SKKN Vận dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh trong dạy học chuyên đề Kim loại lớp 9

SKKN Vận dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh trong dạy học chuyên đề Kim loại lớp 9

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

Vận dụng phƣơng pháp phát hiện và giải quyết vấn đề nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh trong dạy học chuyên đề Kim loại

  1. ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã đưa thế giới bước vào một thời kì mới, thời kì hội nhập để cùng nhau phát triển. Ở Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước gắn với phát triển tri thức, tích cực, chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng hơn để phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Điều này đặt ra cho giáo dục đào tạo nước ta những yêu cầu, nhiệm vụ và thách thức mới. Đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, tri thức đang là áp lực của ngành giáo dục nói riêng và của toàn Đảng, toàn dân nói chung. Để thực hiện được điều này đòi hỏi phải có định hướng phát triển, có tầm nhìn chiến lược ổn định lâu dài cùng những phương pháp, hình thức tổ chức quản lý giáo dục và đào tạo cho phù hợp.

Điều 2″ Luật sửa đổi bổ sung giáo dục 2009 có viết: Mục tiêu của giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập và xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân đáp ứng yêu cầu sự nghiệp  xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”

Theo điều 5 Luật giáo dục 2005 quyết định: “Phương pháp dạy học phải phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo cho người học, bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng tự thực hành lòng say mê học và ý chí vươn lên”

Để thực hiện thành công đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đào tạo nước nhà, chúng ta cần thực hiện nhiều giải pháp trong đó có giải pháp đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học theo định hướng “Coi trọng việc bồi dưỡng năng lực tự học của học sinh” ở tất cả các cấp.

Để làm được điều này, người giáo viên cần cho học sinh thấy được tầm quan trọng của môn học trong cuộc sống để họ có lòng đam mê, hứng thú và tích cực học tập. Trong đó không thể không nói tới môn Hóa học, vì Hóa học là môn khoa học thực nghiệm có rất nhiều ứng dụng trong thực tế.

II . MÔ TẢ GIẢI PHÁP KỸ THUẬT

  1. Mô tả giải pháp trƣớc khi tạo ra sáng kiến

Phát huy tính tích cực của học sinh không phải là vấn đề mới mà đã được đặt ra nhiều năm nay trong ngành giáo dục nước ta. Vấn đề này đã trở thành một trong  những phương hướng chính nhằm đào tạo những con người năng động, sáng tạo, những người lao động làm chủ đất nước. Thực tiễn giảng dạy bộ môn Hóa học hiện nay ở các trường THCS còn nhiều vấn đề bất cập trong phương pháp giảng dạy truyền thụ tri thức cho học sinh. Đã có nhiều thầy cô áp dụng các phương pháp dạy học

 

truyền thống cũng như các phương pháp dạy học hiện đại vào thực tiễn giảng dạy nhưng vẫn chưa phát huy được tính tích cực, chủ động sáng tạo cho học sinh. Học sinh vẫn còn thụ động trong việc tiếp thu các tri thức khoa học, chưa phát huy hết đặc điểm nổi bật của môn Hóa học trong việc giáo dục nhân cách cho học sinh.

Để đáp ứng được các yêu cầu trên, chúng ta không chỉ dừng lại ở việc nêu định hướng đổi mới các phương pháp dạy học mà cần đi sâu vào những phương pháp dạy học cụ thể. Hiện nay có rất nhiều phương pháp dạy học, quan điểm dạy học mới đang được phát hiện và nghiên cứu để áp dụng vào thực tiễn giảng dạy. Một trong các phương pháp đó là phương pháp: Phát hiện và giải quyết vấn đề.

Phương pháp dạy học Phát hiện và giải quyết vấn đề là một phương pháp dạy học tích cực, phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Phương pháp dạy học này phù hợp với tư tưởng hiện đại về đổi mới mục tiêu, phù hợp với yêu cầu đổi mới của giáo dục nước nhà là xây dựng những con người biết đặt và giải quyết vấn đề từ đó phát triển năng lực giải quyết các vấn đề trong cuộc sống phù hợp với hệ giá trị chuẩn mực. Đó là động lực của sự phát triển bền vững và nhanh chóng của đất nước.

