học tập môn GDQP,AN đã giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, tự
hào dân tộc, nâng cao tinh thần cảnh giác, chống mọi âm mưu diễn biến hoà
bình của kẻ thù.Toàn bộ chương trình học tập của từng khối được xây dựng theo
chương trình hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, đảm bảo dạy đủ tiết, đúng phân phối
chương trình. Đồng thời cũng được thể hện cụ thể tại Thông tư 02/2017/TTBGDĐT.
Giáo dục quốc phòng, an ninh trong trường THPT là môn học chính khóa,
là bộ môn khoa học tổng hợp có phạm vi vô cùng rộng lớn và khá phức tạp, nên
không thể đơn giản, sơ sài mà nó phải được coi là một hệ thống chương trình và
phải được quán triệt trong môn học, trong mọi hoạt động của học sinh, ở mọi lúc,
mọi nơi, có vậy mới có thể đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng hiện tại
và tương lai. Giúp học sinh có những hiểu biết ban đầu về nền quốc phòng toàn
dân, an ninh nhân dân, truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc, lựu
lượng vũ trang nhân dân và nghệ thuật quân sự Việt Nam. Có kiến thức cơ bản,
cần thiết về phòng thủ dân sự, sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự bảo vệ Tổ
quốc.
1.2. Cơ sở khoa học.
1.2.1. Biện pháp là gì?
Khái niệm biện pháp: Biện pháp là cách thức, là con đường để tác động
đến đối tượng. Trong giáo dục người ta thường quan niệm biện pháp là yếu tố
hợp thành của phương pháp, phụ thuộc vào phương pháp. Trong tình huống sư
phạm cụ thể, phương pháp và biện pháp giáo dục có thể chuyển hoá lẫn nhau.
Biện pháp chính là những cách thức cụ thể để thực hiện phương pháp
quản lý. Vì đối tượng quản lý phức tạp đòi hỏi những biện pháp quản lý rất đa
dạng và linh hoạt. Các biện pháp quản lý có liên quan chặt chẽ với nhau tạo
thành một hệ thống các biện pháp, các biện pháp này sẽ giúp cho các nhà quản
lý thực hiện tốt hơn các phương pháp quản lý của mình mang lại hiệu quả tối ưu
của bộ máy.
1.2.2. Chất lượng giáo dục là gì?
Từ trước tới nay cụm từ “chất lượng giáo dục” đã được đề cập rất nhiều
trên các phương tiện thông tin đại chúng, trong hoạt động chuyên môn của
ngành giáo dục và cũng gây tranh cãi nhiều trong dư luận – xã hội. Từ cách nhìn
khác nhau, mỗi nhóm người hay mỗi người cũng có thể có nhiều cách hiểu khác
nhau về chất lượng giáo dục. Chẳng hạn như: giáo viên đánh giá chất lượng học
tập bằng mức độ mà học sinh nắm vững các kiến thức kỹ năng, phương pháp và
thái độ học tập của cá nhân. Học sinh có thể đánh giá chất lượng học tập bằng
việc nắm vững kiến thức và vận dụng vào thực hành các bài tập, bài kiểm tra,
bài thi… Cha mẹ học sinh đánh giá chất lượng bằng điểm số kiểm tra – thi, xếp
loại. Người sử dụng sản phẩm đào tạo thì đánh giá chất lượng bằng khả năng
hoàn thành nhiệm vụ được giao, khả năng thích ứng với môi trường, hoàn cảnh,
tình huống cụ thể…
* Chất lượng giáo dục theo cách nhìn của các nhà khoa học:
Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Đản (Trường đại học Sư phạm Hà Nội), chất
lượng giáo dục là những lợi ích, giá trị mà kết quả học tập đem lại cho cá nhân
và xã hội, trước mắt và lâu dài. Khái niệm trên được đúc kết từ nhiều góc độ
khác nhau. Dưới góc độ quản lý chất lượng, thì chất lượng giáo dục là học sinh
vừa cần phải nắm được các kiến thức kỹ năng, phương pháp chuẩn mực thái độ
sau một quá trình học; đáp ứng được các yêu cầu khi lên lớp, chuyển cấp, vào
học nghề hay đi vào cuộc sống lao động…
Còn với góc độ giáo dục học thì chất lượng giáo dục được giới hạn trong
phạm vi đánh giá sự phát triển của cá nhân sau quá trình học tập và sự phát triển
xã hội khi họ tham gia vào các lĩnh vực hoạt động kinh tế sản xuất, chính trị – xã
hội, văn hóa – thể thao.
Nhìn từ mục tiêu giáo dục thì chất lượng giáo dục được quy về chất lượng
hoạt động của người học. Chất lượng đó phải đáp ứng được các yêu cầu về mục
tiêu của cá nhân và yêu cầu xã hội đặt ra cho giáo dục…
TS Tô Bá Trượng (Viện chiến lược và Chương trình giáo dục) thì cho
rằng, chất lượng giáo dục là chất lượng con người được đào tạo từ các hoạt động
giáo dục. Chất lượng ở đây phải được hiểu theo hai mặt của một vấn đề: Cái
phẩm chất của con người gắn liền với người đó, còn giá trị của con người thì
phải gắn liền với đòi hỏi của xã hội. Theo quan niệm hiện đại, chất lượng giáo
dục phải bảo đảm hai thuộc tính cơ bản: tính toàn diện và tính phát triển.
Từ việc dẫn ra nhiều định nghĩa khác nhau về chất lượng giáo dục,
PGS.TSKH Bùi Mạnh Nhị (Trường đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh) cho
rằng, cách hiểu phổ biến hiện nay về chất lượng giáo dục là sự đáp ứng mục tiêu
đề ra của giáo dục: Chẳng hạn mục tiêu giáo dục đại học toàn diện gồm có:
phẩm chất công dân, lý tưởng, kỹ năng sống; tri thức (chuyên môn, xã hội, ngoại
ngữ, tin học…) và khả năng cập nhật thông tin; giao tiếp, hợp tác; năng lực thích
ứng với những thay đổi và khả năng thực hành, tổ chức và thực hiện công việc,
khả năng tìm việc làm và tự tạo việc làm có ích cho bản thân và người khác…
Hoặc mục tiêu giáo dục là nhằm đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn
diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; trung thành với lý
tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách,
phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc.
* Giáo viên là yếu tố hàng đầu nâng cao chất lượng giáo dục
Để nâng cao chất lượng giáo dục, theo TS Nguyễn Anh Dũng (Viện
Chiến lược và Chương trình giáo dục) thì cần phải tiến hành đổi mới chương
trình giáo dục. Đồng thời ưu tiên giải quyết đồng bộ các khâu đào tạo bồi dưỡng
sử dụng đãi ngộ và kiểm tra đánh giá đội ngũ giáo viên. Thứ hai là phải đẩy
mạnh quản lý giáo dục, trong đó phải đẩy mạnh phân cấp quản lý, xây dựng và
thực hiện chuẩn giáo dục, tăng cường thanh tra chuyên môn và đầu tư nguồn lực
cơ sở vật chất.
Qua nghiên cứu thực trạng chất lượng giáo viên, nhóm nghiên cứu gôm
các đồng chí PGS.TS Nguyễn Ngọc Hợi; PGS.TS Phạm Minh Hùng và TS Thái
Văn Thành (Đại học Vinh) cũng cho rằng, muốn nâng cao chất lượng giáo dục
thì trước hết phải nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Các nhà nghiên cứu
này cho rằng, những yếu tố tạo thành chất lượng giáo dục gồm có: giáo viên,
chương trình và sách giáo khoa; Phương pháp dạy học; Cơ sở vật chất, thiết bị
dạy học… Trong đó, giáo viên là yếu tố có vai trò quyết định hàng đầu đến chất
lượng giáo dục.
Ngoài ra, cũng có một số ý kiến cho rằng, muốn nâng cao chất lượng giáo
dục thì cần phải tăng cường đầu tư cho giáo dục, kết hợp với nâng cao chất
lượng cơ sở vật chất phục vụ công tác giảng dạy và học tập để phát huy khả
năng thích ứng của người học với môi trường. Cũng có ý kiến cho rằng, hoạt
động giáo dục cần phải gắn chặt với thị trường lao động của xã hội để giáo dục,
đào tạo nên những con người dễ dàng nắm bắt và thích ứng với công việc sau
khi đã được giáo dục, đào tạo.
1.2.3. Đặc điểm tâm, sinh lý cơ bản của lứa tuổi 16-18.
Ở lứa tuổi này, cơ thể các em đang ở giai đoạn đầu của thời kỳ trưởng
thành, sự phát triển các chức năng sinh lý, tâm lý đã tương đối hoàn thiện, tạo
điều kiện thuận lợi cho sự phát triển các năng lực hoạt động thể lực cũng như
năng lực hoạt động tư duy.
* Đặc điểm sinh lý cơ bản của lứa tuổi 16-18:
Học sinh các trường phổ thông trung học thường ở lứa tuổi 16 -18, cơ thể