Hơn nữa, mục tiêu của quá trình dạy học là dạy học sinh biết làm, biết vận dụng các kiến thức để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn, từ đó có ý thức trách nhiệm với gia đình, xã hội, nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc.

Để phát triển được năng lực giải quyết vấn đề ở học sinh có nhiều cách như: Xây dựng hệ thống câu hỏi, bài tập có sử dụng các tình huống có vấn đề. Sử dụng các phương pháp, các hình thức dạy học nhằm tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh (như hoạt động nhóm, nghiên cứu trường hợp điển hình, đóng vai, trò chơi, dự án, tranh luận, động não, hỏi chuyên gia, viết tích cực..). Hay tổ chức cho học sinh các hoạt động trải nghiệm sáng tạo để qua đó học sinh làm quen với những tình huống cụ thể rồi áp dụng trong thực tế ….Tuy nhiên qua nhiều năm giảng dạy, bản thân tôi nhận thấy sử dụng phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề để phát triển năng lực giải quyết vấn đề ở môn Hóa học vẫn mang lại hiệu quả cao hơn. Vì khi sử dụng phương pháp này sẽ góp phần tích cực vào việc rèn luyện tư duy của học sinh (tư duy phê phán, tư duy sáng tạo…). Hơn nữa, khi sử dụng phương pháp này sẽ phát triển được kĩ năng tìm tòi, xem xét dưới nhiều góc độ khác nhau. Học sinh sẽ huy động được tri giác và các kĩ năng cá nhân như kĩ năng hợp tác, kĩ năng giao tiếp với bạn bè, mọi người để tìm cách giải quyết vấn đề một cách tốt nhất. Khắc phục tình trạng sử dụng phương pháp dạy học chưa hợp lí nên năng lực giải quyết vấn đề của học sinh còn yếu.

Kim loại là một đơn chất đóng vai trò quan trọng trong chương trình Hóa học  vô cơ của THCS. Những kiến thức trong chuyên đề “Kim loại” giữ một vị trí quan trọng trong các lĩnh vực của đời sống con người. Các em đã được biết một số kiến thức về kim loại trong chương trình các lớp trước đó. Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều kiến thức về kim loại mà các em chưa được biết cần khám phá.

2.  Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

 

Xuất phát từ những lý do trên tôi đã suy nghĩ, tìm tòi và đưa ra sáng kiến:   Vận dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh trong dạy học chuyên đề Kim loại – Hóa học 9″ với mong muốn giúp học sinh biết được những kiến thức đó sẽ giải quyết được nhiều vấn đề trong thực tế. Để làm quen với các cách giải quyết vấn đề khác nhau của mỗi em nên tôi đã sử dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề khi dạy chuyên đề này và rèn luyện tính tự học cho học sinh  góp phần hoàn thành mục tiêu giáo dục

* Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu và đề xuất việc lựa chọn nội dung, quá trình thực hiện khi sử dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh trong dạy học chuyên đề Kim loại – Hóa học 9.

Giúp học sinh thay đổi thói quen học thuộc và ghi nhớ kiến thức giáo viên  thông báo sang tự chủ động tham gia tìm tòi, phát hiện vấn đề, tình huống, bối cảnh,  đề xuất giả thuyết, dự báo về hiện tượng sẽ gặp, giải thích nguyên nhân, tính quy luật của các hiện tượng bằng quan sát, thí nghiệm, thảo luận, tự chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng mới thông qua các hoạt động tư duy sáng tạo.

Chuẩn bị cho học sinh một năng lực cần thiết trong cuộc sống cá nhân, gia đình, cộng đồng, năng lực phát hiện kịp thời và giải quyết hợp lí các vấn đề về Hóa học gặp phải.

Giúp học sinh có thể thích ứng và hòa nhập với thực tiễn xã hội và cuộc sống cộng đồng.

*Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nghiên cứu cơ sở khoa học của phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề (khái niệm, cơ sở khoa học, vấn đề và tình huống có vấn đề, các hình thức và các dạng của dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề, các mức độ trong dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề, những hạn chế của phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề thực hiện dạy học và giải quyết vấn đề, một số điểm cần lưu ý khi sử dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề ở môn Hóa học)

Nghiên cứu cơ sở lý luận của năng lực giải quyết vấn đề (các biểu hiện của năng lực giải quyết vấn đề, các phương pháp đánh giá năng lực và năng lực giải quyết vấn đề)

Nghiên cứu vị trí, mục tiêu, nội dung của chuyên đề Kim loại – Hóa học 9.

Nghiên cứu thực trạng sử dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề ở trường THCS Nam Phong – Tp. Nam Định – Tỉnh Nam Định.

Nghiên cứu vận dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề vào một số bài cụ thể trong chuyên đề Kim loại – Hóa học 9.

Tiến hành thực nghiệm sư phạm, thu thập và xử lý số liệu.

Xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực giải quyết vấn đề ở học sinh.

Xây dựng hệ thố ng lí thuyết về nội dung lập kế hoạch dạy học dựa trên phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề.

Nghiên cứu thực trạng, khả năng áp dụng sáng kiến vào thực tiễn nhằm đáp ứng được mục tiêu đề ra, nâng cao chất lượng giáo dục môn Hoá học theo lí thuyết đã được xây dựng.

 

Rút ra kết luận .

*  Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

Khách thể: Quá trình dạy học chuyên đề Kim loại – Hóa học 9.

  • Đối tượng nghiên cứu: Cách thức sử dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề trong dạy học Hóa học

*  Phạm vi nghiên cứu

  • Chuyên đề Kim loại – Hóa học 9
  • Áp dụng cho học sinh đại trà lớp 9
  • Ở trường THCS Nam Phong – Tp. Nam Định – Tỉnh Nam Định.

*  Giả thuyết khoa học

Nếu giáo viên tổ chức thực hiện phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề một cách hợp lý thì sẽ phát triển được năng lực giải quyết vấn đề, tăng tính tích cực cho học sinh, nâng cao kết quả học tập của học sinh.

*  Phƣơng pháp và phƣơng tiện nghiên cứu

+ Phương pháp nghiên cứu lí luận:

  • Nghiên cứu các tài liệu lí luận về phương pháp dạy và học (triết học, tâm lý học, giáo dục học và lý luận dạy học bộ môn Hóa học), đặc biệt là các tài liệu viết về dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề.
  • Nghiên cứu chương trình, sách giáo khoa, sách giáo viên, chuẩn kiến thức kỹ năng, nội dung giảm tải, sách tham khảo liên quan đến chuyên đề Kim loại – Hóa học

+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

– Thực nghiệm giảng dạy một số giáo án soạn theo hướng của sáng kiến nhằm đánh giá tính khả thi và hiệu quả của sáng kiến.

+ Phương pháp điều tra, quan sát:

  • Tiến hành dự giờ, trao đổi, tham khảo ý kiến của đồng nghiệp dạy giỏi môn Hóa học, có kinh nghiệm, tìm hiểu thực tiễn giảng dạy chuyên đề Kim loại – Hóa học 9

*  Dự kiến đóng góp mới của sáng kiến

  • Tổng quan về cơ sở lí luận của phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề.
  • Khai thác và vận dụng được phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề trong dạy học chuyên đề Kim loại – Hóa học 9

 

NỘI DUNG

  1. Cơ sở lý luận

1.1.   Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề

  • Khái niệm về phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
    1. Về thuật ngữ và bản chất

– Trong hệ thống dạy học hiện đại có một phương pháp dạy học được một số   tác

 

giả gọi là “dạy học nêu vấn đề” như Đặng Vũ Hoạt, Lerner.Ia hay như Ôkôn V và một số tác giả khác gọi là “dạy học giải quyết vấn đề” vì vậy cần có sự giải thích và thống nhất về thuật ngữ này. Theo tác giả Nguyễn Bá Kim, thuật ngữ “dạy học nêu vấn đề” có hai nhược điểm:

Thứ nhất, nó có thể dẫn tới suy nghĩ sai lầm rằng vấn đề do thầy giáo tự mình nêu ra vấn đề theo ý chủ quan của mình chứ không nảy sinh từ logic bên trong của tình huống.