các em đã phát triển. Sự phát triển thể chất đã bước vào thời kì phát triển bình
thường, hài hòa cân đối, cơ thể của các em đã đạt tới mức phát triển của người
trưởng thành. Nhìn chung ở tuổi này các em có sức khỏe và sức chịu đựng tốt
hơn tuổi thiếu niên. Thể chất của các em đang ở độ tuổi phát triển mạnh mẽ rất
sung sức, nên người ta hay nói: ‘‘Tuổi 17 bẻ gãy sừng trâu”. Sự phát triển thể
chất ở lứa tuổi này sẽ có ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý và nhân cách của
các em, đồng thời nó còn ảnh hưởng tới sự lựa chọn nghề nghiệp sau này của
các em
* Đặc điểm tâm lý cơ bản của lứa tuổi 16-18 :
Các em ở lứa tuổi này luôn tỏ ra mình đã lớn, đòi hỏi mọi người xung
quanh coi trọng mình. Các em đã có sự hiểu biết, ưa hoạt động, có hoài bão ước
mơ. Do quá trình hưng phấn chiếm ưu thế hơn quá trình ức chế nên các em tiếp
thu cái mới nhanh nhưng lại dễ chán nản. Khi đạt được một số kết quả nào đó,
các em dễ tỏ ra tự mãn, kiêu ngạo ít chịu học hỏi đến nơi đến chốn để nâng cao
kiến thức và điều đó sẽ tác động không tốt đến việc học tập. Trong quá trình học
cần nhắc nhở, chỉ bảo tận tình, ân cần, nhẹ nhàng động viên, khen thưởng kịp
thời. Những em tiếp thu chậm thường hay tự ti, từ đó các em tỏ ra chán nản. Vì
vậy, cần động viên khích lệ ngay, có định hướng để hiệu quả học tập được nâng
lên. Một số em còn có thái độ coi thường lao động chân tay, thích cuộc sống xa
hoa lãng phí, ăn chơi, đua đòi theo bạn bè…. Các em thích hướng đến tương lai,
ít chú ý đến hiện tại và dễ quên quá khứ. Cần phải nhắc nhở, phê bình, trấn
chỉnh kịp thời, tạo điều kiện nâng cao tinh thần trách nhiệm của các em.
1.3. Cơ sở thực tiễn.
1.3.1. Vai trò của công tác Gdqp, an hiện nay.
Những năm qua, cùng với những thành tựu vượt bậc của công cuộc đổi
mới đất nước, công tác quốc phòng, an ninh nước ta luôn được Ðảng, Nhà nước,
nhân dân chăm lo xây dựng, củng cố. Vì vậy, tiềm lực và thế trận quốc phòng
toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân được giữ vững, công tác GDQP,AN
ngày càng được tăng cường, củng cố. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã
khẳng định: “Tăng cường quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường
xuyên của Đảng, Nhà nước và toàn dân”. Tư duy mới của Đảng ta về xây dựng
nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong giai đoạn hiện nay được thể
hiện rõ ở việc tăng cường bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, làm cho
mọi người hiểu rõ những thách thức lớn tác động trực tiếp đến nhiệm vụ bảo vệ
Tổ quốc trong điều kiện mới. Nghị định 116/NĐ-CP ngày 10/7/2007 của Chính
phủ về quốc phòng – an ninh chỉ rõ: “Giáo dục quốc phòng, an ninh là bộ phận
của nền giáo dục quốc dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc
phòng toàn dân, an ninh nhân dân; là môn học chính khoá trong chương trình
giáo dục & đào tạo trung học phổ thông đến đại học và các trường chính trị,
hành chính, đoàn thể…”.
Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến
nhanh chóng, phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố khó lường. Đối với nước ta, các
thế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá, chủ yếu bằng chiến lược diễn biến hoà
bình, nhằm xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, xoá bỏ vai trò lãnh đạo
của Đảng Cộng sản, chuyển hoá cách mạng nước ta đi chệch hướng xã hội chủ
nghĩa. Các hành động xâm hại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nước ta vẫn tiếp
diễn dưới nhiều hình thức, âm mưu và với các thủ đoạn hết sức tinh vi. Học
sinh, sinh viên là một lực lượng hùng hậu, có sức khỏe, có trình độ học vấn, có
tiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học kỹ thuật hiện đại,
chủ nhân tương lai của đất nước. Bên cạnh đó, một bộ phận không nhỏ học sinh,
sinh viên đã và đang bị tác động to lớn bởi cơ chế thị trường, có những biểu hiện
xuống cấp về lối sống, dễ bị kẻ xấu kích động, lôi kéo. Với mục tiêu giáo dục
toàn diện về mọi mặt cho học sinh, sinh viên, GDQP,AN đã tạo những cơ hội
thiết thực cho thế hệ trẻ tu dưỡng về phẩm chất đạo đức, rèn luyện và hoàn thiện
bản thân thông qua các giờ học thực hành trên thao trường, cùng với đó, các giờ
học lý thuyết trên lớp đã trang bị cho học sinh, sinh viên những kiến thức cơ bản
về quan điểm đường lối quân sự của Đảng, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực
thù địch cũng như công tác Quốc phòng trong giai đoạn hiện nay. Mặt khác môn
học GDQP,AN còn trang bị cho học sinh, sinh viên những kiến thức hữu ích về
một số loại vũ khí, khí tài, thông qua đó học sinh, sinh viên có thể biết cách
phân biệt, sử dụng và trang bị cho mình những kỹ thuật cơ bản để sử dụng được
một số loại vũ khí thông thường và biết cách phòng tránh khi đối phương sử
dụng vũ khí hủy diệt lớn. Ngoài ra môn học GDQP,AN còn giúp cho học sinh,
sinh viên biết và hiểu được một số quy định trong môi trường Quân đội, hướng
cho sinh viên làm việc theo nguyên tắc, kỷ cương. Tạo cơ sở cho học sinh, sinh
viên tu dưỡng và hoàn thiện kỹ năng sống của bản thân; Để trở thành những
công dân có ích trong xã hội. GDQP,AN là một nhiệm vụ cần thiết đối với thế
hệ trẻ, môn học này giúp học sinh, sinh viên nhận thức và hành động đúng đắn,
tránh được các tệ nạn xã hội đang tồn tại và phát triển hàng ngày, hàng giờ.
Đồng thời giúp học sinh, sinh viên định hướng được những thế mạnh của mình
để phát huy, hạn chế tối đa các yếu kém. Môn học GDQP,AN có vai trò quan
trọng trong việc khơi dậy và nêu cao tinh thần yêu nước của thế hệ trẻ, tăng
cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân
vào Đảng và Nhà nước, chống lại mọi âm mưu chia rẽ, phản động của các thế
lực thù địch trong và ngoài nước. GDQP,AN còn là nhân tố quan trọng để đánh
giá phẩm chất đạo đức của học sinh, sinh viên, đồng thời củng cố và bảo vệ
vững chắc an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tăng cường sự đoàn kết trong
nhà trường, giữa học sinh, sinh viên với nhau, giữa người với người và với các
mối quan hệ xã hội khác, gắn kết tinh thần dân tộc và xây dựng khối đại đoàn
kết toàn dân. Môn học GDQP,AN được quan tâm đào tạo và giáo dục cho học
sinh, sinh viên về chủ trương đường lối đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta, góp
phần nâng cao vị thế chính trị, quân sự của nước ta đối với các nước trong khu
vực và bạn bè quốc tế. Có thể nói rằng, môn học GDQP,AN có một vai trò và ý
nghĩa rất to lớn trong việc giáo dục và nâng cao ý thức, phẩm chất đạo đức của
con người đặc biệt là học sinh, sinh viên – thế hệ trẻ, chủ nhân tương lai của đất
nước. Trong điều kiện đất nước hội nhập và phát triển, việc nâng cao ý thức,
trách nhiệm và hiểu biết về kiến thức quốc phòng-an ninh là một nhiệm vụ thiết
thực hơn bao giờ hết. Tóm lại, việc giảng dạy cho học sinh, sinh viên những
kiến thức về quốc phòng-an ninh là một việc làm đúng đắn và rất có ý nghĩa. Nó
sẽ giúp cho khối đại đoàn kết toàn dân và sức mạnh dân tộc không ngừng được
củng cố và lớn mạnh, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững
Tổ Quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
1.3.2. Vị trí, vai trò của giáo dục quốc phòng, an ninh đối với sự nghiệp giáo
dục.
Đảng và Nhà nước ta luôn coi giáo dục quốc phòng, an ninh “là bộ phận