Thứ hai, nó có thể được hiểu là kiểu dạy học này chỉ dừng lại ở việc nêu ra vấn đề, chứ không rõ vai trò của của học sinh trong quá trình giải quyết vấn đề. Thuật ngữ “dạy học giải quyết vấn đề” khắc phục được nhược điểm thứ hai nhưng vẫn còn mắc phải nhược điểm thứ nhất.

Thuật ngữ “dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề” khắc phục được cả hai nhược điểm trên, nhằm hàm ý giúp học sinh phát hiện và giải quyết vấn đề. Thuật ngữ “dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề” nói lên bản chất của phương pháp dạy học này rõ hơn những thuật ngữ khác. Vì vậy chúng tôi đồng quan điểm với tác giả Nguyễn Bá Kim chọn thuật ngữ đó là “Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề”.

– Bản chất của “Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề” trong môn Hóa học là giáo viên tổ chức việc dạy học Hóa học sao cho học sinh luôn đứng trước những tình huống có vấn đề trong thực tế liên quan đến Hóa học phải giải quyết. Học sinh luôn phải tư duy tìm tòi, sáng tạo những con đường giải quyết các vấn đề đó.

Vai trò của người giáo viên là đạo diễn, tạo ra tình huống có vấn đề tạo điều kiện cho học sinh tìm tòi sáng tạo khi cần thiết, định hướng và hướng dẫn sự suy nghĩ của các em học sinh để tránh cho các em học sinh sự tìm tòi không có nghĩa, không có kết quả, làm mất thời gian.

  1. Về lịch sử

Theo tác giả Lerner I. Ia.thì thuật ngữ “dạy học nêu vấn đề” ra đời chưa được bao năm, việc nghiên cứu tư tưởng dạy học nêu vấn đề thật rầm rộ được bắt đầu chưa lâu lắm, nhưng các tư tưởng đó, dưới những tên gọi khác nhau, đã tồn tại trong giáo dục học hàng trăm năm nay rồi. Từ thời Xô-crát (469399 trước công nguyên) một triết gia tiêu biểu của Hy Lạp thời cổ đại, trong những buổi tọa đàm do ông tổ chức trong khi tranh luận ông không bao giờ tự đi đến kết luận trước mà để mọi người tự tìm ra cách giải quyết.

Trong những thập kỷ 60 – 70 của thế kỷ XX, “Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề” được rất nhiều nhà khoa học giáo dục trên thế giới quan tâm và đã được thực nghiệm rộng rãi ở nhiều môn học khác nhau cho nhiều lứa tuổi khác  nhau của học sinh trung học cơ sở. Tiêu biểu như công trình của Ôkôn, Đanhilov, Xcatkin, Rubinstein, Macchuskin, Kudriavse… Theo xu thế thời đại và chịu sự tác động của nó, ở Việt Nam ta thời kỳ này cũng đã có nhiều tác giả quan tâm và nghiên cứu “Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề”, một số công trình tiêu biểu

 

như của các tác giả như Phạm Văn Hoàn, Nguyễn Bá Kim, Vũ Dương Thụy, Trần Kiều, Nguyễn Hữu Châu.

Trong những năm gần đây, trước những chuyển biến mạnh mẽ về kinh tế, chính trị, xã hội trên thế giới; trong bối cảnh của cuộc cách mạng công nghệ thông tin, mục đích của nhà trường là đào tạo ra những con người, những người lao động nòng cốt  đáp ứng nhu cầu xã hội hiện tại và trong tương lai, có năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề một cách có hiệu quả. Như vậy, phát hiện và giải quyết vấn đề đang là một điều mà xã hội hiện nay rất  quan tâm, nó không chỉ phụ thuộc và phương pháp dạy học   mà còn trở thành mục đích của quá trình dạy học ở nhà trường, nó được cụ thể hóa thành một thành tố của mục tiêu là năng lực giải quyết vấn đề, giúp con người thích ứng với xã hội hiện đại. Giải quyết vấn đề cũng trở thành một nội dung học tập của  học sinh theo định hướng phát triển giáo dục và đào tạo của Đảng và nhà nước ta. Ta thấy: phát hiện và giải quyết vấn đề là một phương pháp dạy học có hiệu quả và được coi như là một trong những hướng ưu tiên trong định hướng đổi mới phương pháp dạy học trong đề án đổi mới căn bản toàn diện về giáo dục và đào tạo. Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề là một trong những năng lực then chốt, cần thiết cho học sinh, đó là mục tiêu của quá trình dạy học.

  • Những cơ sở khoa học của phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề Theo tác giả Nguyễn Bá Kim, phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn

đề dựa trên các cơ sở sau:

  1. Cơ sở triết học

Theo triết học duy vật biện chứng, mâu thuẫn là động lực thúc đẩy quá trình phát triển. Một vấn đề được gợi ra cho học sinh học tập chính là mâu thuẫn giữa yêu cầu nhiệm vụ nhận thức với kiến thức và kinh nghiệm sẵn có. Tình huống này phản ánh một cách logic và biện chứng quan hệ trong giữa kiến thức cũ, kỹ năng cũ và kinh nghiệm cũ đối với yêu cầu giải thích sự kiện mới.

Ví dụ: Kim loại có tác dụng trực tiếp với các phi kim tạo thành oxit hay muối? Đây là vấn đề đối với học sinh lớp 9 khi chưa học bài “Tính chất hóa học của kim loại”. Nhưng khi đọc đề xong, học sinh tự  nhớ lại các kiến thức về oxi của lớp dưới  và biết được O2 có tác dụng với các kim loại tuy nhiên học sinh chỉ trả lời được rằng sản phẩm có tạo ra oxit. Muốn biết được sản phẩm có tạo ra muối hay không thì cần làm thí nghiệm. Đề xuất được phương pháp làm thí nghiệm thì học sinh đã phải có những kinh nghiệm, kỹ năng làm thĩ nghiệm.

  1. Cơ sở tâm lý học

Theo các nhà tâm lý học con người chỉ bắt đầu tư duy tích cực khi nảy sinh nhu cầu, tức là đứng trước một khó khăn về nhận thức cần được khắc phục “tư duy sáng  tạo luôn bắt đầu bằng một tình huống gợi vầ đề” (Rubinstein.S.L, 1960, trang 435).

 

Theo tâm lý học kiến tạo, học tập chủ yếu là một quá trình trong đó người học xây dựng tri thức cho mình bằng cách liên hệ những cảm biến mới với những tri thức đã có. Quan điểm này phù hợp với phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn   đề.

  1. Cơ sở giáo dục học

Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề phù hợp với nguyên tắc tính tự giác và tính tích cực vì nó khêu gợi được hoạt động học tập mà chủ thể được hướng đích, gợi động cơ trong quá trình phát hiện và giải quyết vấn đề. Dạy học theo phương pháp này cũng biểu hiện sự thống nhất giữa kiến tạo tri thức, phát triển năng lực trí tuệ và bồi dưỡng phẩm chất đạo đức.

  • Vấn đề và tình huống có vấn đề
    1. Vấn đề: Là hệ thống các câu hỏi, yêu cầu hoạt động mà chủ thể chưa có thuật giải để giải đáp câu hỏi hoặc chưa thực hiện được hoạt động.

Ví dụ: Sau khi học sinh học xong bài Kim loại nhôm, GV đưa câu hỏi: Nhôm tác dụng được với những chất nào trong các chất sau: Cl2, NaOH, H2SO4 đặc, nguội, HCl. thì đây không phải là một vấn  đề.  Nhưng nếu  ra  bài tập  này khi  học  sinh  chưa học bài “Nhôm” thì đây lại là một vấn đề. Như vậy ta thấy vấn đề có tính tương đối bởi cùng một bài tập nhưng đối với người này không phải là vấn đề nhưng đối với người khác thì nó lại là vấn đề.