Xem bản đầy đủ trên google drive: TẠI ĐÂY

Các thầy cô cần file liên hệ với chúng tôi tại fanpage facebook O2 Education

Hoặc xem nhiều SKKN hơn tại:  Tổng hợp SKKN luận văn luận án O2 Education

SKKN Một số phương pháp nâng cao chất lượng giảng dạy nội dung “Nhảy cao kiểu nằm nghiêng” trong trường THPT

PHẦN I. ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
Giáo dục thể chất (GDTC) luôn là một trong những nội dung giáo dục quan
trọng trong nhà trường, nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển về trí tuệ,
cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức. Mục
tiêu của GDTC là phát triển toàn diện các tố chất, thể lực, thể hình, nâng cao sức
khỏe, phát triển các thảnh tích thể thao, đồng thời góp phần hình thành nhân
cách học sinh. Như Bác Hồ đã nói “Tập luyện thể dục – thể thao là quyền lợi,
trách nhiệm, bổn phận của người dân yêu nước”.
GDTC trong trường THPT còn là một mặt của giáo dục toàn diện, trang bị
cho học sinh những kiến thức về lĩnh vực TDTT, phát triển toàn diện các tố chất
thể lực giúp các em có thể học tốt các môn học, lao động sản xuất và mọi công
tác khác. Tập luyện điển hình một cách có hệ thống và khoa học có tác dụng
củng cố và tăng cường sức khỏe là cơ sở để phát triển toàn diện các tố chất thể
lực, tạo điều kiện để nâng cao thành tích các môn thể thao khác.
Qua nhiều năm công tác và giảng dạy các khối lớp tại Trường THPT
Nguyễn Huệ, tôi nhận thấy nhà trường còn gặp rất nhiều khó khăn về vấn đề sân
bãi. Khuôn viên của nhà trường rất nhỏ, nên còn hạn chế trong việc dạy và học
các nội dung của môn thể dục. Vì vậy, môn “Nhảy cao” là lựa chọn phù hợp cho
các khối lớp với điều kiện sân bãi của nhà trường còn hạn chế như hiện nay.Bên
cạnh đó, kỹ thuật “Nhảy cao kiểu nằm nghiêng” cũng là một kỹ thuật mới và
tương đối khó. Nhảy cao là bộ môn rèn luyện sức khỏe dẻo dai, nhanh nhạy và
độ chính xác cao. Nhảy cao được xem như là một quá trình vận động phức tạp.
6
Vì thế nên mức độ tiếp thu của các em còn chậm. Tuy nhiên, đây là một nội
dung học khá hấp dẫn và hầu hết các em học sinh đều yêu thích.
Chính vì vậy mà tôi đã quyết định lựa chọn, nghiên cứu “Một số
phương pháp nâng cao chất lượng giảng dạy nội dung Nhảy Cao Kiểu
Nằm Nghiêng trong Trường THPT Nguyễn Huệ ” để các em học sinh
được tiếp cận nhiều hơn với môn học, tự tin hơn và nâng cao được thành
tích của chính mình. Từ đó, các em học sinh sẽ cảm thấy thích thú, hưng
phấn và yêu thích môn học này hơn.
PHẦN II.MÔ TẢ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
II.1. MÔ TẢ GIẢI PHÁP TRƯỚC KHI TẠO RA SÁNG KIẾN:
1.1.Thực trạng công tác dạy và học nội dung “Nhảy cao kiểu nằm nghiêng”
1.1.1. Thuận lợi:
Được sự quan tâm, giúp đỡ và tạo điều kiện của Ban Giám hiệu nhà
trường, tổ chuyên môn, các thầy cô và bạn bè đồng nghiệp trong quá trình
thực hiện đề tài. Bản thân giáo viên là người đã giảng dạy kỹ thuật “Nhảy cao
kiểu nằm nghiêng” nhiều năm,đã có kinh nghiệm để có thể đưa ra được
những biện pháp tích cực trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy nội dung
“Nhảy cao kiểu nằm nghiêng”.
Theo điều tra cơ bản đối với học sinh đang theo học tại Trường THPT
Nguyễn Huệ : Hầu hết các em học sinh có đạo đức, tác phong, ý thức kỷ luật tốt.
1.1.2. Khó khăn:
Kỹ thuật “Nhảy cao kiểu nằm nghiêng” là nội dung hoàn toàn mới và có độ
khó tương đối cao so với “Nhảy cao kiểu bước qua” mà học sinh đã học ở
trường cấp II, nên mức độ tiếp thu của các em còn chậm.
Đối tượng học sinh đang ở lứa tuổi dậy thì, đa số các em học sinh nữ xuất hiện
sức ì, có nhiều thay đổi về tâm sinh lý, giới tính, rất ngại học những giờ học chạy –
nhảy, mất tập trung đối với môn học. Đa số, các em không thể tiếp thu và vận dụng
tốt kỹ thuật để phát huy, nâng cao thành tích kiểm tra trong học tập và thi đấu. Bên
cạnh đó, thể lực của các em cũng chưa thực sự tốt và rất cần được cải thiện.
7
Sân bãi tập luyện còn hạn chế cho các trò chơi vận động bổ trợ thêm cho
động tác nhảy cao.
Mặt khác, với quy định của phân phối chương trình môn thể dục (2 tiết/1
tuần) là tương đối ít để các em có thể lĩnh hội, tiếp thu động tác kỹ thuật một
cách nhuần nhuyễn, thuần thục. Vì vậy, vấn đề đặt ra cho giáo viên dạy học môn
thể dục là phải tìm ra những biện pháp tối ưu nhất để gây hứng thú cho học sinh
tập luyện, giúp các em khắc phục những sai lầm, hoàn thiện kỹ thuật và nâng
cao thể lực để đạt được kết quả cao về thành tích.
1.1.3. Cơ bản:
Trong quá trình tập luyện, học sinh có thể mắc phải một số động tác sai,
giáo viên phải luôn chú ý ngăn ngừa những sai lầm, phải có biện pháp sửa chữa
động tác sai để học sinh nắm được kỹ thuật chính xác, nâng cao chất lượng
giảng dạy. Phát hiện kịp thời tìm được nguyên nhân động tác sai mới có thể
giúp học sinh sửa chữa nhanh chóng, giáo viên phải chú ý sửa sai cho từng học
sinh, sửa sai dù là cái nhỏ nhất ngay sau khi học sinh thực hiện động tác. Bên
cạnh đó, giáo viên còn phải chú trọng đến việc nâng cao thể lực cho các em
học sinh bằng những bài tập đơn giản nhất phù hợp với các em qua mỗi giờ
học trên lớp cũng như ở nhà để các em có thể đạt được thể lực tốt nhất, chỉ khi
có được thể lực tốt thì các em mới tự tin để tiếp cận với các kỹ thuật khó của
các môn thể thao.
1.2. Một số phương pháp nâng cao chất lượng giảng dạy nội dung
“Nhảy cao kiểu nằm nghiêng”:
Sau đây tôi xin trình bày một số phương pháp cơ bản để góp phần nâng cao
chất lượng giảng dạy môn “ Nhảy cao kiểu nằm nghiêng” trong Trường THPT
Nguyễn Huệ.
1.2.1.Phương pháp trực quan:
Giáo viên cần xây dựng khái niệm về môn học chính xác, kết hợp cho các
em học sinh xem tranh ảnh (hoặc video mà các vận động viên thi đấu thực hiện
động tác đẹp, chính xác) để học sinh có khái niệm chung tương đối đúng và
chính xác về động tác. Nội dung chính của bài học giáo viên nên thị phạm toàn
8
bộ động tác.Đặc biệt, là giai đoạn giậm nhảy, đây là giai đoạn quan trọng của kĩ