  1. Tình huống có vấn đề

Theo tác giả Nguyễn Bá Kim, tình huống có vấn đề là một tình huống gợi ra  cho học sinh những khó khăn về lý luận hay thực tiễn mà họ thấy cần thiết và có khả năng vượt qua, nhưng không phải là ngay tức khắc nhờ một tính chất vật lý hay hóa học, mà phải trải qua một quá trình tích cực suy nghĩ, biến đổi, điều chỉnh kiến thức sẵn có.

Như vậy, một tình huống có vấn đề cần thỏa mãn các điều kiện sau:

Một là, tồn tại một vấn đề: tức là tình huống phải bộc lộ mâu thuẩn giữa thực tiễn và trình độ nhận thức, chủ thể phải ý thức được một khó khăn trong tư duy hoặc hành động mà vốn hiểu biết sẵn có chưa đủ để vượt qua.

Hai là, gợi nhu cầu nhận thức: nếu trong tình huống tồn tại một vấn đề, nhưng học sinh thấy xa lạ và không muốn tìm hiểu, giải quyết thì đây không phải là tình huống có vấn đề. Tình huống có vấn đề là tình huống mà người học sinh phải cảm thấy sự cần thiết, thấy mình có nhu cầu giải quyết, tình huống này gây được cảm xúc.

Ba là, khơi dậy niềm tin ở khả năng bản thân, tức là cần làm cho học sinh đứng trước một vần đề mà họ chưa có ngay lời giải, nhưng học đã có một số kiến thức, kỹ năng liên quan đế vấn đề đặt ra và họ tin rằng nếu tích cực suy nghĩ học sinh sẽ giải quyết được

 

Ví dụ: Sau khi học làm thí nghiệm của Natri với H2O, giáo viên đưa câu hỏi: Có phải kim loại nào cũng tác dụng được với nước hay không?

Đó là một vấn đề vì nó là một câu hỏi mà học sinh chưa được giải đáp và họ cũng chưa hề học được một quy luật nào để giải đáp câu hỏi đó. Vấn đề này cần thiết giải đáp vì mục đích phục vụ cho việc học hóa và làm bài tập sau này. Vấn đề này không vượt quá xa khả năng của học sinh . Như vậy đây là một tình huống gợi vấn đề.

2.   Thực trạng dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề ở trƣờng trung học cơ sở Nam Phong – Tp. Nam Định – Tỉnh Nam Định.

Để tìm hiểu thực trạng dạy học chuyên đề “Kim loại” cũng như việc tổ chức  dạy học theo phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề nhằm phát triển năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề của học sinh lớp 9 – THCS tôi đã tiến hành khảo sát các giáo viên và học sinh lớp 9A, 9B của trường THCS Nam Phong các năm học 2016 – 2017, 2017 – 2018, 2018 – 2019. Hình thức khảo sát chủ yếu là lập phiếu khảo sát cho giáo viên và học sinh. Ngoài ra tôi cũng có trực tiếp trao đổi, phỏng vấn với giáo viên, học sinh.

  • Đối với học sinh
  • Có thể không làm đúng những điều GV muốn (tinh thần, thái độ, phương pháp làm việc,…). Vì vậy GV cần quản lý, giúp đỡ, thuyết phục.
  • Không đủ khả năng khám phá hết yêu cầu của bài học/hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp hoặc đi sai hướng giải quyết vấn đề dẫn đến không cầu toàn, theo dõi, chấn chỉnh kịp thời.
  • Đối với giáo viên:
  • Khó khăn khi chọn vấn đề phù hợp. GV cần đối chiếu nội dung, yêu cầu bài học với thực tế; cách xây dựng tình huống có vấn đề.
  • Tốn thời gian để lập kế hoạch và thực hiện dạy học dựa trên giải quyết vấn đề.

Phải chú ý quy trình thực hiện.

Qua khảo sát thực tế đối với học sinh, tôi tổng hợp được kết quả như sau:

 

Hoặc xem bản đầy đủ trên google drive: TẠI ĐÂY

 

Các thầy cô cần file word liên hệ với chúng tôi tại fanpage facebook O2 Education

Hoặc xem nhiều SKKN hơn tại:  Tổng hợp SKKN môn hóa học cấp THPT

 

Hoặc xem thêm các tài liệu khác của môn hóa

Leave a Comment