thuật nhảy cao, nó có tác dụng quyết định trực tiếp đến thành tích của người
nhảy. Khi thực hiện thị phạm động tác thì giáo viên phải thực hiện nhiều lần ở
các góc độ khác nhau và thị phạm rõ từng động tác lẻ, từ động tác dễ đến khó, từ
đơn giản đến phức tạp giúp cho học sinh hiểu rõ nội dung bài học. Động tác thị
phạm phải phải đẹp, chính xác, chất lượng động tác thị phạm càng cao thì càng
gây sự phấn khởi và lòng ham muốn học tập cho học sinh.
1.2.2.Phương pháp sử dụng lời nói:
Bên cạnh việc thị phạm thì giáo viên còn phải dùng lời nói để phân tích,
giảng giải những yêu cầu về kĩ thuật giúp cho học sinh dễ hiểu kĩ thuật động tác.
Đặc biệt, là giai đoạn giậm nhảy, đây là giai đoạn quan trọng của kĩ thuật nhảy
cao, nó có tác dụng quyết định trực tiếp đến thành tích của người nhảy.Vì vậy, ở
phần này giáo viên phải phân tích thật rõ ràng kĩ lưỡng để cho các em học sinh dễ
hiểu và dễ thực hiện. Giáo viên phân tích rõ, sau khi chân đã đặt vào điểm giậm
nhảy thì chân giậm nhảy phải hơi chùng ở khớp gối, sau đó mới dồn hết sức về
phía chân giậm nhảy. Khi đá chân lăng ra trước cần phải chủ động sử dụng đến
sức của phần đùi cùng với độ linh hoạt của khớp hông để đá chân lên cao. Hai tay
phối hợp cùng với chân lăng, đánh vòng xuống dưới rồi sau đó đưa lên cao, khi
hai khủy tay để ngang vai thì dừng lại đột ngột để tạo thế nâng người lên cao. Khi
được nghe giáo viên phân tích, giảng giải kỹ lưỡng chi tiết về từng kỹ thuật động
tác thì học sinh sẽ tiếp thu kỹ thuật động tác tốt hơn.
1.2.3. Phương pháp luyện tập:
a.Giáo viên đi vào sửa chữa các sai lầm dễ mắc phải khi thực hiện động
tác “Nhảy cao kiểu nằm nghiêng”.
*Chạy đà không chính xác.
– Cách khắc phục:
+ Đo lại đà và tập chạy đà nhiều lần để điều chỉnh đà. (Không và có kết
hợp giậm nhảy đá lăng)
+ Tập lại động tác giậm nhảy tại chỗ.
9
+ Bổ trợ: Di chuyển 1-3-5 bước chân vào điểm giậm nhảy (không và có kết
hợp giậm nhảy, đá lăng)
+ Chạy đà chính diện với đệm và thực hiện nhảy qua mức xà thấp.
+ Chạy đà theo góc độ đà so với xà 30-40 thực hiện qua mức xà thấp.
* Giậm nhảy không hết, góc độ giậm nhảy lớn hoặc nhỏ quá, giậm nhảy
gần hoặc xa xà quá.
– Cách khắc phục:
+ Nâng cao nhận thức về kỹ thuật cho học sinh.
+ Tập phát triển sức mạnh cơ chân (Đứng lên, ngồi xuống).
+ Tập phản xạ giậm nhảy nhanh (Bật cầu thang tại chỗ).
+ Tập 2 bước cuối cùng hợp lý (bước cuối cùng ngắn nhât)
+ Đo và chỉnh lại cự ly, hướng chạy đà và điểm giậm nhảy.
+ Tập đặt chân vào điểm giậm nhảy và đá lăng.
* Giậm nhảy bị lao vào xà.
– Cách khắc phục:
+ Tập chạy đà và thực hiện giậm nhảy bật cao bằng chân giậm, đồng thời
thực hiện động tác xốc hông lên cao và rơi xuống tại chỗ.
+ Tập phản xạ giậm nhảy nhanh, đá lăng chạm vật chuẩn vươn người tích
cực lên cao.
* Chân lăng, chân giậm nhảy đá rơi xà, bị tụt mông.
– Cách khắc phục:
+ Tập các động tác rèn luyện độ linh hoạt của khớp hông và phát triển sức
mạnh chân, sức bật cao (tại chỗ đá lăng, chạy đà đá lăng, đá lăng vào vật treo
trên cao, trò chơi rèn luyện sức mạnh chân như nhảy dây).
+ Tập 3 bước giậm nhảy đá lăng kết hợp đánh xốc tay (chưa xoay người).
+ Đà 1-3-5 bước đà bật nhảy, đá lăng chân qua xà (chú ý đá chân lăng cao,
chưa xoay người).
* Bị chấn động khi tiếp đất, tiếp đất sai hướng, sai tư thế.
– Cách khắc phục:
+ Đứng trên 1 chân tập khụy gối rồi đứng lên.
10
+ Tập nhảy từ trên cao xuống đệm có chùng gối để giảm chấn động (từ trên
ghế hoặc bục thấp xuống đệm).
+ Tập một số động tác phát triển thể lực chân: ngồi xuống- đứng lên bằng
hai chân.Hai tay chống hông, đứng lên ngồi xuống bằng một chân.
+ Sau khi qua xà, chân giậm nhảy nhanh chóng co chân qua xà, chân lăng
đá thẳng qua xà, cả hai tay duỗi ra để hỗ trợ. Khi chân giậm nhảy bắt đầu chạm
đất, nhanh chóng khụy gối để giảm chấn động.
b. Biện pháp nâng cao thể lực cho học sinh trong quá trình học nội dung
“Nhảy cao kiểu nằm nghiêng”:
Để nâng cao thể lực cho học sinh, ngoài việc học tập ở trên lớp tôi đã chọn
hình thức ra bài tập thể lực về nhà cho học sinh để các em có thể phát triển thể
lực một cách hiệu quả nhất. Đó là những bài tập thể lực đơn giản nhưng hiệu
quả, bổ trợ cho nội dung “Nhảy cao kiểu nằm nghiêng” như:
– Động tác: đứng tại chỗ thực hiện ngồi xuống –đứng dậy bằng 2 chân.
– Động tác bật nhảy trên bậc cầu thang.
– Động tác nhảy dây.
– Động tác nâng cao đùi tại chỗ.
– Động tác tại chỗ đá lăng.
Trong thực tế giảng dạy, dựa trên những yếu điểm của các em khi thực
hiện động tác tôi đã đưa ra một số biện pháp khắc phục sai lầm cũng như
tăng cường thể lực cho các em học sinh, để các em có thể thực hiện tốt hơn
ở nội dung “Nhảy cao kiểu năm nghiêng”. Cụ thể, tôi đã tiến hành thử
nghiệm ở 8 lớp 11 mà tôi đang giảng dạy về việc sửa chữa kịp thời những
động tác sai và nâng cao thể lực cho học sinh, để học sinh có thể thực hiện
kỹ thuật môn học một cách tốt nhất.
Trước tiên, tôi tiến hành kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện kỹ thuật
“Nhảy cao kiểu nằm nghiêng” của các em trước khi đi vào thực nghiệm.
Thời gian kiểm tra đánh giá kết quả là khi các em bắt đầu học nội dung
“Nhảy Cao Kiểu Nằm Nghiêng”.
KẾT QUẢ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRƯỚC THỰC NGHIỆM
Nam khoảng 1m20
Nữ khoảng 1m10
Nam khoảng 1m15
Nữ khoảng 1m05
Nam khoảng 1m10
Nữ khoảng 1m00
Nam <1m10
Nữ < 1m00
13%
12%
14%
13% 14% 14%
12% 13%
34%
32%
35%
40%
36%
34%
38%
35%
37%
41%
36%
32% 32%
36%
32%
35%
10%
15% 15% 15%
19%
16%
18%
17%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
40%
45%
Lớp 11A1 Lớp 11A2 Lớp 11A3 Lớp 11A4 Lớp 11A5 Lớp 11A6 Lớp 11A7 Lớp 11A8
Tốt Khá Trung bình Yếu
*Sau khi kiểm tra đánh giá lấy kết quả ban đầu đối với các em học sinh, tôi
tiến hành cho các em đi vào phần thực nghiệm.
* Cụ thể:
( Các buổi học ở trên lớp và các buổi tập luyện ở nhà sẽ được bố trí lệch buổi nhau. )

Hình thức Số buổi	Nội dung học trên lớp buổi sáng	Nội dung luyện tập thể lực tại nhà vào buổi chiều
1	Một số bài tập bổ trợ và phát triển thể lực: -Tại chỗ đá lăng: 10 lần – 2 tổ. -Chạy nâng cao đùi tại chỗ: 15”- 3 tổ. -Bật cóc di chuyển: 15m – 3 lần – 2 tổ	– Động tác: Ngồi xuống, đứng lên bằng 2 chân: 20 lần –3 tổ. – Động tác: Bật nhảy trên bậc cầu thang: 20 lần – 3 tổ. – Động tác: Nhảy dây đơn – 2 tổ. +Nam: 100 lần +Nữ: 80 lần. Thời gian nghỉ giữa các tổ là 3 phút.
2	-Tập động tác di chuyển 3 bước giậm nhảy- đá lăng. -Chạy nâng cao đùi tại chỗ: 15” – 3 tổ. -Phối hợp chạy đà – giậm nhảy -trên không – tiếp đất.	-Động tác: Ngồi xuống, đứng lên bằng 2 chân: 20 lần – 3 tổ. -Động tác: Nhảy dây đơn – 2 tổ. +Nam: 100 lần +Nữ: 80 lần. -Động tác: Tại chỗ đá lăng: 10 lần – 3 tổ. Thời gian nghỉ giữa các tổ là 2 phút.
3	-Tại chỗ đá lăng: Mỗi bên 10 lần- 2 tổ -Chạy 30 m tốc độ cao: 2 lần. -Phối hợp chạy đà – giậm nhảy – trên không – tiếp đất. -Giới thiệu một số điểm trong Luật điển kinh phần nâng cao.	-Động tác nâng cao đùi tại chỗ: Yêu cầu làm nhanh 15” – 3 tổ. -Động tác: Nhảy dây đơn – 2 tổ +Nam: 100 lần +Nữ: 80 lần. -Động tác:Tại chỗ đá lăng:10 lần–3 tổ. Thời gian nghỉ giữa các tổ là 2 phút.

13

4	-Nâng cao đùi tại chỗ: 15” – 3 tổ. -Chạy 30 m tốc độ cao: 2 lần. -Phối hợp chạy đà – giậm nhảy- trên không-tiếp đất. -Giới thiệu một số điểm trong Luật điển kinh phần nâng cao.	-Động tác nâng cao đùi tại chỗ 15” – 3 tổ. -Động tác bật nhẩy trên bậc cầu thang: 30 lần – 3 tổ. -Động tác: Tại chỗ đá lăng: 10 lần – 3 tổ. Thời gian nghỉ giữa mỗi tổ 2 phút.
5	-Tập động tác di chuyển ở bước giậm nhảy đá lăng 30 m – 3 lần. -Thực hiện kỹ thuật nhảy cao kiểu nằm nghiêng.	-Động tác bật nhảy trên bậc cầu thang: 30 lần – 3 tổ. -Động tác nâng cao đùi tại chỗ 15” – 3 tổ -Động tác: Nhảy dây đơn -2 tổ +Nam: 150 lần +Nữ: 100 lần Thời gian nghỉ giữa mỗi tổ 2 phút
6	*Kiểm tra: Nhảy Cao Kiểu Nằm Nghiêng. -Nam: +Tốt: 1,20m trở lên. + Khá: 1,15m. + TB: 1,10m. + Yếu: < 1,10m. -Nữ: +Tốt: 1,10m trở lên. + Khá: 1,05m. + TB: 1,00m. + Yếu: < 1,00m.	-Động tác nâng cao đùi tại chỗ 15” – 3 tổ. -Động tác bật nhảy trên bậc cầu thang: 30 lần – 3 tổ. -Động tác ngôì xuống, đứng lên: 20 lần – 3 tổ. Thời gian nghỉ giữa mỗi tổ 2 phút.

II.2. MÔ TẢ GIẢI PHÁP SAU KHI CÓ SÁNG KIẾN:
2.1. Mô tả cách thức thực hiện:
– Giáo viên giao bài tập về nhà cho học sinh trong thời gian 3 tuần học nội
dung “nhảy cao kiểu nằm nghiêng”.
+ Mỗi lớp (2 buổi / tuần) và lệch buổi so với giờ học trên lớp vào buổi
sáng.
14
+ Hình thức: Học online, 2 lớp/ 1 buổi
+ Thời lượng: 45’/ 1 buổi.
+ Thời gian: 16h30’ – 17h15’
*Cụ thể:
NỘI DUNG HỌC TRÊN LỚP VÀO BUỔI SÁNG
*****

TT	Tên bài tập	Buổi 1	Buổi 2	Buổi 3	Buổi 4	Buổi 5	Buổi 6
1	Tại chỗ đá lăng	X	X
2	Chạy nâng cao đùi tại chỗ	X	X	X
3	Bật cóc di chuyển	X
4	Tập động tác di chuyển 3 bước giậm nhảy – đá lăng	X
5	Phối hợp chạy đà – giậm nhày – trên không – tiếp đất	X	X	X
6	Chạy 30m tốc độ cao	X	X
7	Giới thiệu một số điều Luật Điền kinh phần nâng cao	X	X
8	Động tác di chuyển ở bước giậm nhảy – đá lăng 30m	X
9	Hoàn thiện kỹ thuật “Nhảy cao kiểu nằm nghiêng”	X
10	Kiểm tra: Kỹ thuật “Nhày cao kiểu nằm nghiêng”	X

15
* GIÁO ẤN MẪU: BUỔI SÁNG.
KẾ HOẠCH BÀI HỌC
CHỦ ĐỀ: NHẢY CAO “KIỂU NẰM NGHIÊNG”
BUỔI 2: (TIẾT 28)

Xem bản đầy đủ trên google drive: TẠI ĐÂY

Các thầy cô cần file liên hệ với chúng tôi tại fanpage facebook O2 Education

Hoặc xem nhiều SKKN hơn tại:  Tổng hợp SKKN luận văn luận án O2 Education

SKKN Phát triển tư duy của học sinh thông qua việc tối ưu hóa các bài toán trên đồ thị môn Tin học

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I. Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến
Lý thuyết đồ thị có rất nhiều thuật toán ứng dụng vào các bài toán thực tế của cuộc sống
như tìm đường đi ngắn nhất, tìm cây khung có trọng số nhỏ nhất,…Việc tìm ra mối liên hệ giữa
các bài toán thực tế trong cuộc sống với các thuật toán trên đồ thị, khiến cho học sinh cảm thấy
hứng thú rất lớn với lý thuyết về đồ thị. Tuy nhiên, có một khó khăn khi dạy học về lý thuyết đồ
thị, đó là số lượng thuật toán liên quan đến đồ thị không hề nhỏ. Do vậy, học sinh khi làm các bài
tập liên quan đến đồ thị, các em thường có nhiều thuật toán khác nhau để giải quyết vấn đề. Đôi
khi, các em cảm thấy chưa biết phải vận dụng thuật toán nào để giải quyết các bài toán trên đồ thị.
Việc dạy cho các em nhiều thuật toán trên đồ thị trong một thời gian ngắn, khiến cho các em cảm
thấy đồ thị thật là khó. Do đó, tôi muốn tiếp cận cách giải quyết những bài toán trên đồ thị, dựa
trên việc phát triển từ những thuật toán, phương pháp cơ bản các em cảm thấy quen thuộc như số
học, quy hoạch động, tổ hợp,…
Vì thế tôi chọn đề tài: “Phát triển tư duy học sinh thông qua việc tối ưu hóa các
bài toán trên đồ thị”, nhằm mục đích xây dựng một hệ thống bài tập liên quan đến đồ thị,
đồng thời rèn luyện kỹ năng tối ưu hóa bài toán trên đồ thị
II. Mô tả giải pháp
1. Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
Trước khi dạy bài tập về đồ thị, phương pháp dạy học của tôi được tiến hành
như sau:
• Tôi thường tìm kiếm bài tập về đồ thị với nguồn từ sách giáo khoa, sách bài
tập, các nguồn bài tập trên Internet, và các sách tham khảo
Tuy nhiên, sau thời gian dạy cho đội tuyển Tin, tôi nhận thấy các vấn đề sau:
• Một là, bài tập tôi xây dựng vẫn chưa đi theo mạch logic từ dễ đến khó.
Khiến cho một số đơn vị bài tập quá dễ, một số đơn vị bài tập lại quá khó.
Điều đó khiến cho bài dễ thì học sinh nảy sinh tâm lý chủ quan, bài khó quá
thì nhiều học sinh sẽ nảy sinh tâm lý sợ sệt và nản khi học lập trình
4
• Hai là, cần thiết phải có một hệ thống bài tập không quá dễ cũng không quá
khó, và nằm trong khả năng có thể làm được của nhiều đối tượng học sinh.
Hệ thống bài tập như vậy sẽ khiến cho học sinh cảm thấy thích thú tìm hiểu
lập trình, và khai thác sâu được nhiều đơn vị kiến thức qua mỗi bài toán
trong Tin học
Do vậy, tôi viết chuyên đề này với mục đích sau:
• Xây dựng được một hệ thống bài tập có vận dụng đồ thị trong việc tối ưu
hóa thuật toán; chỉ ra được thuật toán tối ưu và thuật toán chưa tối ưu trong
việc giải quyết bài toán, và cài đặt chương trình bằng ngôn ngữ lập trình
C++
2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
Đề tài tôi xây dựng hướng tới mục đích sau:
• Xây dựng và phân tích được những bài tập đồ thị có nhiều cách giải, sử dụng những
thuật toán cơ bản trên đồ thị như dfs, bfs, tìm đường đi ngắn nhất,…. sau đó tối ưu
hóa chúng bằng các phương pháp cơ bản của lớp 10 như số học, quy hoạch động, tổ
hợp,…
• Hệ thống hóa các bài tập cơ bản trên đồ thị, nhằm giúp cho việc phát triển tư duy của
học sinh theo mạch logic.
• Rút ra được kinh nghiệm cài đặt các bài tập liên quan đến đồ thị
• Hình thành kỹ năng tối ưu hóa các bài toán về đồ thị
Nội dung sáng kiến kinh nghiệm của tôi gồm có 2 phần: Phần I là Lý thuyết, nêu
một số lý thuyết học sinh cần nắm vững trước khi bắt đầu với các bài toán trên đồ
thị. Phần 2 là bài tập vận dụng:
I. Một số khái niệm cơ bản
1. Ma trận kề
5
Trong lý thuyết đồ thị, một ma trận kề là một ma trận được sử dụng để biểu
diễn đồ thị. Các phần tử của ma trận biểu thị liệu có cạnh nối giữa hai đỉnh trong
đồ thị hay không. Hình minh họa dưới đây mô phỏng cách biểu diễn một đồ thị
bằng ma trận kề:

Đồ thị	Ma trận kề biểu diễn đồ thị
Ma trận trên gồm có 5 hàng, 5 cột, phần tử có giá trị 1 biểu thị có cạnh nối giữa 1 và 2, 2 và 3, 4 và 5, phần tử có giá trị 0 biểu thị không có cạnh nối giữa chúng	1 2 3 4 5

0 1 0 0 0
0 0 1 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 1
0 0 0 0 0
 
 
 
 
 
 
 
 
2. Danh sách kề
Một danh sách kề là một mảng các danh sách, nghĩa là, mỗi phần tử của
mảng ai là một danh sách, danh sách đó chứa tất cả các đỉnh liền kề với đỉnh i
Với đồ thị có trọng số, trọng số của cạnh được lưu cùng với đỉnh trong
danh sách bằng cách sử dụng cấu trúc pair trong C++.
Với đồ thị vô hướng, nếu đỉnh j trong danh sách của ai, thì đỉnh i cũng sẽ
được lưu trong danh sách của aj
Chúng ta cùng nhau quan sát đồ thị sau:
Đỉnh số 1 được nối với đỉnh số 2 và đỉnh số 4, ta sẽ biểu diễn:1->2->4
Đỉnh số 2 được nối với đỉnh số 1 và 3, ta sẽ biểu diễn: 2->1->3
Đỉnh số 3 được nối với đỉnh số 2 và 4, ta sẽ biểu diễn: 3->2->4
Đỉnh số 4 được nối với đỉnh số 1 và 3, ta sẽ biểu diễn 4->1->3
Ta xét đồ thị có hướng sau đây:
1 2
4 3
6
Đỉnh số 1 được nối với đỉnh số 2, ta sẽ biểu diễn: 1->2
Đỉnh số 2 được nối với đỉnh số 4, ta sẽ biểu diễn: 2->4
Đỉnh 3 nối với đỉnh số 1 và 4, ta sẽ biểu diễn: 3->1->4
Đỉnh số 4 được nối với đỉnh số 2, ta sẽ biểu diễn: 4->2
Ví dụ sau đây biểu diễn một đồ thị vô hướng gồm có N đỉnh và M cạnh
(trong đó 1<=n<=105, 1<=m<=n*(n-1)/2). Input của dòng đầu tiên là số đỉnh,
dòng thứ hai là số cạnh, m dòng tiếp theo mỗi dòng gồm hai đỉnh a và b, mô tả
cạnh nối giữa đỉnh a và đỉnh b. Output: Đưa ra danh sách kề của các đỉnh

Danhsachke.inp	Danhsachke.out
4 5 1 2 2 4 3 1 3 4 4 2	Danh sach ke cua nut 1: 2 Danh sach ke cua nut 2: 4 Danh sach ke cua nut 3: 1 –> 4 Danh sach ke cua nut 4: 2

#include<bits/stdc++.h> using namespace std; vector <int> adj[10]; int main() {int x, y, nodes, edges; freopen(“danhsachke.inp”,”r”,stdin); freopen(“danhsachke.out”,”w”,stdout); cin >> nodes; //So nut cin >> edges; //So canh for(int i = 0;i < edges;++i) { cin >> x >> y; adj[x].push_back(y); //Chen nut y vao danh sach ke cua x } for(int i = 1;i <= nodes;++i)

1 2
3 4
7

{ cout << “Danh sach ke cua nut ” << i << “: “; for(int j = 0;j < adj[i].size();++j) { if(j == adj[i].size() – 1) cout << adj[i][j] << endl; else cout << adj[i][j] << ” –> “; } } return 0; }

Độ phức tạp về mặt không gian của danh sách kề là O(V+E), phụ thuộc vào
số đỉnh và số cạnh. Trong nhiều trường hợp, một ma trận kề không thực sự hữu
ích bằng danh sách kề. Bởi vì sử dụng ma trận liền kề sẽ mất nhiều không gian bộ
nhớ để lưu các phần tử là số 0.
3. Thuật toán tìm kiếm đồ thị theo chiều rộng (BFS)
Trong lý thuyết đồ thị, tìm kiếm theo chiều rộng (BFS) là một thuật toán tìm
kiếm trong đồ thị trong đó việc tìm kiếm chỉ bao gồm 2 thao tác: (a) cho trước
một đỉnh của đồ thị; (b) thêm các đỉnh kề với đỉnh vừa cho vào danh sách có thể
hướng tới tiếp theo. Có thể sử dụng thuật toán tìm kiếm theo chiều rộng cho hai
mục đích: tìm kiếm đường đi từ một đỉnh gốc cho trước tới một đỉnh đích, và
tìm kiếm đường đi từ đỉnh gốc tới tất cả các đỉnh khác. Trong đồ thị không có
trọng số, thuật toán tìm kiếm theo chiều rộng luôn tìm ra đường đi ngắn nhất có
thể. Thuật toán BFS bắt đầu từ đỉnh gốc và lần lượt nhìn các đỉnh kề với đỉnh
gốc. Sau đó, với mỗi đỉnh trong số đó, thuật toán lại lần lượt nhìn trước các đỉnh
kề với nó mà chưa được quan sát trước đó và lặp lại. Cấu trúc dữ liệu được sử
dụng là hàng đợi (queue). (Theo Wikipedia)
Hình minh hoạt sau đây mô phỏng qua trình tìm kiếm đồ thị theo chiều rộng
8
s
1 2
3 4
5
s
1 2
3 4
5
s
1 2
3 4
5
A B C
9
s
1 2
3 4
5
s
1 2
3 4
5
s
1 2
3 4
5
D E F
10
Giải thích: Mũi tên có hướng trong các hình vẽ trên mô phỏng quá trình tìm kiếm
theo chiều rộng, đỉnh được bôi đen nghĩa là đỉnh đó đã được đánh dấu trong quá
trình tìm kiếm. Tại hình C, đỉnh s đã được đánh dấu, vì vậy ta bỏ qua đỉnh s
Tại hình D, đỉnh s và đỉnh số 3 đã được đánh dấu, vì vậy ta bỏ qua
Tại hình E, đỉnh 1 và 2 đã được đánh dấu, vì vậy ta bỏ qua
Tại hình F, đỉnh 2 đã được đánh dấu, vì vậy ta bỏ qua
Tại hình G, đỉnh 3 đã được đánh dấu, vì vậy ta bỏ qua
Mô phỏng giai đoạn thực hiện của thuật toán:
Thao tác lặp thứ nhất
S sẽ được lấy từ hàng đợi
Đỉnh liền kề của s chính là đỉnh 1 và đỉnh 2 sẽ được duyệt qua
Đỉnh 1 và đỉnh 2, chúng sẽ được đẩy vào hàng đợi, và đỉnh 1 và đỉnh 2 sẽ được
đánh dấu là đã thăm

s

1

2

Thao tác lặp thứ hai
1 sẽ được lấy từ hàng đợi
Đỉnh liền kề của 1 là s và 3 sẽ được duyệt qua
S bỏ qua vì s đã được đánh dấu là đã thăm
3 chưa được đánh dấu, do vậy, sẽ đẩy 3 vào hàng đợi và đánh dấu là đã thăm 3

1

2

3

s
1 2
3 4
5
G
11
Giai đoạn lặp thứ 3
2 được lấy từ hàng đợi
Đỉnh liền kề của 2 là 3 và 4 được duyệt qua
3 và s bỏ qua vì chúng đã được đánh dấu
4 không được đánh dấu, nên 4 sẽ được đẩy vào hàng đợi
Đánh dấu 4 đã viếng thăm

2

3

4

Giai đoạn 4
3 được lấy từ hàng đợi
Đỉnh liền kề của 3 là 1,2, và 5 được duyệt qua
1 và 2 bỏ qua vì chúng đã được đánh dấu
5 chưa được đánh dấu, vì thế sẽ đẩy 5 vào hàng đợi và đánh dấu 5 đã thăm

3

4

5

Giai đoạn sáu
4 được lấy từ hàng đợi
Đỉnh liền kề của 4 là 2 được duyệt qua
2 bị bỏ qua vì đã được đánh dấu

4

5

Giai đoạn 6
5 được lấy từ hàng đợi
Đỉnh liền kề của 5 là 3 được duyệt qua
3 bỏ qua vì được đánh dấu là đã thăm
Hàng đợi lúc này sẽ trống rỗng và thoát khỏi vòng lặp. Tất cả các đỉnh được duyệt
qua.
Độ phức tạp của thuật toán BFS là O(V+E) trong đó V là số đỉnh của đồ thị và E
là số cạnh của đồ thị
Ví dụ sau minh họa cách cài đặt đồ thị bằng thuật toán bfs:
Input: File văn bản path.inp. Trong đó: Dòng 1 chứa số đỉnh n(<=100), số cạnh m
của đồ thị, đỉnh xuất phát s, đỉnh kết thúc f cách nhau một dấu cách. M dòng tiếp
theo, mỗi dòng có dạng hai số nguyên dương u, v cách nhau một dấu cách, thể
hiện có cạnh nối đỉnh u và đỉnh v trong đồ thị
Ouput file văn bản path.out, danh sách các đỉnh có thể đến được từ s

Path.inp	Path.out
8 7 1 5 1 2 1 3 2 3 2 4 3 5 4 6 7 8	Tu dinh1ban co the toi cac dinh 1 2 3 4 5 6 Duong di tu 1toi5la 5<-3<-1

Đây là đoạn chương trình cài đặt có sử dụng queue
12

#include <bits/stdc++.h> using namespace std; bool a[101][101]={}; long trace[101]={},n,m,s,f; void enter()//nhap du lieu { long u,v; //n la so dinh,m la so canh, s la dinh xuat phat // dinh ket thuc la f cin>>n>>m>>s>>f; for(long i=1;i<=m;i++) {cin>>u>>v; a[u][v]=a[v][u]=true; } } void bfs() { queue<int> ql; ql.push(s); //neu hang doi khong rong while(!ql.empty()) { //lay gia tri phan tu dau tien trong hang doi int u=ql.front(); //loai phan tu dau tien ra khoi hang doi ql.pop(); //tim dinh ke chua di qua lan nao for(int v=0;v<n;v++) if(a[u][v]!=0 &&trace[v]==0 ) { //luu lai nut cha cua dinh v trace[v]=u; //them dinh v vao hang doi ql.push(v); } } } void result()//in ket qua { cout<<“Tu dinh”<<s<<“ban co the toi cac dinh”<<‘\n’; for(long v=1;v<=n;v++) //in ra nhung dinh den duoc tu s if (trace[v]!=0) cout<<v<<” “;

13

cout<<‘\n’; cout<<“Duong di tu “<<s<<“toi”<<f<<“la”<<‘\n’; if (trace[f]==0) cout<<“khong tim thay”; // khong co duong di tu s toi f else { while (f!=s) { cout<<f<<“<-“; f=trace[f]; } cout<<s; } } int main() { freopen(“path.inp”,”r”,stdin); freopen(“path.out”,”w”,stdout); enter();//nhap du lieu trace[s]=-1;//ngoai tru s da tham bfs(); result();//in ket qua }

4. Thuật toán tìm kiếm đồ thị theo chiều sâu
Tìm kiếm ưu tiên chiều sâu hay tìm kiếm theo chiều sâu (tiếng Anh: Depth-first
search – DFS) là một thuật toán duyệt hoặc tìm kiếm trên một cây hoặc một đồ thị.
Thuật toán khởi đầu tại gốc (hoặc chọn một đỉnh nào đó coi như gốc) và phát triển
xa nhất có thể theo mỗi nhánh. Thông thường, DFS là một dạng tìm kiếm thông tin
không đầy đủ mà quá trình tìm kiếm được phát triển tới đỉnh con đầu tiên của đỉnh
đang tìm kiếm cho tới khi gặp được đỉnh cần tìm hoặc tới một đỉnh không có con.
Khi đó giải thuật quay lui về đỉnh vừa mới tìm kiếm ở bước trước (Theo wikipedia)
Hình minh họa sau đây mô phỏng quá trình tìm kiếm đồ thị của thuật toán
DFS
14
Ví dụ sau minh họa cách cài đặt thuật toán DFS:
Cho đồ thị vô hướng gồm có N đỉnh và M cạnh (1<=N<=105, 1<=M<=N*(n-
1)/2)). Đếm số thành phần liên thông trong đồ thị. Trong lý thuyết đồ thị, một thành
phần liên thông của một đồ thị vô hướng là một đồ thị con trong đó giữa bất kì hai
đỉnh nào đều có đường đi đến nhau, và không thể nhận thêm bất kì một đỉnh nào mà
vẫn duy trì tính chất trên. Một đồ thị liên thông có đúng một thành phần liên thông,
chính là toàn bộ đồ thị

Xem bản đầy đủ trên google drive: TẠI ĐÂY

Các thầy cô cần file liên hệ với chúng tôi tại fanpage facebook O2 Education

Hoặc xem nhiều SKKN hơn tại:  Tổng hợp SKKN luận văn luận án O2 Education